Hotline 24/7
08983-08983

Ngày 26/7, TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng giải đáp tất tần tật về bệnh gan

Với chủ đề "Quan tâm tới gan trước khi quá muộn", nhân ngày Viêm gan thế giới 28/7, AloBacsi đã mời TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng - Trưởng khoa Nội Tiêu hóa - Bệnh viện Nhân dân 115 giải đáp các thắc mắc thường gặp về bệnh gan, từ cách nhận biết, xét nghiệm chẩn đoán đến điều trị và phòng ngừa. Mời bạn đọc đón xem.

Bệnh viêm gan đã trở thành đại dịch khi nó là nguyên nhân đứng thứ 3 gây tử vong ở Việt Nam. Riêng tại nước ta, có 8 triệu người đang trong tình trạng viêm gan, xơ gan hoặc ung thư gan. 22.000 người tử vong vì ung thư gan mỗi năm.

Đừng bỏ lỡ chương trình tư vấn trực tiếp với TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng - Trưởng khoa Nội Tiêu hóa - Bệnh viện Nhân dân 115 lúc 14g30, ngày 26/7!

Vừa được biết thêm các kiến thức bổ ích như: Làm sao phát hiện sớm bệnh viêm gan? Các xét nghiệm cần làm? Phương pháp điều trị có gì mới?... Đồng thời nhận được phần quà hấp dẫn từ nhà tài trợ, đó là 1 bộ sản phẩm bổ gan Boganic khi trả lời đúng câu hỏi của chương trình.

Là một chuyên gia thường xuyên tham dự các hội thảo lớn ở quốc tế và Việt Nam, BS có thể chia sẻ đôi điều về thực trạng bệnh gan nói chung và viêm gan nói riêng tại nước ta hiện nay như thế nào? So với các nước trong khu vực và thế giới, cũng như so sánh những năm trước, con số này thay đổi thế nào?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Như các bạn đã biết, 28/7 là ngày Viêm gan thế giới. Vậy tại sao trong rất nhiều bệnh nhưng bệnh gan lại có ngày đặc biệt này?

Vì đây là căn bệnh vô cùng nguy hiểm, trên thế giới người ta gọi bệnh gan là “kẻ giết người thầm lặng”. Đa phần với bệnh gan giai đoạn đầu, thậm chí là giai đoạn đã tiến triển bệnh nhưng không hề có triệu chứng, vẫn sinh hoạt, vui chơi bình thường. Như vậy, sẽ mang đến các nguy cơ, thứ nhất là bệnh diễn tiến nặng, khó điều trị, thứ 2 là nguy cơ lây bệnh cho người xung quanh.

Trên thế giới, các bệnh viêm gan như viêm gan siêu vi B, viêm gan siêu vi C, viêm gan do rượu là những nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong do viêm gan ngày càng gia tăng.

Ở nước ta, có 3 nguyên nhân chính gây viêm gan. Đầu tiên rất báo động là viêm gan do rượu. Việt Nam là nước có tỷ lệ người sử dụng rượu bia thuộc top thế giới. Việc sử dụng rượu “không chống thì chầy”, về lâu dài đưa đến tình trạng viêm gan do rượu, gan thoái hóa mỡ do rượu và con đường cuối cùng đưa đến là xơ gan, ung thư gan.

Nguyên nhân thứ 2 và 3 là viêm gan, đặc biệt là viêm gan siêu vi B, C. Hiện nay thuốc chủng ngừa viêm gan siêu vi B đã có, thế hệ sau này do được truyền thông, tập huấn nên việc chủng ngừa tốt, từ đó tỷ lệ nhiễm siêu vi B gần đây đã giảm xuống.

Nhưng những người nhiễm siêu vi B cách đây 20-30 năm thì đến tiến trình này bắt đầu xuất hiện xơ gan, ung thư gan. Do đó, hiện nay tỷ lệ xơ gan, ung thư gan do viêm gan siêu vi B ở lứa tuổi trung niên có khuynh hướng gia tăng.

