Kiểm soát đường huyết tốt vẫn chưa đủ để ngăn biến chứng đái tháo đường

1. Đái tháo đường có thể âm thầm gây tổn thương thận, mắt, thần kinh và tim mạch

Vì sao tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, suy thận, suy giảm thị lực hay tổn thương thần kinh? Những biến chứng nào có thể âm thầm hình thành ngay cả khi người bệnh chưa cảm nhận được bất thường, thưa BS?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương - Trưởng khoa Nội tiết - Thận, Bệnh viện Nhân dân Gia Định trả lời: Như tôi đã chia sẻ, đái tháo đường là một bệnh lý mạn tính, trong đó đường huyết có thể tăng dần theo thời gian.

Chúng ta có thể hình dung, khi lượng đường trong máu tăng cao, glucose sẽ theo dòng máu đi đến tất cả các cơ quan trong cơ thể.

Khi đến các cơ quan, tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể gây ra hiện tượng mà chúng ta thường gọi là “ngộ độc đường”. Lúc này, glucose tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa khác nhau, tạo ra những chất có thể gây tổn thương cho cơ thể.

Trong đó có quá trình glycat hóa, gây ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu cũng như màng lọc của cầu thận.

Để bà con dễ hiểu, tôi chia các biến chứng của đái tháo đường thành hai nhóm chính: biến chứng mạch máu nhỏ và biến chứng mạch máu lớn.

1. Biến chứng mạch máu nhỏ (biến chứng vi mạch)

Đây là nhóm biến chứng có thể ảnh hưởng đến thận, mắt và hệ thần kinh.

Đối với thận, tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể làm xơ hóa màng lọc của cầu thận, khiến protein bị rò rỉ vào nước tiểu.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy nước tiểu vẫn trong, không có biểu hiện bất thường nên rất khó nhận biết. Sau đó, người bệnh có thể bắt đầu nhận thấy nước tiểu có bọt, xuất hiện phù, đau lưng hoặc thiếu máu.

Tổn thương thận có thể tiến triển từ từ, dẫn đến bệnh thận mạn giai đoạn cuối, khi đó người bệnh có thể phải lọc máu.

Đối với mắt, đường huyết tăng cao có thể gây tổn thương các mạch máu ở mắt, dẫn đến xơ hóa, xuất huyết võng mạc và suy giảm thị lực. Đây là một trong những nguyên nhân gây mù lòa thường gặp ở người bệnh đái tháo đường, đặc biệt là đái tháo đường type 2.

Đối với hệ thần kinh, đái tháo đường cũng có thể gây tổn thương các mạch máu nuôi tế bào thần kinh.

Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác tê bì, dị cảm ở bàn chân. Có người mô tả cảm giác giống như kiến bò, có người lại cảm thấy nóng rát như bị thoa ớt vào chân.

Một số trường hợp còn bị mất cảm giác ở bàn chân. Điều đáng lo ngại là khi bị tê bì hoặc mất cảm giác, người bệnh có thể không nhận biết được những tổn thương ở chân.

Chẳng hạn, khi đi chân trần, người bệnh có thể bị trầy xước hoặc chấn thương mà không chú ý. Những tổn thương này dễ dẫn đến nhiễm trùng.

Nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ phải đoạn chi.

2. Biến chứng mạch máu lớn

Bên cạnh các biến chứng vi mạch, tình trạng tăng đường huyết kéo dài còn có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu lớn, đặc biệt là mạch máu ở tim và não. Những tổn thương này có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, suy tim và đột quỵ.

Chính vì vậy, đái tháo đường không chỉ là vấn đề tăng đường huyết mà còn có thể gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể. Những biến chứng này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, đồng thời khiến người bệnh đái tháo đường có nguy cơ tử vong cao hơn so với người không mắc bệnh.

