Nguyên nhân và triệu chứng của tràn dịch khớp gối

1. Tràn dịch khớp gối là gì?

Cấu tạo cơ thể đã khiến cho chúng ta có một lượng nhỏ nước ở trong khớp gối (và các khớp khác). Chất lỏng đó hoạt động như một chất bôi trơn, giúp giảm ma sát và thúc đẩy quá trình xoay khớp được trơn tru.

Dịch khớp nằm trong bao chứa dịch khớp, tràn dịch khớp xảy ra khi có quá nhiều dịch dư thừa tích tụ xung quanh khớp.Tất cả các khớp trong cơ thể đều có thể bị tràn dịch, khi điều này xảy ra ở đầu gối thì được gọi là tràn khớp gối.

Tràn khớp gối có tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Cụ thể, bệnh không chỉ khiến cho khớp gối sưng to ảnh hưởng đến thẩm mỹ, mà còn mang đến cảm giác đau rát rất khó chịu và ngăn cản những hoạt động thường ngày. Tràn khớp gối cần được điều trị càng sớm thì càng mang lại hiệu quả cao.

2. Nguyên nhân gây ra tràn dịch khớp gối 

Khớp gối là bộ phận rất quan trọng đối với mọi hoạt động của chân, bộ phận này chịu một lực khá lớn từ toàn bộ khối lượng của cơ thể. Khi khớp gối chịu tổn thương thì lượng dịch trong khớp sẽ tăng lên đáng kể gây ra chứng tràn dịch khớp gối, khiến cho bệnh nhân bị đau đớn mỗi khi vận động.

Tràn dịch khớp gối là căn bệnh gặp phải khi lượng dịch tiết nơi khớp đầu gối quá nhiều, khiến cơ quan này bị sưng, phù nền… gây đau nhức và khó chịu cho bệnh nhân, khiến họ đi lại khó khăn và hạn chế.

Có khá nhiều nguyên nhân gây nên chứng tràn dịch gối, nhưng chuyên khoa xương khớp xin tổng hợp 2 nhóm nguyên nhân chính.

a. Nguyên nhân cơ học

Đây là nhóm nguyên nhân gặp phải khi người bệnh có những vấn đề về xương khớp bị tác động bởi ngoại lực. Những nguyên nhân thường gặp gây tràn dịch khớp gối có thể kể đến sau đây:

- Chấn thương: Người bệnh bị tràn dịch khớp gối do tai nạn lao động, tai nạn giao thông, chơi các môn thể thao cường độ mạnh như bóng đá, bóng chuyền, chạy nhanh, đua xe đạp, chơi bóng rổ, ngã cầu thang… khiến vùng gối bị va đập mạnh làm phần sụn khớp gối bị tổn thương. Dây chằng chéo trước và sao bị căng giãn quá mức gây đứt khiến cho phần sụn chêm bị rách, gãy xương làm dịch khớp gối tràn ra bên ngoài.

- Béo phì, thừa cân hoặc có thai: Những đối tượng này thường tăng khá nhanh về trọng lượng cơ thể, khiến cho phần sụn và dây chằng khớp gối bị căng giãn quá mức, tạo nên áp lực quá tải gây những vi chấn mạnh cho thành phần sụn khớp khiến dịch khớp gối bị tràn ra.

- Tư thế xấu cho khớp gối: Những người lao động nặng, bưng bê quá sức, cúi gập người, đứng hoặc ngồi 1 chỗ quá lâu… đều tạo nên những áp lực cực đại cho khớp gối, khiến cho sụn khớp phải tiết nhiều chất nhờn nhiều hơn để điều tiết ma sát, lâu ngày dẫn đến chứng tràn dịch khớp gối.

b. Nguyên nhân do bệnh lý

Những bệnh lý là tiêu điểm thường thấy ở người tràn dịch khớp gối. Khi khớp gối gặp những biến chứng nguy hiểm, đe dọa đến sụn khớp sẽ gây nên biến chứng tràn dịch khớp gối.

- Người có vấn đề về huyết áp: Những bệnh nhân có cơ địa dễ xuất huyết trong, huyết áp không ổn định hoặc đang phải hỗ trợ điều trị bằng các loại thuốc chống đông thì khớp gối rất dễ bị tổn thương và tràn dịch vào ổ khớp gối.

- Di truyền: Người bệnh nếu trong gia đình có những thành viên đã từng bị tràn dịch khớp gối hoặc các vấn đề về xương khớp gối, thì nguy cơ bệnh nhân đó gặp phải chứng tràn dịch khớp gối lên đến 49.6%.