Như vậy, theo lời của BS thì thực sự bệnh về gan đang trở thành gánh nặng bệnh tật rất lớn ở Việt Nam. Vì sao căn bệnh này lại càng có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa? Những nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm gan là gì, bên cạnh viêm gan virus còn có nguyên nhân khác không ạ?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm gan:

- Viên gan do rượu, đặc biệt là thói quen uống nhiều rượu của người Việt và không dùng các thực phẩm đi kèm, do đó tình trạng bệnh diễn tiến nhanh và nặng vì các biến chứng.

- Virus viêm gan B lây theo chiều dọc, đó là từ mẹ truyền cho con. Cách đây 30-40 năm, những người mẹ mang virus không chủng ngừa trong 24h đầu sau sinh thì nay những người ấy trong thời điểm này sẽ bị xơ gan, ung thư gan

- Viêm gan do siêu vi C chỉ chiếm 3-4% dân số và có khuynh hướng gia tăng, thường do tiêm chích không an toàn, đặc biệt là chích ma túy. Ngoài ra, các hoạt động sinh hoạt hàng ngày gây chảy máu, lây lan đặc biệt lưu ý, như xăm, chích lễ, xỏ lỗ tai không vô trùng… Chính những hành động này có nguy cơ rất cao lây nhiễm viêm gan B, C.

Thưa bác sĩ, có sự phân loại trong bệnh viêm gan hay không? Sự khác nhau đó là gì? Trong đó loại nào là nguy hiểm nhất, khó phát hiện, dễ dẫn đến xơ gan, ung thư nhất?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:
Nói về viêm gan thì muôn vàn kiểu khác nhau. Tựu chung lại có thể chia thành 2 loại: bệnh gan cấp tính và mạn tính. Và con đường cuối cùng của những người bệnh gan là đưa đến suy gan cấp, suy gan tối cấp, nguy cơ tử vong cao. Ngoài ra, bệnh nhân còn chịu gánh nặng của xơ gan, ung thư gan. Hiện nay, khoa học tiến bộ nhiều nhưng việc điều trị xơ gan, ung thư gan còn hạn chế, tỷ lệ tử vong cao.
Bệnh gan cấp diễn tiến nhanh, đột ngột, thường mốc tính thời gian dưới 6 tháng. Các bệnh lý cấp thường gặp hiện nay: Thứ nhất là trường hợp viêm gan cấp do rượu, thứ hai là viêm gan virus cấp, thứ 3 viêm gan, suy gan cho sử dụng thuốc, hóa chất ảnh hưởng đến gan. Tỷ lệ suy gan cấp nếu diễn tiến ào ạt, không kịp thời ngăn chặn sẽ dẫn đến xơ gan.

Tình trạng viêm gan cấp có thể diễn tiến thoái lui và khỏi bệnh hoàn toàn nhưng một số trường hợp đưa đến mạn tính. Khi bước qua giai đoạn này, người bệnh không có triệu chứng, diễn tiến âm thầm, đến lúc nào đó bộc phát ở tình trạng xơ gan, ung thư gan.

Ông bà ta có câu “Tứ chứng nan y - Phong, lao, cổ, lại". Một trong số đó là cổ, tức là xơ gan cổ chướng. Lúc trước đến xơ gan cổ chướng thì gần như là không điều trị được nhưng ngày nay chúng ta tầm soát tốt hơn giúp phát hiện sớm, phương pháp điều trị mang lại nhiều ý nghĩa, giúp kéo dài cuộc sống của người bệnh hơn. Tuy nhiên, việc điều trị vẫn còn rất khó khăn.

Viêm gan cấp và mạn tính có gì giống và khác nhau? Bệnh viêm gan có dễ để bệnh nhân tự phát hiện không thưa bác sĩ?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Tình trạng cấp tính diễn tiến trong vòng 6 tháng, quá 6 tháng là mạn tính.

