COVID-19

Nước muối sinh lý, nước súc miệng diệt khuẩn và nước gừng, sả, nên dùng loại nào?

TS.BS Nguyễn Nam Hà
TS.BS Nguyễn Nam Hà

BCH Liên chi hội Tai Mũi Họng Nhi TPHCM Xem thông tin

Súc miệng, súc họng bằng nước muối sinh lý, nước súc miệng có chứa chất khử khuẩn và nước súc miệng tự chế bằng gừng, sả loại nào nên được sử dụng trong mùa dịch COVID-19? Câu hỏi này đã được TS.BS Nguyễn Nam Hà - BCH Liên chi hội Tai Mũi Họng Nhi TPHCM giải đáp trong bài viết dưới đây.

Phần 1: Súc họng, súc miệng sao cho đúng cách, nên làm bao nhiêu lần một ngày?

Phần 2: Rửa mũi, xông mũi họng bằng tinh dầu, thảo dược thực hiện thế nào, cần lưu ý gì?

Phần 3: Trẻ em, người lớn tuổi cần súc họng miệng, vệ sinh mũi thế nào trong mùa dịch COVID-19?

Phần 4: Nước muối sinh lý, nước súc miệng diệt khuẩn và nước gừng, sả, nên dùng loại nào?

10. Phân biệt nước muối nhược trương, đẳng trương và ưu trương

Gần đây mọi người quan tâm đến nước muối sinh lý hơn thì họ được biết có nước muối: “nhược trương, đẳng trương, ưu trương” - vậy tại các gia đình nên dùng loại nào thưa BS?

TS.BS Nguyễn Nam Hà trả lời: Nước muối có 3 loại: nhược trương, đẳng trương và ưu trương.

Nước muối đẳng trương là nước muối có áp suất thẩm thấu phù hợp với dịch thể của con người. Nước muối ưu trương có áp suất cao hơn và nước muối nhược trương thì ngược lại.

Nyssa F. Farrell, Đại học Y khoa Washinton, 2020, tổng kết sự sử dụng nước muối đẳng trương và nước muối ưu trương trong việc hỗ trợ điều trị triệu chứng mũi họng do COVID-19, đã cho thấy hiệu quả của cả nước muối đẳng trương và nước muối ưu trương. Mặc dù nước muối ưu trương có hiệu quả hơn trong việc làm giảm phù nề biểu mô, nước muối đẳng trương được khuyến cáo sử dụng do vẫn có hiệu quả, và mối lo ngại về các triệu chứng bất lợi tại chỗ, bao gồm nóng rát mũi, chảy máu mũi của nước muối ưu trương.

Nước muối nhược trương thì ít được nghiên cứu hơn. Do tác dụng làm ẩm niêm mạc mũi nên xịt mũi nước muối nhược trương chủ yếu được sử dụng cho người làm việc trong môi trường quá khô ráo.

Như đã nói về lợi ích phòng bênh và hỗ trợ điều trị, cũng như sự an toàn cho mũi, họng, các gia đình chỉ nên sử dụng nước muối đẳng trương.

TS.BS Nguyễn Nam Hà - BCH Liên chi hội Tai Mũi Họng Nhi TPHCM

11. Nước muối sinh lý, nước súc miệng nên dùng loại nào?

Nếu dùng các loại nước súc miệng thì hiệu quả có cao hơn so với nước muối sinh lý không? Còn với các loại nước súc miệng tự chế biến, được nấu từ sả, gừng thì có cần lưu ý gì không ạ? Mọi người cũng lo lắng nếu dùng nhiều 2 loại này để súc miệng, họng thì có thể gây tổn thương niêm mạc. Theo BS có đúng không ạ?

TS.BS Nguyễn Nam Hà trả lời: Các loại nước súc miệng thường chứa các chất khử khuẩn như chlorhexidine, benzakonium, các tinh dầu thực vật như menthol, eucalyptol, thymol,… Các chất này góp phần làm giảm sự phát triển của các tác nhân gây bệnh trong miệng, hạn chế SARS-CoV-2 xâm nhập vào mạch máu từ lợi bị viêm sưng. Băng chứng về lợi ích của nước súc miệng sẽ được các bác sĩ Răng Hàm Mặt cung cấp thêm.