2. Kiểm soát đường huyết tốt là cần thiết nhưng chưa đủ để ngăn ngừa biến chứng đái tháo đường

Vậy nếu người bệnh kiểm soát đường huyết tốt, duy trì HbA1c trong giới hạn mục tiêu thì nguy cơ xuất hiện các biến chứng có thể giảm như thế nào? Bên cạnh đường huyết, BS còn cần đánh giá và kiểm soát những yếu tố nào để bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người bệnh?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương trả lời: Chúng ta cần hiểu rằng người bệnh đái tháo đường thường không chỉ mắc riêng bệnh đái tháo đường mà còn có thể kèm theo tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Có những người bệnh kiểm soát đường huyết rất tốt, các chỉ số đều đẹp, HbA1c đạt mục tiêu điều trị và được BS đánh giá rất tích cực.

Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng kiểm soát đường huyết tốt là điều cần thiết nhưng vẫn chưa đủ để ngăn ngừa các biến chứng của đái tháo đường.

Bởi đái tháo đường thường nằm trong một vòng xoắn bệnh lý có mối liên hệ chặt chẽ giữa tim mạch - thận - chuyển hóa, trong đó đái tháo đường là một bệnh lý chuyển hóa. Chính vì vậy, ngay cả khi người bệnh đã kiểm soát đường huyết tốt nhưng huyết áp vẫn cao hoặc mỡ máu chưa được kiểm soát thì nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột tử vẫn có thể tiếp diễn.

Do đó, khi tiếp cận và điều trị cho người bệnh đái tháo đường, đặc biệt trong chuyên khoa Nội tiết, chúng tôi luôn chú trọng những vấn đề sau:

Thứ nhất, kiểm soát đường huyết đạt mục tiêu điều trị. Mục tiêu HbA1c cần được cá thể hóa tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nguy cơ hạ đường huyết của từng người bệnh.

Chẳng hạn, đối với những người bệnh còn trẻ, có kỳ vọng sống dài và không gặp tình trạng hạ đường huyết, chúng tôi có thể đặt mục tiêu HbA1c dưới 6,5%.

Trong khi đó, với những người lớn tuổi hơn, mục tiêu HbA1c có thể được điều chỉnh ở mức khoảng 7,0%, đây cũng là mục tiêu điều trị chung thường được áp dụng.

Thứ hai, kiểm soát huyết áp. Bên cạnh đường huyết, người bệnh cần được theo dõi và kiểm soát huyết áp để hạn chế nguy cơ xuất hiện các biến chứng.

Thứ ba, kiểm soát mỡ máu. Đặc biệt, chúng tôi chú trọng kiểm soát lượng cholesterol xấu trong máu nhằm giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch.

Thứ tư, chủ động tầm soát các biến chứng của đái tháo đường. Đây là vấn đề cực kỳ quan trọng trong quá trình theo dõi và điều trị.

Người bệnh cần được tầm soát các biến chứng liên quan đến thận, mắt, mạch máu và tim mạch để có thể phát hiện sớm những tổn thương. Bên cạnh đó, chúng tôi còn cân nhắc sử dụng các thuốc thế hệ mới có tác dụng bảo vệ tim mạch và thận cho người bệnh.

Ngoài những mục tiêu điều trị trên, khi người bệnh đến tái khám, chúng tôi luôn nhắc nhở việc tự kiểm tra bàn chân mỗi ngày.

Tôi thường dặn bà con rằng: “Buổi tối trước khi đi ngủ, cô chú nhớ rửa chân sạch sẽ và quan sát kỹ bàn chân của mình. Kiểm tra xem có vị trí nào bị thâm đen, nổi bóng nước hoặc xuất hiện vết loét hay không. Nếu phát hiện bất thường thì phải đến gặp BS ngay”.

Đồng thời, người bệnh cần duy trì việc tái khám và theo dõi sức khỏe định kỳ.