Viêm gan cấp tính và viêm gan mạn tính tuy khác nhau về thời gian, nhưng đều có nguy cơ tử vong, suy gan, rối loạn và suy đa chức năng các cơ quan trong cơ thể.

Đa phần các bệnh lý gan cấp tính diễn tiến ào ạt, người bệnh có thể nhận biết được như sốt, vàng da vàng mắt, bụng chướng, phù chân… dấn đến tình trạng suy gan, gây rối loạn đông máu, và các biến chứng nặng như hôn mê gan, suy thận, suy đa cơ quan

Viêm gan mãn tính thường không có triệu chứng, đến khi có triệu chứng thường là nặng. Ví dụ, bệnh nhân xơ gan cơ biến chứng bụng bự lên, vàng da vàng mắt, nước tiểu vàng, rối loạn tri giác, suy thận, rối loạn đông máu, chảy máu nhiều nơi trong cơ thể như xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết não gây tử vong, hình thành các tổn thương ác tính ở gan…

Những triệu chứng cấp tính bệnh nhân có thể nhận biết được như sốt, mệt mỏi. Tuy nhiên giai đoạn khởi đầu thường rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác, có thể là mệt mỏi, đau cơ, ăn không ngon. Triệu chứng này tthường lướt qua, người bệnh không để ý. Dến khi vào giai đoạn toàn phát, bệnh trở nặng thì việc điều trị sẽ khó khăn hơn.

Vì vậy, trong giai đoạn đầu, nếu chúng ta có những triệu chứng, ví dụ như cơ thể không như bình thường, thì nên đi khám sớm.

Việc phát hiện, ngay cả bác sĩ cũng phải dựa vào các phương pháp cận lâm sàng. Vì vậy, đa phần những người có yếu tố nguy cơ cao như những người nhiễm virus viêm gan B, C, rối loạn mỡ máu; uống rượu… nên tầm soát 6 tháng/lần để hạn chế tình trạng bệnh tiến triển nặng mới phát hiện.

Vì sao có người bị nhiễm viêm gan virus nhưng vẫn sống lâu và khỏe mạnh, song có những trường hợp nặng có thể gây tổn thương gan đe dọa tính mạng? Phương pháp điều trị viêm gan virus hiện nay, có sự tiến bộ gì và còn gặp phải những khó khăn, hạn chế gì?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:
Viêm gan được chia thành 2 loại: viêm gan do virus và không do virus. Trong chương trình tư vấn hôm nay chỉ tập trung vào viêm gan do virus, bởi tỷ lệ nhiễm ở Việt Nam tương đối nhiều.

Đầu tiên là viêm gan virus B. Có 2 dạng hoạt động và không hoạt động. Trước đây dân gian thường hay gọi viêm gan B người lành mang mầm bệnh nhưng giờ điều này không chính xác nữa bởi khi đã nhiễm virus này thì đã được gọi là người bị viêm gan siêu vi B rồi. Tuy nhiên, cứ 10 người nhiễm viêm gan virus B thì 8 người ở dạng không hoạt động, nghĩa là siêu vi tổn tại trong cơ thể nhưng không gây - chưa gây tổn thương gan.

Điều này không có nghĩa là những người này sẽ mãi ở giai đoạn không hoạt động mà đến một thời điểm nào đó hoặc khi cơ thể miễn dịch kém thì chuyển thành viêm gan hoạt động, lúc này mới bắt đầu có triệu chứng ồ ạt, tăng khả năng dẫn đến xơ gan, ung thư gan. Vì vậy, mới có trường hợp người nhiễm virus B nhưng sống và sinh hoạt bình thường, còn ngược lại có người diễn tiến rất nhanh.

Vậy làm sao để biết chính xác hoạt động hay không hoạt động? Cách tốt nhất là làm xét nghiệm kiểm tra mức độ tổn thương gan như thế nào, lượng virus ra sao... mới đủ cơ sở để kết luận. Nhưng cần lưu ý rằng, dù là hoạt động hay không hoạt động thì người bệnh vẫn cần kiểm tra định kỳ mỗi 3-6 tháng hoặc khi có triệu chứng bất thường.

