Ngứa rát, nổi mẩn mùa mưa, coi chừng nấm da tung hoành

1. Bệnh ngoài da dễ bùng phát vào mùa mưa, do đâu?

Vậy thưa bác sĩ, những bệnh ngoài da này thực chất là gì?, và vì sao thời tiết ẩm ướt lại khiến bệnh dễ bùng phát trở lại như vậy ạ?

TS.BS Đào Hoàng Thiên Kim - Giảng viên Bộ môn phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, trường Đại học Y Phạm Ngọc Thạch trả lời: Theo y học hiện đại, đây là các bệnh nhiễm trùng da do vi nấm gây ra. Phổ biến nhất là các loại nấm như Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum. Những loại nấm này tuy không quá nguy hiểm nhưng lại có xu hướng lây lan nhanh, dễ tái phát nhiều lần.

Đặc biệt, vào mùa mưa, khi môi trường trở nên ẩm ướt, thiếu ánh nắng, đây là điều kiện lý tưởng để vi nấm phát triển mạnh. Quần áo phơi không khô hoàn toàn, vệ sinh da không kỹ lưỡng cũng góp phần làm tăng nguy cơ nhiễm nấm.

Ngoài ra, một số người có tình trạng suy giảm miễn dịch tại chỗ cũng dễ bị nhiễm nấm hơn.

2. Lang ben, nấm da, hắc lào nhận biết ra sao?

Vậy thưa bác sĩ, với kinh nghiệm điều trị thực tế, các bệnh da liễu thường có những đặc điểm nào mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý để nhận biết đúng và điều trị kịp thời?

TS.BS Đào Hoàng Thiên Kim trả lời: Lang ben là những mảng da bị đổi màu. Thông thường, da có màu sắc đều như bình thường, nhưng khi bị lang ben, người bệnh sẽ thấy vùng da đó chuyển sang màu hồng, màu trắng hoặc màu nâu. Lang ben có thể xuất hiện ở vùng mặt, thân mình, ngực hoặc lưng, với ranh giới các mảng tổn thương thường khá rõ ràng.

Nấm da là thuật ngữ dùng để chỉ chung các loại nhiễm vi nấm trên da. Khi mắc phải, da thường xuất hiện các mẩn đỏ, kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội, gây khó chịu, thậm chí ảnh hưởng đến giấc ngủ, ăn uống. Các vùng tổn thương do nấm da thường có viền nổi rõ, hay gặp ở thân mình, kẽ tay, kẽ chân.

Hắc lào là cách gọi dân gian của một dạng nhiễm vi nấm thuộc nhóm dermatophyte. Khi bị hắc lào, tổn thương trên da lan nhanh, với hình dạng rất đa dạng như dạng đồng tiền, hình tròn hoặc hình bầu dục, có ranh giới rõ rệt. Tổn thương thường có màu đỏ, màu nâu, đôi khi có các mụn nước nhỏ tập trung ở vùng rìa của mảng nấm.

3. Thói quen sinh hoạt ẩm ướt - “mồi lửa” khiến nấm da bùng phát mùa mưa

Từ kinh nghiệm trong thực tế điều trị, TS có thể chia sẻ thêm: Ngoài yếu tố khí hậu, còn những nguyên nhân nào dễ khiến bệnh bùng phát mùa mưa? Và trong đó, yếu tố nào mình có thể chủ động thay đổi và yếu tố nào mình buộc phải thích nghi?

TS.BS Đào Hoàng Thiên Kim trả lời: Nguyên nhân khiến nấm da dễ bùng phát trong mùa mưa là do da thường xuyên trong tình trạng ẩm ướt kéo dài. Mưa nhiều khiến da không khô ráo được, cộng với thói quen vệ sinh cá nhân chưa tốt, chẳng hạn như không tắm rửa thường xuyên, mặc quần áo ướt, ra mồ hôi nhiều nhưng không thay đồ, hoặc sau khi đi mưa về vẫn giữ nguyên quần áo ướt trên người đều tạo điều kiện thuận lợi cho vi nấm phát triển.

Một số người có thói quen đi giày còn ẩm, đội nón bảo hiểm khi còn ướt. Đặc biệt, sau khi đi mưa bị ướt đầu hoặc vừa tắm xong đã đội nón bảo hiểm ngay, khiến da đầu luôn trong tình trạng ẩm, từ đó dễ dẫn đến tình trạng nấm da đầu.

Do đó, để phòng ngừa, cần chú ý giữ cho da luôn khô thoáng, thay quần áo ngay khi bị ướt, vệ sinh cơ thể sạch sẽ bằng nguồn nước đảm bảo. Sau khi đi mưa về, nếu cơ thể bị dính bùn đất mà lại sử dụng nguồn nước không sạch sẽ càng làm tình trạng nấm da thêm trầm trọng. Việc tắm rửa kỹ lưỡng bằng nước sạch giúp loại bỏ bụi bẩn và các bào tử nấm bám trên da, đây là bước quan trọng để ngăn ngừa nhiễm nấm hiệu quả.

4. Điều trị nấm da: Đúng thuốc, đủ thời gian, kết hợp vệ sinh và thói quen sống

Thưa BS, trong mùa mưa - ẩm, việc điều trị nấm da, lang ben, hắc lào nên được thực hiện như thế nào để hiệu quả? Bác sĩ có thể phân tích giúp: Giải pháp nào liên quan đến thói quen sinh hoạt hằng ngày, giải pháp nào cần can thiệp y tế ạ?

TS.BS Đào Hoàng Thiên Kim trả lời: Khi xuất hiện các triệu chứng khó chịu nghi do nấm da, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế, đặc biệt là chuyên khoa Da liễu để được xét nghiệm và chẩn đoán chính xác. Nếu đúng là nhiễm nấm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc bôi hoặc thuốc uống phù hợp. Việc sử dụng thuốc cần đúng loại, đúng liều, đúng thời gian, vì chỉ khi uống đủ liệu trình mới có thể tiêu diệt hoàn toàn vi nấm gây bệnh.

Song song với điều trị, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng để phòng ngừa và hỗ trợ hiệu quả cho quá trình điều trị. Chẳng hạn, cần tránh để da đầu bị ẩm ướt. Nếu bị mưa ướt đầu, không nên đội mũ bảo hiểm ngay; hoặc sau khi tắm xong mà phải ra ngoài, cũng nên để tóc khô rồi mới đội mũ.

Ngoài ra, với những người chơi thể thao hoặc làm việc trong môi trường dễ đổ mồ hôi, cơ thể thường xuyên ướt át thì cần chú ý vệ sinh da sạch sẽ, tắm rửa sau vận động, giữ da luôn khô thoáng, và tránh mặc quần áo quá chật gây bí da.

Một giải pháp hữu ích khác là tắm nước ấm. Việc này không chỉ giúp thư giãn sau ngày dài mệt mỏi mà còn có lợi cho sức khỏe làn da. Nước ấm giúp giãn mạch máu, tăng cường lưu thông, hỗ trợ hấp thu tốt hơn các loại thuốc bôi hay kem điều trị. Đồng thời, tắm nước ấm cũng góp phần cải thiện tuần hoàn máu toàn thân, nâng cao cảm giác dễ chịu và tinh thần thoải mái.

Trân trọng cảm ơn TS.BS Đào Hoàng Thiên Kim và Ariston Việt Nam đã đồng hành cùng AloBacsi trong chương trình này. 

Đọc thêm phần 2: Nấm da dễ lây, đừng chủ quan từ những điều nhỏ nhất