Tập thể thao cường độ cao có thể tiềm ẩn nguy cơ ngừng tim đột ngột

Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ ngừng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh đột ngột ngã quỵ, mất ý thức, ngừng thở hoặc thở bất thường. Nếu không được cấp cứu trong vài phút đầu, nguy cơ tử vong là rất cao.

Theo ThS.BS Đào Quang Hoàng, Phó Trưởng khoa Nội Tim mạch - Lão học, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, ngừng tim khi chơi thể thao rất hiếm, đặc biệt ở người trẻ. Tuy nhiên, nguy cơ không đồng đều giữa các nhóm. Nam giới có nguy cơ cao hơn nữ; một số môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, chạy cường độ cao ghi nhận nguy cơ cao hơn; và nguy cơ tăng dần theo tuổi, nhất là sau 25 tuổi.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các bệnh tim tiềm ẩn chưa được phát hiện, như bệnh cơ tim, rối loạn nhịp tim bẩm sinh, bất thường mạch vành. Ở người lớn tuổi, ngừng tim khi vận động thường liên quan đến bệnh động mạch vành. Đáng lưu ý, nhiều trường hợp không có triệu chứng báo trước, vẫn sinh hoạt và tập luyện bình thường cho đến khi xảy ra biến cố.

Theo các chuyên gia, tình trạng này có thể phòng ngừa hiệu quả nếu thực hiện sàng lọc tim mạch định kỳ, đặc biệt với người chơi thể thao cường độ cao, người có tiền sử gia đình đột tử sớm, hoặc từng xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, choáng, ngất khi gắng sức. Điện tâm đồ (ECG) là phương tiện đơn giản nhưng có giá trị trong phát hiện sớm nhiều bệnh tim nguy hiểm.

Bên cạnh phòng ngừa, sự sẵn sàng cấp cứu tại chỗ đóng vai trò sống còn. Việc trang bị máy sốc tim tự động (AED) tại sân tập, nhà thi đấu và đào tạo kỹ năng gọi cấp cứu, ép tim, sử dụng AED cho người xung quanh là yếu tố then chốt. Thực tế cho thấy, sốc điện trong 3 phút đầu có thể cứu sống phần lớn người bệnh.

Khi phát hiện người đang chơi thể thao đột ngột ngã quỵ, cần xử trí ngay: gọi không đáp ứng thì coi là ngừng tim; gọi cấp cứu ngay; tiến hành ép tim liên tục và sử dụng AED càng sớm càng tốt. Không chờ nhân viên y tế hay tìm nguyên nhân trước khi cấp cứu.

Theo ThS.BS Đào Quang Hoàng, sau khi được cứu sống, nhiều người vẫn có thể quay lại chơi thể thao nếu được điều trị đúng bệnh, theo dõi chặt chẽ và có quyết định dựa trên sự tư vấn của bác sĩ cùng nguyện vọng của người bệnh - phù hợp với xu hướng “ra quyết định chung” trong y học hiện đại.

Ngừng tim khi chơi thể thao là hiếm nhưng vô cùng nguy hiểm. Khám tim mạch định kỳ, trang bị AED và kiến thức cấp cứu ngưng tuần hoàn chính là những “hàng rào an toàn” giúp bảo vệ tính mạng, để thể thao thực sự là con đường nâng cao sức khỏe - chứ không trở thành nguy cơ tiềm ẩn.