Sang thương cổ tử cung tiền ung thư: Điều trị sớm để bảo vệ sức khỏe và khả năng sinh sản

1. Xu hướng điều trị bảo tồn cổ tử cung giúp giảm tác động và duy trì khả năng sinh sản

Việc cắt một phần hoặc toàn bộ cổ tử cung là quyết định lớn, tác động không chỉ đến sức khỏe mà còn đến tâm lý và đời sống của người phụ nữ. Ở góc độ chuyên môn, khi nào bác sĩ sẽ cân nhắc phương án này và làm thế nào để giảm thiểu tác động tiêu cực cho người bệnh?

BS.CK2 Huỳnh Xuân Nghiêm - Giám đóc Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Hiện nay, nhờ những tiến bộ của y học, chị em có thể yên tâm trước vấn đề phải cắt một phần hoặc toàn bộ cổ tử cung.

Tùy theo mức độ tổn thương, từ nhẹ đến nặng, y khoa đã có nhiều phương pháp điều trị phù hợp, vừa đảm bảo hiệu quả điều trị vừa cố gắng bảo tồn chức năng sinh sản và chất lượng cuộc sống của người phụ nữ.

Trong nhiều trường hợp, đặc biệt với những phụ nữ chưa sinh đủ con, bác sĩ luôn ưu tiên các phương pháp bảo tồn cổ tử cung. Ngay cả khi cần can thiệp, mục tiêu vẫn là giữ lại cấu trúc cổ tử cung ở mức tối đa để duy trì chức năng sinh sản cũng như đời sống tình dục về sau. Nhờ đó, người bệnh vẫn có thể tiếp tục cuộc sống bình thường sau điều trị.

Một ví dụ điển hình là kỹ thuật khoét chóp cổ tử cung. Hiện nay có những phương pháp như LEEP hoặc LLETZ, cho phép bác sĩ chỉ lấy đi một lớp mô rất mỏng ở bề mặt cổ tử cung. Có thể hình dung thao tác này giống như gọt một lớp vỏ mỏng của trái táo, tức là chỉ loại bỏ phần tổn thương mà vẫn giữ lại phần lớn mô lành.

Với kỹ thuật này, nhiều trường hợp tổn thương tiền ung thư nhẹ hoặc rất nhỏ có thể được điều trị hiệu quả. Theo các thống kê, nguy cơ tái phát sau can thiệp cũng tương đối thấp, giúp người bệnh yên tâm hơn trong quá trình điều trị và theo dõi.

Khi bác sĩ đánh giá tổn thương cổ tử cung ở mức độ sâu hoặc nặng hơn, khi đó sẽ cân nhắc thực hiện kỹ thuật khoét chóp cổ tử cung. Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể lựa chọn các phương pháp khác nhau như khoét chóp bằng dao, bằng laser hoặc bằng dao điện.

Mục tiêu của kỹ thuật này vẫn là loại bỏ phần mô tổn thương nhưng cố gắng bảo tồn tối đa cổ tử cung. Nhờ đó, người phụ nữ không phải mất đi một phần lớn cấu trúc của cơ thể, đồng thời vẫn có thể duy trì chức năng sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống sau điều trị. Đây cũng là một trong những kỹ thuật hiện nay được áp dụng rộng rãi tại Bệnh viện Hùng Vương cũng như nhiều trung tâm y khoa trên thế giới.

Bên cạnh đó, một phương pháp khác cũng được áp dụng là phẫu thuật cắt rộng cổ tử cung. Trước đây, với những tổn thương ở giai đoạn như IB1 hoặc cao hơn, nhiều trường hợp đã được chỉ định cắt tử cung. Tuy nhiên hiện nay, với sự tiến bộ của y học, trong một số trường hợp bác sĩ có thể cắt rộng cổ tử cung để lấy hết vùng tổn thương, sau đó kết hợp các phương pháp điều trị hỗ trợ như xạ trị hoặc hóa trị khi cần thiết.

Cách tiếp cận này giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, đồng thời trong một số trường hợp vẫn bảo tồn được khả năng sinh sản và đời sống tình dục của người phụ nữ về sau.

- Vậy trường hợp nào sẽ phải cắt cổ tử cung ạ?

Phẫu thuật cắt rộng cổ tử cung thường được cân nhắc trong những trường hợp tổn thương còn ở mức độ rất sớm, chẳng hạn khi kích thước tổn thương dưới 2 cm và độ xâm lấn dưới 5 mm. Với những trường hợp này, việc cắt rộng cổ tử cung nhằm loại bỏ triệt để vùng tổn thương, đồng thời giảm nguy cơ tái phát của bệnh trong tương lai.

