Sốt kéo dài, đau bụng âm ỉ… người phụ nữ 70 tuổi nguy kịch vì vỡ ổ áp xe lách

Trước đó, bà K.C. (sinh năm 1956) đã nhập viện điều trị tại địa phương ở Campuchia nhưng tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng hơn. Nhận thấy bệnh cảnh vượt khả năng xử trí ban đầu, bệnh viện địa phương đề nghị chuyển người bệnh lên tuyến trên tại Campuchia. 

Thấy sức khỏe bà diễn tiến xấu nhanh chóng, gia đình quyết định đưa bệnh nhân sang Việt Nam cấp cứu tại Bệnh viện Gia An 115 ngay trong đêm. 

Khi nhập viện, người bệnh tụt huyết áp, suy hô hấp nặng và có dấu hiệu suy đa cơ quan do nhiễm trùng lan rộng. Các bác sĩ nhận định đây là tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng buộc phải chuyển vào khoa Hồi sức tích cực - Chống độc (ICU) để hồi sức khẩn cấp. 

“Sốc nhiễm khuẩn là biến chứng đặc biệt nguy hiểm của nhiễm trùng. Khi vi khuẩn và độc tố từ ổ nhiễm trùng lan vào máu, cơ thể có thể rơi vào phản ứng viêm toàn thân, tụt huyết áp sâu, suy hô hấp, suy thận và nhanh chóng tiến triển thành suy đa tạng nếu không được điều trị kịp thời” - BS.CK1 Nguyễn Thanh Tâm - khoa Ngoại, Bệnh viện Gia An 115 cho biết.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh ghi nhận người bệnh có ổ áp xe lớn tại lách. Tuy nhiên, do tình trạng bệnh nhân quá nặng nên ưu tiên ban đầu là hồi sức tích cực, khi tình trạng ổn định sẽ phẫu thuật. 

Sau đó, các bác sĩ ICU và Ngoại Tổng quát đã hội chẩn. Qua đánh giá lâm sàng và hình ảnh học, các bác sĩ nhận định ổ áp xe lách đã vỡ, gây tràn dịch màng phổi và xẹp phổi trái, gây suy hô hấp. 

Đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm vì ổ nhiễm trùng đã lan rộng, đe dọa tính mạng người bệnh. Trong bối cảnh người bệnh đang sốc nhiễm trùng nặng và suy đa cơ quan, việc gây mê và phẫu thuật là thách thức rất lớn. 

Tuy nhiên nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ khoa Ngoại và Gây mê hồi sức, ca mổ cấp cứu đã được thực hiện thành công, bệnh nhân được phẫu thuật cắt lách, rửa bụng sạch lấy hết dịch mủ nhiễm trùng. 

Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được điều trị tích cực tại ICU. Nhờ được xử trí hiệu quả, kịp thời, bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy kịch và từng bước hồi phục, hiện đã được xuất viện. 

Theo BS.CK1 Nguyễn Thanh Tâm, áp xe lách là bệnh lý nhiễm trùng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Đây không đơn thuần là một ổ mủ khu trú tại lách mà thường phản ánh tình trạng nhiễm trùng toàn thân nghiêm trọng, bệnh có thể nhanh chóng nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong. 

Lách là một trong những cơ quan quan trọng nhất của hệ miễn dịch, có chức năng lọc bỏ vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh trong máu. Áp xe lách đã biến một cơ quan vốn có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể thành một “trung tâm gây bệnh”. Thay vì lọc bỏ vi khuẩn khỏi máu, lách lúc này lại chứa đầy mủ và các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, vi nấm hoặc một số vi sinh vật khác. 

Do lách liên thông trực tiếp với hệ tuần hoàn, các tác nhân gây bệnh từ đây có thể phát tán khắp cơ thể, gây nhiễm khuẩn huyết và suy đa cơ quan. Đó là lý do áp xe lách được xem là một “thảm họa miễn dịch”. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 70 - 100%. 

Theo BS Tâm, đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa áp xe lách và áp xe gan. Ở bệnh nhân áp xe gan, dù vẫn tồn tại ổ nhiễm trùng nhưng hệ miễn dịch của cơ thể còn tương đối nguyên vẹn; đặc biệt lách vẫn tiếp tục thực hiện vai trò bảo vệ và hỗ trợ kiểm soát nhiễm trùng. 

Trong khi đó, khi áp xe xuất hiện tại lách không chỉ làm suy giảm khả năng kiểm soát nhiễm trùng mà còn tạo điều kiện để các tác nhân gây bệnh tiếp tục lan rộng theo dòng máu đến nhiều cơ quan khác. 

Các triệu chứng của áp xe lách ở giai đoạn đầu thường không đặc hiệu, chủ yếu là sốt kéo dài, đau bụng âm ỉ, mệt mỏi, chán ăn hoặc sụt cân nên rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện các biến chứng nặng như nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm khuẩn. 

Việc phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý nhiễm trùng có ý nghĩa rất quan trọng, bởi khi đã diễn tiến đến nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm khuẩn, nguy cơ tử vong sẽ tăng cao và người bệnh cần được hồi sức tích cực kéo dài.