Không phải loại men vi sinh nào cũng giúp giảm đầy bụng, tiêu chảy
Đầy bụng, khó tiêu hoặc tiêu chảy, nhiều người có thói quen mua men vi sinh về uống với suy nghĩ bổ sung càng nhiều lợi khuẩn càng tốt. Tuy nhiên, không phải sản phẩm probiotic nào cũng mang lại hiệu quả giống nhau. Theo Trung tâm Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Quốc gia Mỹ (NCCIH), tác dụng của men vi sinh phụ thuộc vào từng chủng vi sinh vật và tình trạng bệnh cụ thể. Vì vậy, sản phẩm chứa hàng chục tỷ lợi khuẩn chưa chắc phù hợp hơn loại có số lượng thấp hơn nhưng đã được nghiên cứu cho đúng mục đích sử dụng.
Men vi sinh không phải cứ nhiều lợi khuẩn là tốt
Probiotic là những vi sinh vật sống có thể mang lại lợi ích sức khỏe khi được sử dụng với lượng thích hợp. Chúng có trong một số thực phẩm lên men và các sản phẩm bổ sung.
Các nhóm thường gặp gồm Lactobacillus, Bifidobacterium và nấm men Saccharomyces boulardii.
Tuy nhiên, NCCIH nhấn mạnh rằng các loại probiotic khác nhau có thể tạo ra những tác dụng khác nhau. Một chủng có lợi trong tình trạng bệnh cụ thể không có nghĩa những chủng khác cùng nhóm cũng mang lại hiệu quả tương tự.
Chẳng hạn, tổng quan năm 2018 gồm 53 nghiên cứu với 5.545 người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) cho thấy probiotic có thể cải thiện triệu chứng chung và đau bụng. Tuy nhiên, bằng chứng chưa đủ để kết luận chắc chắn chủng, phối hợp chủng hoặc sản phẩm nào hiệu quả nhất.
Đối với tiêu chảy liên quan đến kháng sinh, một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích phòng ngừa ở những nhóm người nhất định. Ngược lại, bằng chứng về probiotic trong phòng và điều trị tiêu chảy du lịch chưa đủ nhất quán để khuyến nghị sử dụng rộng rãi.
Vì vậy, người bị đầy bụng hoặc tiêu chảy không nên mặc định rằng bất kỳ loại men vi sinh nào cũng điều trị được nguyên nhân gây bệnh.
Đọc 4 thông tin trên nhãn trước khi mua men vi sinh
Thay vì chỉ nhìn dòng chữ “10 tỷ” hay “50 tỷ lợi khuẩn”, người mua nên chú ý bốn thông tin quan trọng.
1. Tên chi, loài và mã chủng
Một sản phẩm được mô tả đầy đủ thường có tên chi, loài và mã chủng cụ thể, chẳng hạn Lactobacillus rhamnosus GG.
Mã chủng giúp đối chiếu với các nghiên cứu lâm sàng. Chỉ ghi “chứa Lactobacillus” chưa đủ để xác định sản phẩm có bằng chứng hiệu quả cho một bệnh lý cụ thể hay không.
2. Số lượng vi sinh vật sống
Số lượng probiotic thường được biểu thị bằng CFU (đơn vị hình thành khuẩn lạc).
Tuy nhiên, số CFU cao không đồng nghĩa hiệu quả tốt hơn. Cần xem lượng vi sinh vật sống được bảo đảm đến hạn sử dụng hay chỉ là số lượng tại thời điểm sản xuất.
3. Điều kiện bảo quản
Một số sản phẩm cần bảo quản lạnh, trong khi những loại khác có thể để ở nhiệt độ phòng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Bảo quản không đúng có thể ảnh hưởng đến khả năng sống của vi sinh vật.
4. Mục đích sử dụng
Người mua cần xác định sản phẩm được nghiên cứu để hỗ trợ tình trạng nào, chẳng hạn tiêu chảy liên quan đến kháng sinh hay một số triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.
Không nên lấy kết quả nghiên cứu trên một chủng để suy ra hiệu quả cho tất cả sản phẩm mang tên “men vi sinh”.
Những ai không nên tự ý sử dụng men vi sinh?
Probiotic nhìn chung có lịch sử sử dụng tương đối an toàn ở người khỏe mạnh, nhưng không hoàn toàn không có nguy cơ.
Theo NCCIH, người suy giảm miễn dịch, mắc bệnh nặng hoặc đang điều trị tại bệnh viện có nguy cơ gặp tác dụng bất lợi cao hơn. Trẻ sinh non đặc biệt cần thận trọng vì đã ghi nhận những trường hợp nhiễm trùng nghiêm trọng, thậm chí tử vong, liên quan đến vi sinh vật trong sản phẩm probiotic.
Người có đường truyền tĩnh mạch trung tâm cũng cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng, nhất là các chế phẩm chứa nấm men sống.
Quan trọng hơn, men vi sinh không thay thế việc bù nước và điện giải khi tiêu chảy, cũng không thay thế chẩn đoán nguyên nhân hoặc điều trị cần thiết.
Nếu tiêu chảy kéo dài, sốt cao, đau bụng nhiều, phân có máu hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước như khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt, người bệnh cần được thăm khám.
Với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, việc đánh giá y tế càng cần được thực hiện sớm khi triệu chứng diễn tiến bất thường.
Men vi sinh có thể hữu ích trong một số tình huống, nhưng lựa chọn đúng chủng, đúng mục đích và đúng đối tượng quan trọng hơn việc chạy theo số lượng lợi khuẩn được quảng cáo trên bao bì.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
