Trẻ lười ăn, cho uống sữa bù bữa có tốt không?
Thấy con ăn ít, nhiều cha mẹ pha thêm sữa vì sợ trẻ đói. Nhưng khi uống nhiều sữa, trẻ dễ no lâu, đến bữa lại từ chối cơm, cháo và các món khác. Thói quen này kéo dài có thể làm khẩu phần mất cân đối, tăng nguy cơ thiếu sắt và khiến trẻ ít có cơ hội tập nhai.
“Con không chịu ăn thì cho uống thêm sữa” là cách nhiều gia đình lựa chọn để yên tâm rằng trẻ đã no. Tuy nhiên, với trẻ đã bước vào giai đoạn ăn bổ sung và ăn cùng gia đình, mỗi bữa ăn còn giúp trẻ làm quen với nhiều thực phẩm, mùi vị và độ thô khác nhau.
Sữa cung cấp nhiều dưỡng chất, nhưng khi chiếm quá nhiều trong khẩu phần, những thực phẩm khác dễ bị đẩy ra khỏi bữa ăn. Trẻ uống sữa sát giờ ăn có thể chưa thấy đói, ăn ít, rồi tiếp tục được cho sữa bù sau đó.
No sữa, trẻ có thể ăn thiếu những chất khác
Khi thường xuyên từ chối thịt, cá, rau củ và các món ăn phù hợp với tuổi, trẻ có nguy cơ thiếu chất xơ cùng một số vitamin, khoáng chất. Khẩu phần ít rau, quả và những thực phẩm giàu chất xơ cũng có thể góp phần gây táo bón.
Nguy cơ thiếu sắt đặc biệt đáng chú ý khi trẻ uống nhiều sữa bò và ăn ít thực phẩm giàu sắt. Sữa bò có hàm lượng sắt thấp, trong khi việc no sữa khiến trẻ giảm ăn những món cung cấp sắt. Thiếu sắt kéo dài có thể dẫn đến thiếu máu và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Trẻ chủ yếu uống chất lỏng cũng ít có cơ hội luyện nhai và làm quen với thức ăn có kết cấu phù hợp. Khi gặp thức ăn thô hơn, một số trẻ dễ ngậm lâu hoặc nuốt chửng.

Dấu hiệu nào cha mẹ cần lưu ý?
Cha mẹ nên xem lại khẩu phần nếu trẻ thường xuyên bỏ bữa chính, chỉ đòi bình sữa hoặc quấy khóc nhiều khi chưa được uống sữa. Cần ghi nhận thêm tình trạng đầy bụng, táo bón, chậm tăng cân hoặc tăng cân nhiều dù ăn uống thiếu đa dạng.
Nếu trẻ xanh xao, lòng bàn tay hoặc niêm mạc mắt nhợt nhạt, hay mệt và kém tập trung, gia đình nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân. Một số trẻ thiếu sắt có thể xuất hiện hành vi ăn những thứ không phải thực phẩm như giấy hoặc đất. Những dấu hiệu này cần được bác sĩ đánh giá.
Cân nặng cũng chỉ phản ánh một phần tình trạng dinh dưỡng. Trẻ có thể thừa cân nhưng vẫn thiếu vi chất nếu khẩu phần mất cân đối.
Lượng sữa cần tính cả sữa chua và phô mai
Từ 3 tuổi, cha mẹ nên tính tổng lượng sữa và chế phẩm sữa trong ngày. Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lượng sử dụng tham khảo được quy đổi như sau:
| Độ tuổi | Số đơn vị mỗi ngày | Một cách kết hợp trong ngày |
|---|---|---|
| 3-5 tuổi | 4 đơn vị | 15 g phô mai, 100 g sữa chua và 200 ml sữa nước |
| 6-7 tuổi | 4,5 đơn vị | 15 g phô mai, 100 g sữa chua và 250 ml sữa nước |
| 8-9 tuổi | 5 đơn vị | 30 g phô mai, 100 g sữa chua và 200 ml sữa nước |
| 10-19 tuổi | 6 đơn vị | 30 g phô mai, 200 g sữa chua và 200 ml sữa nước |
Một đơn vị tương đương khoảng 100 mg canxi, có thể quy đổi giữa khoảng 100 ml sữa nước, 100 g sữa chua hoặc 15 g phô mai. Hàm lượng thực tế tùy sản phẩm, vì vậy cần xem thêm nhãn dinh dưỡng.
Với trẻ 1-2 tuổi, lượng sữa cần được xem xét cùng việc bú mẹ, loại sữa đang dùng, khẩu phần ăn và tốc độ tăng trưởng. Gia đình có thể hỏi nhân viên y tế để điều chỉnh phù hợp với con.
Giúp trẻ trở lại với bữa ăn từng bước
Nếu trẻ đang uống quá nhiều sữa, cha mẹ có thể giảm dần lượng sữa, đồng thời sắp xếp bữa ăn và bữa phụ vào giờ tương đối cố định. Hạn chế cho trẻ uống sữa hoặc ăn vặt sát bữa chính để trẻ có cơ hội cảm nhận cơn đói.
Bữa ăn nên có lượng vừa sức, món đa dạng và độ thô phù hợp với khả năng nhai. Trẻ có thể tham gia những việc đơn giản như nhặt rau, bày đĩa hoặc chọn chiếc bát mình thích. Cho trẻ ăn cùng gia đình, cất điện thoại và tắt tivi giúp trẻ tập trung hơn vào bữa ăn.
Nếu trẻ lệ thuộc sữa, ăn rất ít kéo dài, tăng trưởng bất thường hoặc có dấu hiệu nghi thiếu máu, gia đình nên đưa trẻ khám dinh dưỡng. Bác sĩ sẽ đánh giá khẩu phần, sự phát triển và chỉ định xét nghiệm khi cần, từ đó hướng dẫn cách điều chỉnh.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
