Phục hồi gan mùa World Cup, bạn cần “vũ khí” nào?

1. Thức khuya, rượu bia và các thực phẩm chế biến sẵn gây hại cho gan ra sao?

Theo dõi một trận đấu hay, không thể thiếu một chút rượu bia và món ăn nhẹ. Xin hỏi BS, “combo” mùa World Cup: thức khuya + rượu bia + các món ăn chế biến sẵn hoặc đồ ăn nhiều dầu mỡ gây ảnh hưởng đến gan như thế nào?

ThS.BS Trần Kinh Thành trả lời: Trước đây, khi nói về bệnh lý gan, hầu hết chúng ta đều nghĩ nguyên nhân gây bệnh sẽ là viêm gan do virus B, C, viêm gan-xơ gan do rượu. Tuy nhiên, gan là cơ quan lớn của cơ thể. Gan không phải là cơ quan biệt hóa cao nhất của cơ thể, nên có khả năng tái sinh và hồi phục. Nhiều tổn thương ở gan nếu xảy ra dưới 25% của gan thì nó có thể tự hồi phục, khi tổn thương lớn hơn 50% mới xuất hiện các triệu chứng.

Vì vậy, triệu chứng của gan rất mơ hồ, đôi khi chỉ là cảm giác mệt mỏi thoáng qua, hay tình trạng đầy bụng, ăn không tiêu… chồng lấp với các triệu chứng của bệnh lý đường tiêu hóa. Một số trường hợp khi bệnh đã nặng lên mới xuất hiện tình trạng đau, đồng thời có các triệu chứng suy tế bào gan, dẫn đến vàng da, vàng mắt, thậm chí có biểu hiện tăng áp tĩnh mạch cửa, bệnh nhân có thể ói ra máu…

Ngày nay có nhiều thói quen nếu chúng ta không cân bằng được sẽ ảnh hưởng lớn đến gan. Một trong số đó là thói quen thức khuya, vì nhiều lý do như tính chất công việc nhưng cũng có người lạm dụng để dùng điện thoại thông minh, lướt facebook, web, tiktok và gần đây là vì những trận cầu hấp dẫn của World Cup.

Gan là cơ quan chứa lưu lượng máu rất lớn. Trong thời điểm chúng ta nghỉ ngơi trong ngày, từ 23g - 1g, khi các cơ quan vận động nghỉ ngơi thì lưu lượng máu sẽ ưu tiên trở về gan. Khi đó, vai trò của gan phát huy tác dụng. Gan có nhiều chức năng, và một trong những chức năng quan trọng tại thời điểm chúng ta nghỉ ngơi đó là thải độc, đưa những chất dinh dưỡng đến nuôi các tế bào của cơ thể. Trong khoảng thời gian từ 1g - 3g, mật trong gan tiết ra rất nhiều để nhũ tương hóa, tiêu hóa chất béo, đặc biệt là chất béo xấu trong ngày chúng ta đã ăn vào.

Như vậy, nếu thức khuya quá nhiều sẽ dẫn đến thời điểm làm việc của gan không thuận lợi. Do đó, những tổn thương gan có thể xảy ra. Đặc biệt là ở những nhóm người đã có tổn thương gan trước đó nhưng hoàn toàn không biết. Khi thức khuya, vô tình những tổn thương mới này sẽ gây hại lên những tổn thương tiềm ẩn trước đó, khả năng hồi phục của gan kém hơn và từ đó bệnh gan dễ bộc lộ hơn.

- Nhiều người cho rằng, những thói quen này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn của World Cup sẽ không đủ sức để gây hại gan. Quan điểm của BS về vấn đề này như thế nào ạ?

ThS.BS Trần Kinh Thành trả lời: Để định nghĩa về thời gian ngắn hay dài gây hại gan thì cần có những nghiên cứu cụ thể. Hiện nay, mùa Wolrd Cup kéo dài hơn 1 tháng. Tuy nhiên, nếu quá trình này vẫn tiếp diễn, kéo dài thì chắc chắn sẽ không tốt, cho dù đó là gan khỏe mạnh. Trên thực tế, nếu chúng ta không đi khám sẽ không biết chắc chắn sức khỏe gan ra sao, trong khi đó có thể có những tổn thương gan tiềm ẩn nhưng không biết. Như vậy, rõ ràng thời gian này chúng ta không thể xem là ngắn được.

2. Thức khuya, rượu bia, thực phẩm chế biến sẵn trong giới hạn nào để tránh hại gan?

Các trận cầu càng về cuối giải World Cup, càng cuốn hút, để tránh cảm giác mệt mỏi, uể oải, đồng thời không tạo áp lực lên gan, theo BS, chúng ta nên:

- Bù đắp cho giấc ngủ như thế nào?

- Rượu bia tốt nhất nên trong giới hạn bao nhiêu?

- Lựa chọn thực phẩm cho bữa ăn nhẹ cần lưu ý những gì?

ThS.BS Trần Kinh Thành trả lời: Thức khuya để hòa cùng niềm vui với Wolrd Cup, chúng ta thường có thói quen sử dụng một ít các chất có cồn như rượu bia và “mồi” nhâm nhi bằng thực phẩm ăn nhanh, chế biến sẵn. Nếu 3 yếu tố này không được cân bằng sẽ khiến gan của chúng ta trầm trọng hơn.