Cụ thể, cứ mỗi 3 tháng, người bệnh nên tái khám chuyên khoa, kiểm tra đường huyết và HbA1c. Bên cạnh đó, cần chủ động tự đo huyết áp tại nhà.

Ít nhất mỗi năm một lần, người bệnh cần được khám bàn chân đái tháo đường, chụp hình đáy mắt và tầm soát biến chứng thận.

Việc theo dõi định kỳ giúp chúng tôi phát hiện sớm những tổn thương tại các cơ quan, từ đó có thể can thiệp kịp thời.

3. Người bệnh đái tháo đường không cần kiêng hoàn toàn tinh bột và trái cây

Thưa BS, đối với người được chẩn đoán tiền đái tháo đường hoặc mới phát hiện đái tháo đường type 2, những thay đổi nào trong chế độ ăn uống, vận động và sinh hoạt có thể mang lại lợi ích rõ rệt nhất?

Nhiều người băn khoăn liệu có cần kiêng hoàn toàn tinh bột, loại bỏ trái cây khỏi khẩu phần ăn hay phải tìm mọi cách giảm cân nếu đang thừa cân. BS có lời khuyên gì dành cho những người vừa được chẩn đoán bệnh?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương trả lời: Khi được BS chẩn đoán tiền đái tháo đường hoặc mới phát hiện đái tháo đường, tâm lý chung của bà con thường rất lo lắng. Chính vì vậy, nhiều người nghĩ rằng phải loại bỏ hoàn toàn tinh bột, không ăn trái cây và tìm mọi cách để giảm cân.

Tuy nhiên, những quan niệm này hoàn toàn không đúng.

Đối với người bệnh đái tháo đường, điều quan trọng là phải xây dựng một chế độ ăn uống hợp lý, kết hợp vận động thể lực phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Khi tư vấn cho người bệnh, tôi thường hướng dẫn cách chia khẩu phần ăn bằng hình ảnh một chiếc đĩa có đường kính khoảng 20 - 25cm, được chia thành bốn phần.

Trong đó 1/2 dành cho rau xanh. Rau xanh chứa nhiều vitamin và chất xơ, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường sau bữa ăn, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá cao.

1/4 dành cho thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng hoặc sữa. Khi ăn thịt gia cầm, người bệnh nên loại bỏ phần da và mỡ. 1/4 còn lại dành cho tinh bột.

Người bệnh không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn cơm trắng hay bánh mì trắng. Thay vào đó, có thể lựa chọn và thay đổi nguồn tinh bột, chẳng hạn như gạo lứt, khoai lang hoặc yến mạch.

Chúng ta nên ưu tiên những thực phẩm chứa tinh bột có chỉ số đường huyết ở mức trung bình, nhằm hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá cao sau khi ăn.

Một mẹo mà tôi thường hướng dẫn người bệnh là thay đổi thứ tự ăn trong bữa ăn. Cụ thể, ăn rau xanh trước, sau đó ăn thực phẩm giàu đạm và cuối cùng mới ăn tinh bột. Nếu thực hiện đúng trình tự này, người bệnh có thể giảm được khoảng 30 - 40% mức tăng đường huyết sau ăn.

Việt Nam có rất nhiều loại trái cây ngon, vì vậy người bệnh đái tháo đường không cần loại bỏ hoàn toàn trái cây khỏi chế độ ăn. Tuy nhiên, chúng ta nên ưu tiên các loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp hoặc trung bình, chẳng hạn như ổi, bưởi, cam, táo hoặc thanh long.

Điều quan trọng là ăn trái cây theo khẩu phần phù hợp, không ăn quá nhiều trong một lần. Ví dụ, tôi thường khuyên người bệnh mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 4 múi bưởi hoặc một quả ổi. Mỗi ngày nên lựa chọn một loại trái cây.

Bên cạnh đó, người bệnh nên ăn trái cây nguyên miếng, không xay hoặc ép lấy nước, để giữ lại phần chất xơ tự nhiên. Thời điểm ăn trái cây nên cách bữa ăn chính khoảng 1 - 2 giờ.