- Nhiễm khuẩn: Khớp gối của người bệnh bị các loại virus, vi khuẩn lao, nấm tấn công gây viêm nhiễm khiến cơ thể phải tiết nhiều dịch nhờn để điều tiết và ổn định môi trường nội sinh, từ đó khiến cho khớp gối bị tràn dịch.

- Các bệnh lý về khớp gối: Bao hoạt dịch và khớp gối bị tổn thương, vỡ nứt khiến cho dịch tiết tràn ra thường là do những bệnh lý về xương khớp gối mà người bệnh hay gặp phải như viêm bao hoạt dịch khớp gối, thoái hóa khớp gối (xảy ra khi xương dưới sụn và mô sụn bị lão hóa), u khớp, viêm khớp dạng thấp, bệnh Gout…

Với những nguyên nhân trên, người bệnh cần thăm khám sức khỏe định kỳ ít nhất là nửa năm một lần, chụp chiếu các vấn đề về xương khớp để nắm rõ tình trạng sức khỏe xương khớp.

Xem thêm: Phương pháp giảm sưng, đau nhanh chóng tại nhà do tràn dịch khớp gối

3. Triệu chứng của bệnh tràn dịch khớp gối

Tuy có thể xảy ra ở hầu hết các khớp trên cơ thể nhưng tràn dịch khớp gối chỉ thường xuất hiện ở đầu gối. Khi bị tràn khớp gối, người bệnh thường cảm thấy một cảm giác nặng nề ở đầu gối. Quan sát bằng mắt thường sẽ thấy đầu gối phồng lên, sưng to lên so với người bình thường. Đi kèm với dấu hiệu mang tính đặc trưng trên là các triệu chứng sau đây:

- Da đỏ và sưng ở quanh xương bánh chè (xương đầu gối) của bạn, màu đỏ nhìn thấy rất rõ ràng.

- Khớp bị cứng lại, rất khó khăn trong việc duỗi thẳng và uốn cong. Khớp đặc biệt cứng vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy với thời gian cứng kéo dài từ 30 phút - 1h đồng hồ.

- Cảm giác đau càng lúc càng tăng lên, từ đau châm chích đến đau nhức theo độ sưng của khớp. Đặc biệt, khi bệnh nhân thực hiện các động tác đặt trọng lượng lên đầu gối thì cơn đau càng dữ dội hơn.

- Sờ vào đầu gối thấy ấm. Mặc dù đối với các loại viêm khớp thì cũng xảy ra tình trạng này, nhưng tràn dịch khớp gối sẽ khiến cho vùng da bị phù lên sờ vào thấy ấm và hơi mềm như có ứ nước.

-Bên cạnh đó, bệnh nhân cũng có thể bị sốt nhẹ, co giật và hay cảm thấy mệt mỏi. Nếu tràn dịch khớp gối có nguyên nhân từ chấn thương thì sẽ có vết bầm tím ở mặt trước, sau và 2 bên đầu gối.

Vậy, khi nào thì bệnh nhân bị tràn dịch khớp gối cần được đưa đến để gặp bác sĩ? Câu trả lời có ngay sau đây:

Có những chấn thương đặc biệt nghiêm trọng ở đầu gối.

Không thể xoay, uốn cong, duỗi đầu gối trong nhiều giờ liền.

Không thể đứng lên, đi lại trong hơn 30 phút.

Cảm giác đau đầu gối ngày càng dữ dội, đến mức không thể chịu được.

4. Những đối tượng có nguy cơ tràn dịch khớp gối cao

Bất cứ ai cũng có thể bị tràn dịch khớp gối, nhưng những đối tượng dưới đây sẽ nguy cơ mắc bệnh cao hơn:

- Người chơi các môn thể thao như bóng rổ, bóng đá, đấu vật…

- Người làm công việc thường xuyên co duỗi khớp gối hoặc khớp gối phải chịu áp lực lớn như chăm sóc vườn, lau chùi tòa nhà, thợ xây dựng, khuân vác…

- Người thừa cân béo phì.

- Người có tiền sử mắc các bệnh lý xương khớp.

- Người lớn tuổi (từ 55 tuổi trở lên).

Không nên chủ quan với tình trạng tràn dịch khớp gối. Dù còn trẻ và còn khỏe, xương khớp hoạt động bình thường, vẫn có thể bị gia tăng dịch khớp quá mức bất cứ lúc nào.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Trịnh Ngọc Bình - Phó ban AloBacsi Cộng đồng