Tuy nhiên, các nghiên cứu trên cho thấy các dung dịch có chứa chất khử khuẩn làm thay đổi số lượng các loại vi sinh thường trú ở vùng họng, trong khi nước muối sinh lý hầu như không làm thay đổi hệ vi sinh thường trú trong họng.

Chưa kể khi sử dụng lâu dài nước súc miệng có tinh dầu, chất khử khuẩn, nước súc miệng có thể kích thích họng gây bệnh “viêm họng mạn do nước súc miệng”, do cấu tạo biểu mô phủ của miệng trơ hơn biểu mô phủ của họng.

Như vậy, trong mùa dịch COVID-19, nếu chúng ta không bị mắc bệnh, không tiếp xúc bệnh nhân thì súc họng bằng nước muối sinh lý tương tự như súc họng hàng ngày. Nếu là bệnh nhân COVID-19 thì súc họng bằng dung dịch có các chất khử khuẩn như povidone iodine, chlorhexidine được bào chế phù hợp cho họng.

Các loại nước súc miệng tự chế biến, được nấu từ sả, gừng thì thực chất là dung dịch có chứa các tinh dầu là các tính khử khuẩn nhẹ, có tác dụng điều hòa mạch máu nhỏ, giúp phục hồi niêm mạc phủ bị hư hại. Do không được cân đo chính xác, nước súc miệng này có thể quá đậm, gây kích thích họng hoặc có thể làm hư hỏng lớp nhầy niêm mạc bảo vệ của họng.

Khi có một phương pháp dân gian lan truyền là mọi người cho rằng phương pháp này có công hiệu điều tri bệnh COVID-19, nên không áp dụng hoặc lơ là các biện pháp phòng ngừa hữu hiệu hiện nay: mang khẩu trang, rửa tay thường xuyên, hạn chế đám đông…

12. Vệ sinh họng miệng, rửa mũi nên thực hiện bao nhiêu lần trong ngày?

Xin BS cho biết, việc vệ sinh họng miệng và rửa mũi ở thời điểm nào, bao nhiêu lần trong ngày là hợp lý nhất? Trong thời gian giãn cách xã hội, nếu một người ở trong nhà suốt ngày thì có cần thực hiện việc này không ạ?

TS.BS Nguyễn Nam Hà trả lời: Thời điểm, thời gian và cách làm của xịt mũi phun sương, súc họng đã được nói trong các bài viết: Súc họng, súc miệng sao cho đúng cách, nên làm bao nhiêu lần một ngày?, Rửa mũi, xông mũi họng bằng tinh dầu, thảo dược thực hiện thế nào, cần lưu ý gì?, Trẻ em, người lớn tuổi cần súc họng miệng, vệ sinh mũi thế nào trong mùa dịch COVID-19?.

Trong thời gian giãn cách xã hội, chúng ta ở trong nhà thường xuyên, không tiếp xúc nhiều khói bụi thì mũi họng đỡ bị kích thích hơn. Tuy nhiên nếu ở các loại nhà nhỏ ở đô thị (ví dụ nhà ống) không được thoáng khí, sử dụng máy lạnh thường xuyên, thì cũng cần xịt mũi phun sương, súc họng nước muối sinh lý để phòng bệnh.

Hơn nữa, do chúng ta sống trong đô thị nhiều khói xe, thì ít nhiều chúng ta đã bị viêm mũi mạn, viêm họng mạn tính. Việc chăm sóc mũi họng hàng ngày giúp kiểm soát được các đợt cấp tái phát, mà nếu xảy ra sẽ gây thêm vất vả cho chúng ta trong mùa dịch bệnh.

Trân trọng cảm ơn Hội Y học TPHCM và TS.BS Nguyễn Nam Hà - BCH Liên chi hội Tai Mũi Họng Nhi TPHCM đã đồng hành cùng AloBacsi trong chương trình này.


AloBacsi.vn
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Mới cập nhật