Thoái hóa khớp giai đoạn nào có thể cân nhắc PRP, tế bào gốc?
Không phải người bệnh thoái hóa khớp nào cũng cần tiêm PRP hoặc sử dụng liệu pháp tế bào gốc. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ tổn thương, triệu chứng, bệnh lý đi kèm và khả năng vận động của từng người. Theo TS.BS Lê Thị Bích Phượng, điều trị thoái hóa khớp cần kết hợp kiểm soát bệnh nền, dinh dưỡng và phục hồi chức năng, thay vì chỉ tập trung vào một mũi tiêm.
1. Y học tái tạo có thể được cân nhắc từ giai đoạn 2 đến đầu giai đoạn 4 của thoái hóa khớp
Như BS vừa chia sẻ, ngay trên cùng một người bệnh cũng có thể cần phối hợp nhiều liệu pháp điều trị. Vì vậy, hai người cùng được chẩn đoán thoái hóa khớp gối chưa chắc đã có lộ trình điều trị giống nhau.
Vậy ở giai đoạn nào của thoái hóa khớp, người bệnh có thể cân nhắc sử dụng các phương pháp y học tái tạo? Những yếu tố như tuổi tác, mức độ tổn thương sụn, trục khớp, cân nặng hay tình trạng viêm sẽ ảnh hưởng như thế nào đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng Giám đốc chuyên môn Trung tâm Y khoa chuyên sâu VietHope trả lời: Thông thường, thoái hóa khớp được chia thành 4 giai đoạn, từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4.
Đối với các liệu pháp y học tái tạo, chúng ta nên cân nhắc bắt đầu từ giai đoạn 2.
Nếu bệnh còn ở giai đoạn quá sớm thì chưa cần thiết phải áp dụng các liệu pháp này, mà chỉ cần những biện pháp điều trị không dùng thuốc.
Tuy nhiên, từ giai đoạn 2 đến đầu giai đoạn 4, chúng ta có thể cân nhắc sử dụng các phương pháp y học tái tạo để hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp.
2. PRP có thể cải thiện triệu chứng sau khoảng 2 ngày, tế bào gốc cần 5 - 7 ngày
Điều người bệnh luôn quan tâm là sau điều trị bao lâu có thể cảm nhận được sự cải thiện. Vậy với các liệu pháp y học tái tạo, người bệnh thường cần bao nhiêu thời gian để nhận thấy hiệu quả, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng trả lời: Đối với PRP, người bệnh có thể cảm nhận được sự cải thiện sau khoảng 2 ngày. Còn đối với tế bào gốc, thời gian này thường khoảng 5 - 7 ngày.
Không giống như thuốc kháng viêm có thể giúp giảm đau nhanh sau khi uống, các liệu pháp sinh học và y học tái tạo cần có thời gian để phát huy tác dụng.
Tuy nhiên, khi tư vấn cho người bệnh, chúng tôi không bao giờ chỉ sử dụng riêng các liệu pháp y học tái tạo.
Trước hết, người bệnh phải được điều trị các bệnh lý nền và duy trì việc điều trị này xuyên suốt. Đồng thời, BS cần hướng dẫn lại chế độ dinh dưỡng cũng như lựa chọn những môn thể thao có lợi nhất cho khớp.
Bên cạnh đó, sau khi áp dụng các liệu pháp y học tái tạo, người bệnh cũng cần được hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn uống và tập luyện. Việc kết hợp điều trị bệnh nền, dinh dưỡng và vận động phù hợp sẽ giúp các tế bào và chế phẩm sinh học được đưa vào cơ thể phát huy hiệu quả tốt nhất.

3. Điều trị thoái hóa khớp phải toàn diện trên người bệnh
Như BS chia sẻ, nhiều người bệnh có suy nghĩ rằng sau khi tiêm PRP hoặc tế bào gốc thì chỉ cần chờ khớp được tái tạo và phục hồi. Tuy nhiên, để lấy lại khả năng vận động, người bệnh còn cần tập phục hồi chức năng, tăng cường sức mạnh cơ, kiểm soát cân nặng, điều chỉnh chế độ ăn uống và cách vận động.
Vậy một phác đồ điều trị tốt cần kết hợp đồng thời nhiều giải pháp thay vì chỉ tập trung vào một mũi tiêm như thế nào, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng trả lời: Khi thăm khám, BS lâm sàng cần xác định vấn đề thoái hóa khớp của từng bệnh nhân xuất phát từ đâu.
Chẳng hạn, nếu bệnh nhân béo phì, có hội chứng chuyển hóa và tình trạng thoái hóa khớp không xuất phát từ chấn thương thì ngoài việc bảo tồn khớp bằng thuốc uống, các biện pháp không dùng thuốc hoặc liệu pháp sinh học, chúng ta còn phải đồng thời đưa bệnh nhân vào chế độ giảm cân và kiểm soát hội chứng chuyển hóa.
Trong vòng 6 tháng sau, người bệnh có thể cảm nhận rõ rệt sự thay đổi, không chỉ ở khớp mà còn ở toàn bộ cơ thể.
Do đó, rất nhiều bệnh nhân chỉ tập trung vào khớp bị thoái hóa mà chưa hiểu rằng chúng ta cần điều trị một cách toàn diện trên người bệnh, chứ không chỉ điều trị riêng khớp tổn thương.
Chính vì vậy, hiện nay, BS cơ xương khớp cũng cần có kiến thức về nội tiết, chuyển hóa và cả vấn đề giảm cân.