2. Tuân thủ tái khám sau điều trị giúp kiểm soát nguy cơ tái phát tổn thương cổ tử cung

Sau điều trị sang thương cổ tử cung tiền ung thư, người bệnh cần lưu ý gì về chế độ dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt và lịch tái khám định kỳ để vừa hồi phục tốt, vừa phòng ngừa nguy cơ tái phát? Trong mỗi lần tái khám, những xét nghiệm hoặc kiểm tra nào sẽ được thực hiện để theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị cũng như nguy cơ tái phát, thưa BS?

BS.CK2 Phạm Thị Hải Châu - Trưởng khoa Khám bệnh A, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Sau khi điều trị các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, dù bằng phương pháp phá hủy tổn thương như đốt điện, đốt laser, áp nhiệt, áp lạnh hay bằng phương pháp cắt bỏ tổn thương như khoét chóp hoặc LEEP - điều quan trọng cần nhấn mạnh là việc điều trị không phải là điểm kết thúc, mà chỉ là bước khởi đầu của quá trình theo dõi lâu dài. Chính việc theo dõi sau điều trị mới quyết định tiên lượng và hiệu quả điều trị về lâu dài.

Sau các thủ thuật này, người bệnh thường được bác sĩ tư vấn về chế độ chăm sóc và theo dõi. Thông thường, phụ nữ được khuyến cáo không quan hệ tình dục ít nhất trong 4 tuần, đồng thời không thụt rửa âm đạo và không sử dụng tampon trong kỳ kinh. Những lưu ý này nhằm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và giúp vùng cổ tử cung có thời gian lành thương tốt hơn sau can thiệp.

Trong thời gian hồi phục, người bệnh cũng cần chú ý theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài trên 2 ngày, huyết trắng có mùi hôi, đau bụng dưới hoặc chảy máu bất thường. Nếu xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra, vì đây có thể là dấu hiệu của biến chứng sau thủ thuật.

Về chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng, người bệnh được khuyến khích ăn nhiều rau xanh, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là các thực phẩm giàu đạm và vitamin, nhằm hỗ trợ quá trình hồi phục và lành thương.

Trong các lần tái khám, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng cổ tử cung, xem tổn thương đã được loại bỏ hoàn toàn hay chưa. Đối với những trường hợp cắt bỏ tổn thương, mẫu mô lấy ra sẽ được xét nghiệm giải phẫu bệnh, giúp xác định bờ cắt đã sạch tổn thương hay chưa và mức độ an toàn của điều trị.

Từ kết quả này, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng người bệnh. Các phương pháp theo dõi có thể bao gồm xét nghiệm HPV, tế bào học hoặc soi cổ tử cung, tùy theo tình trạng cụ thể. Thông thường, người bệnh sẽ được hẹn tái khám sau 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng, sau đó tiếp tục theo dõi định kỳ.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy sau điều trị tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, nguy cơ tái phát vẫn có thể tồn tại trong thời gian dài, thậm chí có thể kéo dài tới 25 năm. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ.

Có thể nói, điều trị không phải là điểm kết thúc của quá trình chăm sóc bệnh. Ngược lại, đây là bước khởi đầu của việc theo dõi chủ động, nhằm phát hiện sớm nguy cơ tái phát và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người phụ nữ.

3. Tầm soát sớm giúp phụ nữ trẻ phát hiện và điều trị ung thư cổ tử cung kịp thời

Bác sĩ có thể chia sẻ một vài câu chuyện hoặc kết quả điều trị đáng mừng - khi người bệnh được chẩn đoán sang thương cổ tử cung tiền ung thư, điều trị tích cực và hiện nay vẫn khỏe mạnh, không tái phát - để tiếp thêm động lực cho những chị em đang lo lắng khi nhận được kết quả này ạ? 

BS.CK2 Huỳnh Xuân Nghiêm trả lời: Trong thực hành sản phụ khoa, nhiều bác sĩ đã từng chứng kiến những câu chuyện rất ám ảnh liên quan đến ung thư cổ tử cung. Trước đây, vào những thập niên 60-70-80, các trường hợp tổn thương cổ tử cung thường chỉ được phát hiện ở phụ nữ lớn tuổi, khi bệnh đã tiến triển khá muộn.

