Tràn dịch khớp gối: Điều trị sớm ngăn ngừa biến chứng

1. Tràn dịch khớp gối là tình trạng như thế nào?

Tràn dịch khớp gối là một dạng tổn thương xảy ra trong khớp gối, khi lượng dịch tăng bất thường làm cho khớp xung quanh gối có hiện tượng nổi mẩn đỏ xung quanh, sưng và phù nề.

Khớp gối đảm nhiệm chức năng di chuyển linh hoạt và giữ thăng bằng cho cơ thể. Trong đó, dịch trong ổ khớp có tác dụng bôi trơn, giảm ma sát và nuôi dưỡng sụn khớp. Khi khớp gối gặp vấn đề bất thường do chấn thương, nhiễm trùng hoặc té ngã, lượng dịch sẽ gia tăng bất thường, dẫn đến tình trạng bị tụ dịch ở trong các ổ khớp.

2. Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối

Có hai nguyên nhân chính gây ra hiện tượng tràn dịch khớp đầu gối, đó là nguyên nhân do các tác nhân vật lý và nguyên nhân do tác nhân bệnh lý.

a. Do tác nhân vật lý

Các chuyên gia xương khớp cho biết các tác nhân vật lý là nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối phổ biến. Bởi những tác nhân này diễn ra thường ngày và có thể gặp phải bất cứ khi nào. Những yếu tố dẫn đến tràn dịch ở khớp gối trong nguyên nhân này gồm:

- Chấn thương tại khớp đầu gối.

- Do hoạt động quá mức khi vận động, chơi thể thao.

- Khớp gối bị nhiễm khuẩn.

b. Do tác nhân bệnh lý

Bệnh lý về xương khớp đầu gối cũng có thể gây ra hiện tượng tràn dịch khớp đầu gối do đó mọi người cần phải nhận biết. Một số bệnh lý được xác định là nguyên nhân dẫn đến tràn dịch khớp gối là:

- Viêm khớp dạng thấp

- Bệnh thoái hóa khớp gối

- Bệnh béo phì

Ngoài ra còn có bệnh gout, giãn dây chằng, viêm bao hoạt dịch khớp gối…

Xem thêm: Tràn dịch khớp gối và những hệ lụy

3. Triệu chứng của tràn dịch khớp gối

Biểu hiện rõ rệt nhất của bệnh tràn dịch khớp gối là đầu gối sưng tấy. Tuy nhiên, ở giai đoạn nhẹ, khi dịch khớp chưa tăng sinh nhiều, mức độ sưng phồng chưa rõ rệt thì để nhận biết bệnh lý này, bạn cần xác định thêm các dấu hiệu và triệu chứng đi kèm như:

a. Sưng nề ở khớp gối

Người mắc tràn dịch khớp gối thì bên khớp gối bị tổn thương tràn dịch sẽ sưng to hơn bên khớp gối còn lại. Để so sánh và đánh giá biểu hiện của hai bên đầu gối, bạn có thể dựa trên các mốc xương.

b. Đau khớp gối

Dấu hiệu hầu hết các bệnh nhân tràn dịch khớp gối gặp phải chính là đau khớp gối. Tần suất cũng như mức độ của những cơn đau nhức sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây tràn dịch, nhưng về cơ bản những cơn đau này sẽ khiến người bệnh khó khăn trong việc đi lại.

c. Tràn dịch khớp gối gây sốt

Nếu nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối là do nhiễm khuẩn thì người bệnh có thể bị sốt, mức độ nặng nhẹ của cơn sốt phụ thuộc vào thể trạng, hệ miễn dịch của từng người.

d. Hạn chế vận động khớp gối

Tràn dịch khớp gối khiến cho lượng dịch trong khớp gối tăng lên gây sưng nề và đau nhức khớp làm người bệnh bị hạn chế cử động khớp gối và họ không thể vận động khớp một cách linh hoạt, đi lại khó khăn do dịch khớp gây cản trở.

Khi tình trạng tràn dịch khớp gối đã chuyển biến nặng, đầu gối sẽ sưng phồng to thấy rõ và tất cả những triệu chứng như đau nhức, căng cơ đều gia tăng. Lúc này, việc đi lại của người bệnh trở nên vô cùng khó khăn.

