Thở lành trong thai kỳ - Bí quyết giảm nghén, tránh viêm hô hấp cho mẹ bầu

>>> Phần 1: Sắp xếp nhà cửa, chọn vật dụng an toàn, dùng máy lọc không khí: Check-list giảm ô nhiễm không khí cho mẹ bầu

1. Giải pháp làm sạch không khí và giảm mùi khó chịu, giúp mẹ bầu “dễ thở” hơn trong thai kỳ

Không ít mẹ bầu gặp tình trạng nghén mùi rất nặng - chỉ cần ngửi thấy mùi nước lau sàn, khói nấu ăn hay mùi thức ăn chiên xào là buồn nôn, mệt mỏi. Với những trường hợp như vậy, bác sĩ có lời khuyên nào để cải thiện không gian sống, giúp mẹ bầu dễ chịu hơn? Và trong số các giải pháp hiện nay, liệu việc làm sạch không khí - đặc biệt là loại bỏ mùi và khí độc có phải là hướng đi phù hợp không ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương - Trưởng khoa Sản bệnh, Bệnh viện Hùng Vương (TPHCM) trả lời: Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ trở nên rất nhạy cảm, vì ngoài việc nuôi dưỡng bản thân còn phải đáp ứng nhu cầu của thai nhi. Do đó, hiện tượng nghén mùi là phản ứng sinh lý bình thường, nhưng ở một số người, mức độ nhạy cảm này rất nặng, đến mức chỉ cần ngửi thấy mùi nước lau sàn, khói nấu ăn hay mùi chiên xào cũng buồn nôn, mệt mỏi.

Lời khuyên là giảm thiểu tiếp xúc với những mùi khó chịu hoặc không phù hợp (như mùi sáp thơm, xịt phòng) trong giai đoạn thai kỳ, đặc biệt là những loại có nguồn gốc hóa chất.

Nếu cần tạo hương dễ chịu, có thể chọn sản phẩm organic hoặc chiết xuất thiên nhiên, ví dụ tinh dầu cam, oải hương, bạc hà, nhưng nên dùng ở nồng độ thấp, không đốt trong phòng kín.

Nếu buồn nôn, ói nhiều hoặc không ăn uống được, mẹ bầu cần báo cho bác sĩ để được hỗ trợ bằng thuốc, không nên tự chịu đựng hay dùng các biện pháp dân gian truyền miệng.

2. Mùa mưa, độ ẩm cao: Làm sao để mẹ bầu tránh lây nhiễm và giữ không khí trong lành trong nhà?

Trong thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa - khi độ ẩm trong nhà tăng cao, vi khuẩn và nấm mốc dễ sinh sôi, đặc biệt nếu trong nhà có người đang bị cúm hoặc cảm. Với mẹ bầu - người có hệ miễn dịch khá nhạy cảm - BS có lời khuyên nào để phòng tránh lây nhiễm trong môi trường sống khép kín? Liệu việc chủ động làm sạch không khí có thể đóng vai trò hỗ trợ gì không ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương trả lời: Trong mùa mưa, không khí thường xuyên ẩm thấp, tạo điều kiện cho nấm mốc, bụi bẩn và vi khuẩn sinh sôi. Đây cũng là thời điểm các bệnh lý đường hô hấp như cảm, sổ mũi, nhiễm siêu vi dễ bùng phát, đặc biệt khi trong nhà có người đang bị bệnh. Với mẹ bầu - người có hệ miễn dịch nhạy cảm, việc giữ môi trường sống trong lành là yếu tố rất quan trọng.

Để phòng tránh lây nhiễm trong môi trường khép kín, mẹ bầu nên:

- Giữ không khí trong nhà luôn được đối lưu: Mở cửa sổ, bật quạt thông gió để không khí được luân chuyển, giúp giảm tích tụ bụi, nấm mốc và vi khuẩn.

- Vệ sinh định kỳ và giữ nhà khô ráo.

- Điều chỉnh độ ẩm hợp lý: Sử dụng máy lọc không khí hoặc thiết bị điều chỉnh độ ẩm để hạn chế ẩm mốc, đặc biệt trong phòng ngủ và phòng bếp.

- Tăng cường sức đề kháng cho mẹ bầu: Ăn uống đủ chất, bổ sung vitamin C, giữ ấm cơ thể, và ngủ đủ giấc giúp mẹ chống lại nguy cơ nhiễm siêu vi.