Ngoài ra, viêm gan virus B đã có thuốc chủng ngừa, những đứa trẻ mới sinh ra đã được tiêm vắc xin trong 24 giờ đầu thì nguy cơ nhiễm virus B gần như không có.

Đối với viêm gan siêu vi C, 10 người có 8 người sẽ diễn tiến sang mạn tính, từ từ đưa đến con đường viêm gan mạn hoạt động, xơ gan và ung thư gan. Vì vậy, người nhiễm virus C phải theo dõi, điều trị càng sớm càng tốt.

May mắn, hiện nay điều trị viêm gan virus C đã có những tiến bộ vượt bậc. Trước đây, việc điều trị rất khó khăn bởi vì thời gian điều trị dài 48 tuần, thuốc dạng chích có nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Nhưng ngày nay thời gian điều trị đã rút ngắn rất nhiều, nếu chưa có tổn thương nặng nề thì khoảng 12 tuần so với trước là 1 năm. Điều quan trọng hơn là tăng tỷ lệ điều trị thành công đến 90%, trước đây chỉ dừng ở mốc 50%, nghia là 5 người thành công, 5 người thất bại.

Có thông tin cho rằng, một xét nghiệm máu đơn giản có thể xác định cơ thể có nhiễm bất kỳ viêm gan virus nào không? Xin hỏi bác sĩ thực hư điều này như thế nào ạ? Liệu một xét nghiệm máu này có thể phát hiện hết tất cả các loại virus viêm gan mà bác sĩ đã nói ở trên?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Nếu không, những xét nghiệm nào là cần thiết khi nghi ngờ nhiễm virus viêm gan, từ đơn giản đến chuyên sâu?

Tới thời điểm này chúng ta chưa thể hiểu hết, chưa tìm hết những virus tồn tại quanh ta hay trong cơ thể.

Đơn cử như vius viêm gan C, trước năm 1990 chưa tìm được cấu trúc di truyền, cấu trúc sinh học. Vì vậy trong các máu truyền cho người bệnh không có sàng lọc được. Những người truyền máu trước năm 1990 có nguy cơ nhiễm virus viêm gan C là rất cao.

Hiện tại chúng ta có những phương pháp chẩn đoán khá đơn giản. Đối với virus viêm gan B, C, chỉ với xét nghiệm đã biết người bệnh có nhiễm hay không, giai đoạn nào, hoạt động hay không hoạt động, cần điều trị gì chưa. Dĩ nhiên, cần có thêm các cận lầm sàng khác phối hợp để xác định tình trạng bệnh nhân như thế nào, diễn tiến như thế nào, bệnh ở giai đoạn nào,xơ hóa gan chưa, xơ gan hay ung thư gan…

Đơn giản là chỉ cần một xét nghiệm máu chúng ta có thể phát hiện bệnh nhân có nhiễm B, C hay không.

Giai đoạn chuyển biến từ viêm gan sang xơ gan, ung thư gan là bao lâu thưa bác sĩ? Khả năng chuyển từ viêm gan siêu vi tới ung thư gan là chắc chắn hay tùy vào từng điều kiện chủ quan của mỗi bệnh nhân? Nếu chích ngừa lúc chưa bị nhiễm bệnh thì khả năng mắc bệnh có là 0%?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:
Thứ nhất, khả năng người nhiễm viêm gan siêu vi B, viêm gan siêu vi C sang xơ gan, ung thư thì không thể nói cụ thể bao lâu, bởi còn tùy thuộc vào từng cá thể: ví dụ nhiễm ở mức độ nào, có các bệnh lý khác kèm theo hay không. Giả sử một ngừi bị viêm gan siêu vi B kèm theo viêm gan siêu vi C, lại uống rượu thì chắc chắc rằng thời gian dẫn đến xơ gan, ung thư sẽ rất ngắn.