Bên cạnh chế độ ăn, vận động thể lực cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc kiểm soát đái tháo đường. Người bệnh nên cố gắng vận động khoảng 30 phút mỗi ngày, đạt tổng cộng 150 phút mỗi tuần và không nên bỏ tập hai buổi liên tiếp.

Ngoài những hoạt động như đi bộ, chúng ta cũng cần kết hợp các bài tập kháng lực, chẳng hạn như squat hoặc tập với tạ nhẹ, để tăng cường sức cơ. Bởi cơ bắp là một trong những nơi tiêu thụ carbohydrate nhiều nhất trong cơ thể. Việc tăng cường sức cơ sẽ hỗ trợ quá trình sử dụng đường.

Tuy nhiên, cường độ vận động phải phù hợp với thể trạng và khả năng của từng người. Chẳng hạn, đối với người lớn tuổi, chúng ta không thể yêu cầu tất cả mọi người đều phải đi bộ nhanh. Thay vào đó, mỗi người nên lựa chọn hình thức và mức độ vận động phù hợp với sức khỏe của mình.

Một thói quen khác cũng rất hữu ích là sau mỗi 30 phút ngồi làm việc, nên đứng dậy và đi lại khoảng 2 - 3 phút.

Việc duy trì những thay đổi trong ăn uống, vận động và sinh hoạt như vậy sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, đồng thời góp phần hạn chế diễn tiến bất lợi của bệnh đái tháo đường.

4. Thuốc điều trị đái tháo đường ngày nay không chỉ kiểm soát đường huyết mà còn bảo vệ tim và thận

Trước đây, nhiều người thường nghĩ rằng điều trị đái tháo đường chủ yếu là uống thuốc hoặc tiêm insulin. Vậy với những tiến bộ của y học, hiện nay đã có thêm những nhóm thuốc nào giúp kiểm soát bệnh, đặc biệt là bảo vệ tim và thận?

Bên cạnh đó, công nghệ theo dõi đường huyết liên tục (CGM) có thể hỗ trợ người bệnh kiểm soát đường huyết như thế nào, thưa BS?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương trả lời: Cùng với sự phát triển của khoa học, y học ngày càng có nhiều tiến bộ, đặc biệt là sự ra đời của những nhóm thuốc mới không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn có tác dụng bảo vệ tim và thận.

Hiện nay, có 2nhóm thuốc nổi bật mà tôi muốn giới thiệu đến bà con.

Đầu tiên là nhóm thuốc uống ức chế SGLT2, mà bà con có thể hiểu đơn giản là nhóm thuốc giúp tăng thải đường qua thận. Bên cạnh tác dụng kiểm soát đường huyết, nhóm thuốc này còn mang lại những lợi ích quan trọng đối với tim mạch và thận.

Cụ thể, thuốc có thể giảm khoảng 30 - 40% nguy cơ nhập viện do suy tim, đồng thời giúp làm chậm quá trình tiến triển của bệnh thận mạn, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối phải lọc máu.

Ngoài ra, nhóm thuốc này còn có thể giúp giảm nguy cơ tử vong do tim mạch và tử vong do mọi nguyên nhân.

Nhóm thuốc thứ hai là thuốc đồng vận thụ thể GLP-1. Nhóm thuốc này có tác dụng kích thích tuyến tụy tiết insulin tùy thuộc vào bữa ăn. Đồng thời, thuốc giúp giảm cảm giác thèm ăn, kéo dài cảm giác no, từ đó hỗ trợ người bệnh giảm cân.

Bên cạnh những tác dụng này, nhóm thuốc đồng vận thụ thể GLP-1 còn có thể giúp giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch như đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Song song với những tiến bộ về thuốc điều trị, công nghệ theo dõi đường huyết cũng ngày càng phát triển. Một trong những công nghệ nổi bật hiện nay là CGM (Continuous Glucose Monitoring), tức hệ thống theo dõi đường huyết liên tục.

