Thai trứng: Hiểu trọn vẹn về cơ chế hình thành và nhóm nguy cơ cao?

1. Thai trứng hình thành như thế nào?

Thưa BS, trước hết xin bác sĩ giúp khán giả hiểu rõ thai trứng là gì. Tình trạng này hình thành như thế nào trong quá trình thụ tinh và phát triển của thai kỳ? Và trong thực tế lâm sàng, đây có phải là một tình trạng thường gặp hay không?

BS.CK2 Nguyễn Đăng Quang - Trưởng khoa Phụ Ngoại - Ung bướu, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Thai trứng là bệnh lý của nguyên bào nuôi, xảy ra do sự tăng sinh bất thường của các tế bào này. Khi quá trình tăng sinh diễn ra quá mức, mô liên kết và hệ thống mạch máu nuôi gai nhau không phát triển kịp, khiến các gai nhau thoái hóa thành dạng chùm nho. Tình trạng này có thể chiếm toàn bộ hoặc chỉ một phần gai nhau, tùy thuộc vào thai trứng toàn phần hay thai trứng bán phần.

Thai trứng hình thành từ những bất thường xảy ra trong quá trình thụ tinh và phát triển phôi trong tử cung.

Đối với thai trứng toàn phần, tình trạng này chủ yếu bắt nguồn từ phía người bố, khi một tinh trùng đơn bội kết hợp với một trứng không có nhân, tức không chứa nhiễm sắc thể. Sự kết hợp bất thường này tạo ra phôi mang bộ nhiễm sắc thể 46XX hoặc 46XY và hình thành thai trứng toàn phần. Trên thực tế lâm sàng, khi thực hiện thủ thuật lấy thai trứng, có thể quan sát thấy rất nhiều túi trứng.

Trong khi đó, thai trứng bán phần xuất hiện do sự kết hợp bất thường giữa hai tinh trùng từ người bố với một trứng bình thường của người mẹ. Dù trứng của người mẹ vẫn mang bộ nhiễm sắc thể bình thường, sự kết hợp này lại tạo ra bộ nhiễm sắc thể bất thường như 69XXX hoặc 69XXY, từ đó hình thành thai trứng bán phần.

Ở dạng bán phần, chỉ một phần gai nhau thoái hóa thành dạng chùm nho, thay vì ảnh hưởng đến toàn bộ cấu trúc gai nhau. Trong trường hợp này vẫn có thể xuất hiện phôi thai phát triển hoặc thai lưu.

Về tần suất mắc bệnh, thai trứng thường gặp ở người châu Á, Tây Ban Nha hoặc Ấn Độ. Tình trạng này cũng có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở những người dưới 20 tuổi hoặc trên 40 tuổi.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của thai trứng

Khi nghe đến chẩn đoán thai trứng, nhiều phụ nữ thường rất hoang mang và tự hỏi: vì sao tình trạng này lại xảy ra với mình? Nhờ bác sĩ chia sẻ thêm về những nguyên nhân có thể dẫn đến thai trứng ạ?

BS.CK2 Hoàng Thị Thu Huyền - Phó Trưởng khoa Phụ Ngoại - Ung bướu, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Thai trứng xuất phát từ sự thụ tinh bất thường giữa trứng và tinh trùng. Bất thường này khiến các gai nhau phát triển không đồng đều, tăng sinh quá mức và hình thành thai trứng.

Ngoài nguyên nhân chính liên quan đến bất thường thụ tinh và nhiễm sắc thể, thai trứng còn chịu ảnh hưởng bởi một số yếu tố nguy cơ:

Về chủng tộc và địa lý, các vùng dân cư châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, ghi nhận tỷ lệ thai trứng cao hơn nhiều khu vực khác trên thế giới. Tại Việt Nam, thống kê cho thấy tỷ lệ thai trứng vào khoảng 1/500 phụ nữ mang thai.

Tuổi mẹ cũng là yếu tố cần lưu ý. Thai trứng thường gặp hơn ở phụ nữ mang thai trên 40 tuổi hoặc dưới 20 tuổi.

Bên cạnh đó, điều kiện kinh tế - xã hội thấp, dinh dưỡng kém, thiếu vitamin A, thiếu caroten hoặc thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ở những phụ nữ từng mang thai trứng, nguy cơ tái phát trong các lần mang thai sau khoảng 1 - 2%.

3. Phụ nữ trên 40 tuổi có nguy cơ thai trứng tăng gấp 10 lần

Bên cạnh những nguyên nhân bác sĩ vừa đề cập, những yếu tố nguy cơ nào có thể làm tăng khả năng xảy ra thai trứng ạ? Ví dụ như mang thai ở độ tuổi quá sớm hoặc quá muộn, từng có tiền sử thai trứng, hay các yếu tố liên quan đến tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của người phụ nữ.

- Những nhóm phụ nữ nào cần đặc biệt lưu ý vì có nguy cơ cao hơn, thưa BS?

BS.CK2 Nguyễn Đăng Quang trả lời: Theo các nghiên cứu dịch tễ học trên thế giới, phụ nữ dưới 20 tuổi có nguy cơ mắc thai trứng cao hơn. Ở nhóm tuổi từ 35 - 40, tỷ lệ này tăng gấp đôi so với nhóm dưới 20 tuổi. Đặc biệt, ở phụ nữ trên 40 tuổi, nguy cơ có thể tăng gấp 10 lần.

Từ các số liệu dịch tễ học, thống kê cho thấy phụ nữ trên 40 tuổi là nhóm có nguy cơ thai trứng cao nhất.

>>> Đọc thêm phần 2: Cú sốc thai trứng và nỗi ám ảnh ung thư: Sự thật nào mẹ bầu cần biết?

>>> Đọc thêm phần 3: Cẩm nang sau thai trứng: Cách ngừa ung thư, chuẩn bị đón thai kỳ khỏe mạnh

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.