3. Dùng máy lọc không khí nhiều có ảnh hưởng thai nhi không?

Câu hỏi khán giả: Em sống gần trục đường lớn, bụi mịn thường xuyên len lỏi vào nhà. Dùng máy lọc không khí suốt ngày có gây khô da hay ảnh hưởng đến thai không, em đang mang bầu 15 tuần ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương trả lời: Nhà bạn nằm ở khu vực lưu lượng xe cộ lớn, nên nguy cơ bụi mịn vào không gian sinh hoạt rất cao. Bạn tránh mở cửa vào những khung giờ đường đông, giao thông nhiều và tăng cường thông khí vào các thời điểm ít xe cộ.

Nếu có điều kiện, có thể cải thiện chất lượng không khí trong nhà bằng các sản phẩm lọc bụi/lọc không khí đang có trên thị trường.

4. Khói thuốc ngoài ban công vẫn bay vào nhà

Câu hỏi khán giả: BS ơi, em đang mang thai 6 tháng, chồng em hút thuốc ngoài ban công nhưng mùi vẫn bay vào nhà, nhất là buổi tối em rất khó chịu. Em lo ảnh hưởng đến thai nhi. Trong trường hợp này, có cách nào để giảm bớt mùi khói trong không khí không ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương trả lời: Thuốc lá, thực sự đây là một yếu tố ảnh hưởng rất nhiều đến người xung quanh, đặc biệt là thai phụ và thai nhi, vì trong thuốc lá không chỉ có nicotine mà còn có hàng trăm loại hóa chất khác có thể tác động xấu đến sức khỏe.

Lời khuyên trong trường hợp này là người chồng nên hút thuốc ở những nơi thật xa, để hạn chế tối đa việc khói thuốc và mùi thuốc lá phát tán vào trong phòng.

Tuy nhiên, ngay cả khi hút ngoài ban công mà mùi vẫn bay vào, thì nên cân nhắc hút ở khu vực khác xa hơn hoặc tốt nhất là tập bỏ thuốc, vì không chỉ ảnh hưởng đến mẹ bầu mà còn ảnh hưởng đến em bé sau này và những người thân trong gia đình.

5. Làm việc trong môi trường nhiều hóa chất, mẹ bầu nên làm gì?

Câu hỏi khán giả: BS ơi, trước khi mang bầu em có làm ở xưởng may, cũng hay tiếp xúc với bụi vải, mùi keo, hóa chất. Giờ em nghỉ ở nhà dưỡng thai rồi nhưng vẫn lo không biết trước đó có ảnh hưởng gì tới em bé không. Em nên đi khám và theo dõi thai kỳ như thế nào cho yên tâm ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương trả lời: Khi bạn làm việc trong môi trường có nhiều bụi hoặc mùi hóa chất, vấn đề quan trọng là an toàn lao động. Nếu trong quá trình làm việc bạn đã được trang bị phòng hộ đầy đủ theo tiêu chuẩn của cơ sở thì không nên quá lo lắng.

Hiện tại bạn đã ngưng tiếp xúc với môi trường đó, nên không cần quá lo sợ ảnh hưởng đến thai nhi. Điều cần làm là duy trì tâm lý thoải mái, khám thai định kỳ đầy đủ và phối hợp chặt chẽ với bác sĩ để có một thai kỳ khỏe mạnh.

6. Chủ động tạo dựng môi trường sống lành mạnh cho mẹ và bé yêu

Cuối cùng, BS có thể chia sẻ thông điệp dành cho các mẹ bầu để chủ động tạo dựng môi trường sống lành mạnh cho bản thân và bé yêu ngay từ trong bụng mẹ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương trả lời: Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và em bé, mẹ bầu cần chú trọng toàn diện, từ môi trường không khí, dinh dưỡng, chế độ nghỉ ngơi, làm việc hợp lý cho đến tâm lý thoải mái và sự yêu thương, hỗ trợ của gia đình.

Môi trường sống, dù là ngoài đường hay trong nhà, đều cần được quan tâm đúng mức. Việc cải thiện không khí sống không chỉ dừng ở việc giữ nhà cửa sạch sẽ, mà còn cần duy trì thông thoáng, hạn chế ẩm mốc, sắp xếp không gian gọn gàng.

Song song đó, mẹ bầu có thể ứng dụng thêm các phương tiện hiện đại như máy lọc không khí hoặc thiết bị điều chỉnh độ ẩm, để tối ưu chất lượng môi trường sống, góp phần giúp mẹ khỏe và thai nhi phát triển tốt ngay từ trong bụng mẹ.