Thiết bị này khá đơn giản, với một cảm biến hình tròn, kích thước tương tự đồng xu, được gắn ở mặt sau cánh tay. Sau khi gắn, cảm biến có thể theo dõi nồng độ glucose trong dịch mô kẽ liên tục trong khoảng 2 tuần, giúp người bệnh giảm số lần phải chích đầu ngón tay để đo đường huyết, từ đó giảm cảm giác đau.

Một lợi ích quan trọng khác của CGM là giúp phát hiện các đợt hạ đường huyết, đặc biệt là hạ đường huyết vào ban đêm. Bên cạnh đó, người bệnh có thể theo dõi đường huyết dao động như thế nào trong ngày để điều chỉnh chế độ ăn uống cho phù hợp.

Chẳng hạn, thông qua dữ liệu CGM, chúng ta có thể nhận biết món ăn nào khiến đường huyết tăng cao, món ăn nào ít làm tăng đường huyết hơn và lựa chọn thực phẩm phù hợp với cơ thể mình.

Trong quá trình điều trị, nhiều người bệnh thường lo lắng và hỏi tôi: “BS ơi, nếu phải tiêm insulin thì có phải bệnh của tôi đã nặng lắm rồi không?”.

Tôi muốn giải thích rằng việc được chỉ định tiêm insulin không đồng nghĩa với bệnh đái tháo đường đã ở giai đoạn quá nặng.

Thông thường, có 2 tình huống mà BS có thể cân nhắc sử dụng insulin.

Trường hợp thứ nhất là người bệnh đã mắc đái tháo đường trong thời gian dài, khiến tuyến tụy phải hoạt động liên tục và dần suy giảm khả năng tiết insulin.

Khi tuyến tụy không còn tiết đủ insulin để duy trì đường huyết ổn định, BS có thể chỉ định tiêm insulin nhằm kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa các biến chứng. Việc sử dụng insulin trong trường hợp này còn giúp tuyến tụy được nghỉ ngơi, có cơ hội phục hồi để hoạt động tốt hơn.

Trường hợp thứ hai là những người bệnh gặp tình trạng cấp tính hoặc có những thay đổi đặc biệt về sức khỏe. Chẳng hạn, người bệnh phải nhập viện để phẫu thuật, phụ nữ trong giai đoạn mang thai, sinh đẻ hoặc người có chức năng thận và các cơ quan khác đang suy giảm.

Trong những tình huống này, BS có thể chỉ định insulin để giúp kiểm soát đường huyết, hỗ trợ cơ thể vượt qua giai đoạn căng thẳng do bệnh lý hoặc can thiệp y tế.

Sau khi tình trạng sức khỏe ổn định, người bệnh được xuất viện và ăn uống trở lại bình thường, BS có thể xem xét cho sử dụng lại các thuốc uống trước đó.

Một câu hỏi khác mà bà con thường quan tâm là: “Đái tháo đường có thể hết bệnh hoặc thuyên giảm được không?”.

Tôi muốn chia sẻ rằng đái tháo đường type 2 có thể đạt trạng thái thuyên giảm. Đặc biệt, đối với những người mới mắc bệnh trong khoảng 1 - 3 năm đầu, nếu quyết tâm thay đổi lối sống và giảm cân một cách khoa học, người bệnh có thể đạt được những cải thiện đáng kể.

Chẳng hạn, khi giảm khoảng 5 - 15% trọng lượng cơ thể, lượng mỡ tích tụ tại gan và tụy có thể giảm xuống. Nhờ đó, chức năng tuyến tụy có thể được cải thiện, đường huyết dần trở về mức ổn định và HbA1c có thể trở lại giới hạn bình thường.

Ở một số người bệnh, tình trạng thuyên giảm có thể được duy trì trong nhiều năm mà không cần sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường.