4. Khi đã có chỉ định thay khớp, không nên cố trì hoãn phẫu thuật bằng các liệu pháp bảo tồn
Y học tái tạo mang đến thêm một lựa chọn trong điều trị thoái hóa khớp. Tuy nhiên, có phải càng thoái hóa nặng thì người bệnh càng nên thử các liệu pháp này để trì hoãn thay khớp?
Đâu là thời điểm các phương pháp điều trị bảo tồn không còn phù hợp và phẫu thuật, kể cả thay khớp, mới thực sự là lựa chọn mang lại lợi ích tốt cho người bệnh, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng trả lời: Thật ra, tôi không nghĩ rằng việc trì hoãn phẫu thuật là một giải pháp hay.
Bà ngoại của tôi năm nay cũng đã gần 90 tuổi. Ở độ tuổi này, việc thay khớp cũng có những rủi ro nhất định. Trước đó, bà cũng đã thử những biện pháp điều trị không dùng thuốc, nhưng cuối cùng vẫn phải thay khớp.
Các liệu pháp y học tái tạo phù hợp nhất trong giai đoạn thoái hóa khớp từ giai đoạn 2 đến đầu giai đoạn 4.
Một khi người bệnh đã có chỉ định thay khớp, tôi nghĩ chúng ta nên cân nhắc tiến hành phẫu thuật càng sớm càng tốt, thay vì tiếp tục trì hoãn.

5. VietHope hướng đến quản lý thoái hóa khớp đa chuyên khoa, theo sát người bệnh sau điều trị
Từ thực tế điều trị tại VietHope, BS nhận thấy y học tái tạo đã được ứng dụng như thế nào trong quản lý thoái hóa khớp?
Đặc biệt, tại VietHope và BVĐK Vạn Hạnh có những thế mạnh gì trong việc đánh giá người bệnh, lựa chọn liệu pháp tế bào gốc phù hợp, phục hồi chức năng và theo dõi sau điều trị, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng trả lời: Tại Vạn Hạnh cũng như VietHope, chúng tôi đang cố gắng xây dựng và bước đầu đã hình thành được một nhóm đa chuyên khoa cùng tham gia quản lý bệnh nhân thoái hóa khớp.
Trong nhóm này, ngoài BS nội cơ xương khớp, chúng tôi còn có BS nội tiết, BS nội thần kinh và BS phục hồi chức năng. Như vậy, ít nhất bốn BS thuộc các chuyên khoa khác nhau sẽ cùng đánh giá một bệnh nhân.
Thỉnh thoảng, nhóm còn có sự tham gia của chuyên gia dinh dưỡng.
Các chuyên gia sẽ cùng xem xét tình trạng của người bệnh để xác định những vấn đề cần giải quyết, đồng thời phân chia các công việc cần thực hiện ở từng giai đoạn sao cho phù hợp.
Thông thường, tại một trung tâm, bệnh nhân thoái hóa khớp có thể được BS nội cơ xương khớp thăm khám và chỉ định thuốc điều trị.
Tuy nhiên, tại VietHope và Vạn Hạnh, tôi mong muốn xây dựng một nhóm chuyên gia, một hội đồng đa chuyên khoa cùng quản lý bệnh nhân thoái hóa khớp, chứ không chỉ điều trị xong rồi cho người bệnh ra về.
Sau điều trị, chúng tôi còn phải tiếp tục quản lý và theo sát người bệnh trên nhiều phương diện, bao gồm dinh dưỡng, phục hồi chức năng, nội thần kinh, nội tiết, chuyển hóa và béo phì.
Mục tiêu là quản lý người bệnh một cách toàn diện và xuyên suốt, thay vì chỉ tập trung điều trị khớp bị thoái hóa.
6. Điều trị thoái hóa khớp bằng tế bào gốc: Cần đánh giá kỹ, lựa chọn nguồn tế bào phù hợp và kiểm soát viêm trước khi cấy
Riêng đối với liệu pháp tế bào gốc, đâu là những yếu tố mà VietHope đặc biệt chú trọng nhằm đảm bảo chất lượng, tính an toàn và hiệu quả điều trị cho người bệnh, thưa BS?
TS.BS Lê Thị Bích Phượng trả lời: Tại hệ thống Vạn Hạnh và VietHope, đầu tiên chúng tôi phải đánh giá tình trạng người bệnh, sau đó lựa chọn chế phẩm sinh học phù hợp, có thể là PRP hoặc tế bào gốc.
Đối với liệu pháp tế bào gốc, chúng tôi còn phải lựa chọn nguồn tế bào phù hợp nhất với từng người bệnh, chẳng hạn như tế bào gốc có nguồn gốc từ mô mỡ, tủy xương hoặc mô dây rốn.
Sau đó, thông thường đối với các khớp, chúng tôi sẽ tiến hành làm sạch bề mặt khớp hoặc ít nhất phải kiểm soát được tình trạng viêm tại khớp trước khi bắt đầu cấy tế bào gốc.
Chúng tôi không vội vàng đưa tế bào gốc vào khớp ngay khi người bệnh đến điều trị.
Có thể liệu trình điều trị của chúng tôi sẽ kéo dài hơn so với những đơn vị khác, nhưng chúng tôi mong muốn thực hiện kỹ lưỡng từng bước để mang lại hiệu quả điều trị tối ưu cho người bệnh.
>>> Đọc thêm Phần 1: Thoái hóa khớp ở tuổi 30 - 40: Khi nào cần điều trị bằng PRP hoặc tế bào gốc?
Trân trọng cảm ơn TS.BS Lê Thị Bích Phượng đã đồng hành cùng AloBacsi trong chương trình này!
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Để được thăm khám cùng