Tuy nhiên, ngày nay khi khoa học phát triển và các phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung trở nên phổ biến hơn, bác sĩ lại có cơ hội phát hiện các tổn thương tiền ung thư ở phụ nữ trẻ tuổi. Điều này cho thấy vai trò rất quan trọng của việc tầm soát trong phát hiện bệnh sớm.

Một điều cần hiểu rõ là sau lần quan hệ tình dục đầu tiên, phụ nữ đã có nguy cơ nhiễm virus HPV. Trên thực tế, trong suốt cuộc đời, đa số phụ nữ ít nhất một lần sẽ nhiễm HPV. Tuy nhiên, việc nhiễm HPV không đồng nghĩa chắc chắn sẽ dẫn đến ung thư cổ tử cung, bởi quá trình này thường diễn ra trong thời gian dài và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nguy cơ khác.

Vì vậy, phụ nữ không nên quá lo sợ, bởi hiện nay y học đã có nhiều phương pháp giúp tầm soát, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Các cơ sở y tế, trong đó có Bệnh viện Hùng Vương, luôn sẵn sàng hỗ trợ phụ nữ trong việc khám và tầm soát ung thư cổ tử cung.

Trong quá trình làm nghề, bác sĩ cũng từng gặp nhiều trường hợp đáng nhớ. Có một bệnh nhân mới 25 tuổi, sau khi lập gia đình đã chủ động tìm hiểu kiến thức sức khỏe và quan tâm đến việc bảo vệ cơ thể mình. Chính vì vậy, khi nhận thấy tình trạng ra máu sau quan hệ, cô đã quyết định đi khám phụ khoa để kiểm tra sớm.

Sau khi thấy ra máu sau quan hệ, bệnh nhân đã đi khám phụ khoa và được thực hiện xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung. Kết quả ban đầu cho thấy cô bị ung thư cổ tử cung tại chỗ - một thông tin khiến bệnh nhân thực sự bị sốc, bởi khi đó cô mới 25 tuổi, vừa lập gia đình và chưa có con.

Trước tình huống này, điều đầu tiên bác sĩ cần làm là xác định lại chẩn đoán. Các bước thăm khám, soi cổ tử cung và sinh thiết được thực hiện để xác định chính xác tình trạng bệnh, xem tổn thương là ung thư tại chỗ hay CIN 3. Kết quả sau đó xác nhận đúng là tổn thương ở giai đoạn rất sớm.

Sau khi có chẩn đoán, bác sĩ đã tư vấn để bệnh nhân bình tĩnh, bởi dù tổn thương này trước đây thường gặp ở phụ nữ 40-50 tuổi, nhưng với sự phát triển của y học hiện nay, vẫn có nhiều phương pháp giúp bảo tồn tử cung và duy trì khả năng sinh sản.

Sau đó, bệnh nhân được điều trị bằng kỹ thuật khoét chóp cổ tử cung. Trong quá trình theo dõi sau điều trị, chỉ khoảng 6 tháng sau, trước khi kết thúc thời gian theo dõi ban đầu, bệnh nhân phát hiện mang thai.

Quá trình mang thai và sinh con của cô diễn ra hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, khi tái khám sau sinh, bác sĩ nhận thấy tổn thương cổ tử cung có dấu hiệu xuất hiện trở lại. Thay vì phải cắt tử cung, sau khi chờ 6 tháng để cổ tử cung hồi phục tốt sau sinh, bác sĩ tiếp tục thực hiện khoét chóp lần thứ hai.

Đến nay, sau 5 năm theo dõi, bệnh nhân đã 30 tuổi, vẫn duy trì việc tái khám định kỳ tại Bệnh viện Hùng Vương và tình trạng sức khỏe ổn định. Không chỉ vậy, cô đã có một con và hiện đang chuẩn bị sinh em bé thứ hai.

Câu chuyện của bệnh nhân này cũng trở thành một thông điệp tích cực: ung thư cổ tử cung nếu được phát hiện sớm hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả, và phụ nữ vẫn có thể tiếp tục cuộc sống, sinh con và xây dựng gia đình như bình thường.

>>> Đọc thêm phần 1: Những điều cần biết khi đọc kết quả tầm soát ung thư cổ tử cung

>>> Đọc thêm phần 2: Phát hiện sớm tổn thương cổ tử cung giúp tăng cơ hội điều trị khỏi ung thư

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.