5. Bệnh viện Nhân dân Gia Định phối hợp đa chuyên khoa trong quản lý và điều trị đái tháo đường

Đối với những người có nguy cơ cao, mới phát hiện đường huyết bất thường hoặc đã mắc đái tháo đường nhiều năm, việc thăm khám và xây dựng kế hoạch điều trị lâu dài đóng vai trò rất quan trọng.

Vậy tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nơi BS đang công tác, người bệnh sẽ được tiếp cận, đánh giá nguy cơ và quản lý điều trị lâu dài như thế nào, thưa BS?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương trả lời: Bệnh viện Nhân dân Gia Định là bệnh viện đa khoa hạng I, đồng thời là bệnh viện thực hành trong mô hình viện - trường, có nhiều chuyên khoa phối hợp trong công tác khám và điều trị.

Đối với người bệnh đái tháo đường, bệnh viện triển khai nhiều mô hình quản lý toàn diện, lấy người bệnh làm trung tâm.

Trước hết, người bệnh sẽ được thăm khám và theo dõi tại Khoa Nội tiết - Thận.

Đây là chuyên khoa quản lý người bệnh đái tháo đường, bao gồm cả những trường hợp đã xuất hiện biến chứng tại thận.

Chẳng hạn, ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tiểu đạm vi thể. Khoa sẽ theo dõi và quản lý từ những trường hợp có tổn thương thận ban đầu, đến người bệnh đã mắc bệnh thận mạn, thậm chí bệnh thận mạn giai đoạn cuối cần phải lọc máu.

Thứ hai, bệnh viện có Đơn vị Bàn chân Đái tháo đường, với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa.

Cụ thể, Khoa Nội tiết phối hợp với các BS chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình, Mạch máu và Can thiệp mạch (DSA) để thăm khám, chẩn đoán và điều trị các tổn thương bàn chân do đái tháo đường.

Trong những trường hợp cần thiết, người bệnh có thể được can thiệp nong mạch máu nhằm cải thiện lượng máu nuôi bàn chân. Mục tiêu là cố gắng bảo tồn các ngón chân, cứu vãn bàn chân và giảm thiểu tối đa nguy cơ phải đoạn chi cho người bệnh.

Thứ ba, phối hợp với Khoa Mắt để phát hiện sớm các biến chứng tại mắt.

Người bệnh đái tháo đường sẽ được BS chuyên khoa Mắt thăm khám định kỳ nhằm phát hiện sớm những tổn thương. Qua đó, BS có thể chủ động điều trị, hạn chế nguy cơ suy giảm thị lực và mù lòa do các biến chứng của đái tháo đường.

Thứ tư, phối hợp với chuyên khoa Tim mạch và Can thiệp tim mạch.

Người bệnh được thăm khám toàn diện để phát hiện và điều trị sớm những biến chứng tim mạch, trong đó có suy tim và bệnh mạch vành. Đối với những trường hợp nhồi máu cơ tim có chỉ định can thiệp, các BS chuyên khoa có thể thực hiện những kỹ thuật như đặt stent mạch vành để điều trị cho người bệnh.

Bên cạnh điều trị, Bệnh viện Nhân dân Gia Định có ứng dụng công nghệ theo dõi đường huyết liên tục (CGM), hỗ trợ người bệnh theo dõi và kiểm soát đường huyết.

Đồng thời, bệnh viện còn có Câu lạc bộ Đái tháo đường, tạo điều kiện để BS đồng hành, tư vấn và cung cấp những kiến thức cần thiết cho người bệnh.

Thông qua các hoạt động này, người bệnh được hướng dẫn cách chăm sóc sức khỏe và tự quản lý bệnh đái tháo đường tại nhà.

6. Ba lời khuyên giúp chủ động phòng ngừa và kiểm soát đái tháo đường

Nhân Ngày Thế giới phòng chống Đái tháo đường 14/11, rất mong BS gửi đến bà con những lời khuyên thiết thực để chủ động bảo vệ sức khỏe.