4. Chẩn đoán tràn dịch khớp gối

Để có thể chẩn đoán được người bệnh có thật sự có bị tràn dịch khớp gối hay không, cần cung cấp cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý của mình. Bao gồm tất cả các vấn đề trước đây đã xảy ra với đầu gối, những hoạt động thể chất người bệnh đã tham gia (vì nó có thể để tác động xấu đến đầu gối). Phạm vi chuyển động của người bệnh cũng sẽ được kiểm tra một cách cẩn thận.

Bước tiếp theo, bác sĩ sẽ đề nghị được rút chất lỏng từ đầu gối (còn gọi là hút dịch khớp) để kiểm tra. Thủ thuật này được thực hiện bằng cách chèn một cây kim dài và mỏng vào trong khớp gối đang bị sưng và kéo một ít chất lỏng ra. Thời gian để hút dịch khớp kéo dài chưa đến 20 phút.

Sau quá trình xét nghiệm chất lỏng, bác sĩ có thể xác định được các vấn đề dưới đây:

- Các vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng khớp.

- Tinh thể, Protein, Glucose.

- Tình trạng của các tế bào máu.

Loại bỏ một lượng nhỏ chất lỏng cũng có thể làm giảm áp lực ở đầu gối của người bệnh nhưng đây không phải là giải pháp có thể áp dụng về lâu dài.

Bên cạnh đó, các xác nghiệm hình ảnh như chụp X-Quang, MRI, chụp CT, siêu âm có thể giúp bác sĩ điều trị xác định được nguyên nhân gây bệnh một cách chính xác hơn. Cụ thể:

- Chụp X-Quang: Kỹ thuật này sẽ giúp cho bác sĩ quan sát được cấu trúc của khớp gối ở bên trong, từ đó xem xét lí do dẫn đến sự tích tụ bất thường của dịch khớp. Đồng thời loại trừ được nguyên nhân gãy xương, trật khớp gối hoặc các chấn thương khác.

- Siêu âm: Viêm khớp và viêm dây chằng sẽ được xác định có phải là nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối hay không, sau khi bác sĩ tiến hành siêu âm.

- MRI: Trong trường hợp các kỹ thuật trên không đưa ra kết quả chính xác, MRI sẽ được áp dụng. Kỹ thuật này giúp chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh rất hiệu quả.

Sau khi hoàn thành chẩn đoán, các bác sĩ sẽ tiến hành điều trị cho bệnh nhân.

Xem thêm: Nguyên nhân và triệu chứng của tràn dịch khớp gối

5. Các phương pháp điều trị tràn dịch khớp gối

Tràn dịch khớp gối là một dạng tổn thương của khớp gối. Bệnh lý xảy ra khi dịch khớp tăng bất thường, tích tụ tại ổ khớp gây sưng, đau khớp. Thông thường nguyên nhân là do người bệnh bị té ngã, hoặc chấn thương do tai nạn. Tràn dịch khớp gối nếu được phát hiện sớm hoàn toàn có thể điều trị dứt điểm mà không để lại biến chứng. Để điều trị tràn dịch khớp gối, Y học hiện nay có các phát đồ điều trị bệnh:

a. Điều trị bằng thuốc

Trong các trường hợp bệnh nhé, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc điều trị. Thuốc giảm đau giúp người bệnh giảm cảm giác đau đớn khó chịu kết hợp với các loại thuốc kháng sinh để chống viên, làm khô dịch khớp, chống nhiễm khuẩn. Các loại thuốc có thể uống hoặc tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch.

b. Chọc hút dịch khớp

Trong trường hợp nặng hơn, phương pháp chọc hút dịch sẽ được sử dụng để đưa trực tiếp các chất dịch ra ngoài.

c. Nội soi khớp

Việc nội soi có giá trị chẩn đoán nguyên nhân của tràn dịch khớp và có thể kết hợp điều trị như sửa chữa các thương tổn sụn, dây chằng hay tổn thương thoái hóa khớp.

d. Phẫu thuật

Khi người bệnh bị tràn dịch khớp gối nặng hoặc các phương pháp điều trị phía trên không hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân thực hiện phẫu thuật thay khớp gối. Đây là một dạng khớp gối nhân tạo thay thế khớp tự nhiên, giúp người bệnh hồi phục và quay về nhịp sống sinh hoạt thường ngày.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Trịnh Ngọc Bình - Phó ban AloBacsi Cộng đồng