Rượu bia là một chất độc. Trong y học không đo lường rượu bia bằng số lon/ ly mà sử dụng đơn vị cồn. Các khuyến cáo cho rằng, nếu một người uống trên 14 đơn vị cồn trong 1 tuần sẽ được xem là uống quá nhiều. Thông thường, 1 đơn vị cồn tương đương với 8-14 gram cồn. Gram cồn này sẽ phụ thuộc vào chất có cồn chúng ta uống vào. Ví dụ, đối với bia, nồng độ cồn khoảng 5%, 1 đơn vị cồn thường sẽ là 250-270ml. Đối với loại 330ml, khoảng 3/4 lon bia được gọi là 1 đơn vị cồn.

Đối với nam, người ta khuyến cáo không nên uống quá 3 đơn vị cồn một ngày, nghĩa là khoảng 3 lon bia. Đối với nữ, không quá 2 đơn vị cồn một ngày.

Về các thực phẩm ăn kèm, nếu chúng ta sử dụng thực phẩm chế biến sẵn sẽ có nhiều chất béo không tốt. Như vậy, thay vì ăn những thực phẩm từ các loại động vật như thịt heo, thịt bò… chiên xào nhiều dầu mỡ thì nên dùng các thực phẩm chứa chất béo an toàn từ thực vật - omega-3 tốt cho gan như các loại hạt (hạt hướng dương, hạt óc chó, hạt hạnh nhân…).

3. Sản phẩm Boganic với actiso, rau đắng đất, bìm bìm giúp bảo vệ gan thế nào?

Gan cần những dưỡng chất gì để phục hồi sau một khoảng thời gian thức khuya liên tục kèm rượu bia, ăn uống không đúng bữa thưa BS?

ThS.BS Trần Kinh Thành trả lời: Thức khuya gây hại sức khỏe cho gan. Vì vậy, trong mùa World Cup, chúng ta không nên thức để xem hết các trận mà chỉ nên chọn lọc đội mình thích, hoặc các trận cầu hấp dẫn, lôi cuốn. Ngoài ra, nên chủ động thời gian nghỉ ngơi trước một trận đấu khuya. Ví dụ, ngày mai có trận đấu bạn muốn xem, thì hôm nay nên đi ngủ sớm.

Hoặc nếu không sắp xếp được thời gian nghỉ ngơi sớm hơn, thì sau khi kết thúc trận đấu khuya, bạn nên ngủ bù. Ví dụ, sang ngày hôm nay bạn có thể ngủ sớm hơn thường ngày, hay ngủ bù vào thứ 7, chủ nhật. Tuy nhiên, giờ ngủ bù không quá 2 tiếng và không nên thường xuyên lạm dụng.

Bên cạnh đó, sau một đêm thức khuya thì giấc ngủ trưa vào ngày hôm sau cực kỳ quan trọng, cho dù đó là giấc ngủ ngắn thì cũng nên cố gắng ngủ một giấc thật sâu khoảng 20 phút để tái hồi phục chức năng gan.

Về rượu bia, chúng ta nên cố gắng sử dụng không quá đơn vị cồn đã khuyến cáo (3 đơn vị cồn với nam và 2 đơn vị cồn với nữ). Trong trường hợp vào dùng nhiều hơn thì khuyến cáo nên sử dụng những thực phẩm có gas nhưng không có nồng độ cồn hoặc nồng độ cồn thấp nhất có thể.

Đối với thực phẩm, không nên dùng loại chế biến sẵn có nhiều phụ gia, phẩm màu, hóa chất hoặc chất béo nhiều. Tốt nhất nên sử dụng thực phẩm từ thực vật, ví dụ như các loại hạt (hướng dương, hạnh nhân, óc chó, yến mạch…).

- Sử dụng thuốc bổ gan, điển hình như Boganic với actiso, rau đắng đất, bìm bìm, dưới góc độ của y học những thành phần này tiếp thêm những lợi ích nào cho gan phục hồi tốt hơn ạ?

ThS.BS Trần Kinh Thành trả lời: Hiện nay có nhiều sản phẩm có thể hỗ trợ điều trị các nhóm bệnh lý gan. Actiso là một trong những chất thường xuyên được sử dụng trong Đông y, với các thành phần không chỉ tốt cho gan mà còn nhiều cơ quan khác. Đặc biệt, trong actiso có tác nhân chống oxy hóa rất tốt, nên thường được sử dụng hỗ trợ trong các nhóm bệnh lý về gan mật (như bệnh gan mạn do nhiều nguyên nhân, trong đó có gan nhiễm mỡ, gan do thuốc, viêm gan do siêu vi).

Ngoài ra, trong thành phần của actiso cũng có các chất giúp tăng lợi mật, tiêu hóa tốt, kích thích cho người bệnh gan có cảm giác ăn ngon miệng hơn. Bên cạnh đó, actiso còn có công dụng tác động lên hệ thống tim mạch, ngừa cholesterol máu…

Một số thuốc hỗ trợ cho gan còn có các thành phần khác, ví dụ như rau đắng đất, bìm bìm. Đây là những vị thuốc dùng trong Đông y cho thấy có nhiều tác dụng, ngoài việc giúp ăn uống ngon miệng, lợi tiêu hóa, lợi mật thì còn có công dụng kháng khuẩn. Vì vậy, các vị thuốc này thường được dùng trong một số trường hợp ngừa các bệnh nhiễm khuẩn đơn giản, ví dụ như nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

Trân trọng cảm ơn Nhãn hàng Boganic - Thương hiệu thuốc bổ gan số 1 Việt Nam đã đồng hành cùng AloBacsi trong chương trình này!