Đặc biệt, với 3 nhóm đối tượng gồm người chưa từng kiểm tra đường huyết, người có yếu tố nguy cơ hoặc đang trong giai đoạn tiền đái tháo đường và người đã được chẩn đoán mắc bệnh, đâu là những hành động quan trọng nhất mà mỗi người có thể bắt đầu thực hiện ngay từ hôm nay, thưa BS?

BS.CK2 Lê Nguyễn Thụy Khương trả lời: Nhân Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11, tôi muốn gửi gắm đến bà con 3 lời khuyên tâm huyết.

Thứ nhất, đối với những người chưa từng kiểm tra đường huyết: Đừng để sự im lặng của bệnh đánh lừa chúng ta.

Vì vậy, bà con hãy dành 1 buổi sáng, nhịn ăn để đến cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm đường huyết bằng máu tĩnh mạch. Nếu có thể, hãy chủ động kiểm tra ngay trong tuần này.

Chi phí cho một lần xét nghiệm đường huyết có thể chỉ tương đương 1 ly cà phê, nhưng việc kiểm tra đó có thể giúp chúng ta bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính mình.

Thứ hai, đối với những người có yếu tố nguy cơ cao hoặc đang trong giai đoạn tiền đái tháo đường: Hãy nắm lấy cơ hội vàng để ngăn bệnh tiến triển.

Tôi muốn bà con ghi nhớ công thức “5 - 150”, nghĩa là: Giảm từ 5 - 7% cân nặng - Đi bộ hoặc vận động 150 phút mỗi tuần. Đồng thời, duy trì chế độ ăn uống hợp lý.

Những thay đổi này có thể giúp cải thiện tình trạng tiền đái tháo đường và ngăn ngừa bệnh tiến triển thành đái tháo đường type 2.

Thứ ba, đối với những người đã mắc đái tháo đường: Hãy tuân thủ điều trị và chủ động phòng ngừa biến chứng.

Tôi muốn nhắn nhủ rằng bà con đừng quá lo lắng, bởi trong hành trình điều trị đái tháo đường, chúng ta không đơn độc. Điều quan trọng trước hết là phải tuân thủ sử dụng thuốc đúng liều theo chỉ định của BS.

Đặc biệt, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để chuyển sang sử dụng các loại thuốc nam, thuốc tễ không rõ nguồn gốc hoặc những thuốc đã bị cấm như Phenformin, bởi những loại thuốc này có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng, bao gồm suy gan, suy thận, thậm chí tử vong.

Bên cạnh việc kiểm soát đường huyết, người bệnh cũng cần chú ý kiểm soát huyết áp và mỡ máu.

Mỗi buổi tối, bà con nên tự kiểm tra, chăm sóc bàn chân để sớm nhận biết những tổn thương bất thường.

Đồng thời, cần duy trì việc tái khám định kỳ để BS kiểm tra đường huyết, HbA1c, thăm khám bàn chân và mắt, qua đó phát hiện sớm những biến chứng có thể xảy ra.

Tôi vẫn thường nói rằng điều trị đái tháo đường giống như một cuộc chạy marathon. Trong hành trình đó, cùng với những tiến bộ của y học hiện đại, đội ngũ BS, nhân viên y tế và điều dưỡng tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định sẽ luôn đồng hành cùng người bệnh trong quá trình chăm sóc và điều trị.

Chúng tôi mong muốn bà con có thể yên tâm điều trị, sống khỏe, sống vui, hạnh phúc bên con cháu, gia đình và bạn bè, đồng thời tiếp tục thực hiện những ước mơ mà mình còn đang ấp ủ.

>>> Đọc thêm Phần 1: Đái tháo đường âm thầm tiến triển, nhiều người chỉ phát hiện khi đã có biến chứng