Ngược lại, nếu bị viêm gan siêu vi B nhưng theo dõi, điều trị tốt, hệ miễn dịch tốt, virus ở thể không hoạt động thì thời gian dẫn đến xơ gan, ung thư gan sẽ lâu hơn. Thậm chí, người bệnh tử vong vì bệnh gì khác chứ không phải do viêm gan siêu vi B. Như vậy, việc điều trị viêm gan virus B, C hiện nay nếu chúng ta theo dõi và điều trị tốt thì vẫn có thể khống chế bệnh, khống chế thời gian đưa đến ung thư gan, xơ gan sau này.

Những ai nên tầm soát bệnh gan định kỳ? Lưu ý gì trước khi xét nghiệm và tầm soát bệnh gan thưa bác sĩ? Hậu quả nếu không tầm soát và phòng ngừa bệnh sớm sẽ là gì?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Viêm gan là kẻ giết người thầm lặng, bởi chúng ta không biết ai là người mang virus viêm gan B, C, trừ trường hợp họ đã có những biến chứng nặng nề. Do đó, theo bác sĩ, việc tầm soát viêm gan B, C phải đưa vào cộng đồng, nhất là những người có yếu tố nguy cơ như bác sĩ, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, có bệnh lý khác như mắc bệnh thận, tim mạch, dạ dày…

Vì vậy, tất cả mọi đối tượng nên tầm soát có nhiễm virus B, C hay không. Đối với viêm gan b hiện nay, mình đã có thuốc chủng ngừa. Vì vậy, nếu tầm soát chưa nhiễm virus viêm gan B thì nên chủng ngừa, từ trẻ sơ sinh 24h đầu đến người già. nếu em bé được chủng ngừa sớm thì nguy cơ không mắc bệnh viêm gan B là >90%.

Người lớn nên chủng ngừa không những bảo vệ bản thân mà còn cho những người xung quanh.

Chính vì vậy việc chủng ngừa phải tất cả mọi đối tượng, mọi thành phần, mọi lứa tuổi nếu không có chống chỉ định.

Thưa bác sĩ, bệnh gan có di truyền không? Với người có người thân trong gia đình mắc bệnh về gan thì tầm soát như thế nào thưa bác sĩ?
TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Bệnh gan có nhiều nguyên nhân, một trong số đó có thể do di truyền, ví dụ như bệnh do rối loạn chuyển hóa chất sắt ở gan hay bệnh wilson.

Ngoài ra, hiểu về di truyền có thể hiểu rộng hơn, chẳng hạn như gia đình sống chung với nhau, sinh hoạt, ăn uống chung thì có thể bị lây nhiễm. Viêm gan siêu vi B, C lây qua 3 con đường: Máu, tình dục và mẹ truyền cho con. Còn viêm gan virus A, E thì lây qua đường ăn uống.

 

Bác sĩ có thể chia sẻ về một trường hợp đáng nhớ nhất trong quá trình điều trị cho người bệnh viêm gan?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Nước ta có tỉ lệ nhiễm viêm gan siêu vi B khá cao, nhất là từ mẹ sang con. Một số bệnh nhân đã nhiễm từ nhỏ nhưng không hề hay biết, thậm chí dến giai đoạn nặng như ung thư gan cũng không có triệu chứng rõ ràng.

Tôi ấn tượng nhất với một bệnh nhân đến Bệnh viện Nhân dân 115. Anh này đang là thanh niên, trẻ khỏe, đến bệnh viện thăm người thân. Khi đi qua phòng khám chuyên khoa gan, anh sức nhớ dạo aganf đây bị đau vùng gan, người hay mệt mỏi, không làm việc tốt như trước. Khi bác sĩ xét nghiệm, siêu âm phát hiện siêu vi B, và có khối u gan lớn, chiếm toàn bộ gan, các bác sĩ nói là “gan trong u”. Người vợ mới sinh con 1-2 tháng. Phương pháp đều trị tích cực đã quá chỉ định vì u quá lớn. 3-4 tháng sau thì anh này qua đời lúc mới 30-32 tuổi. Đây là trường hợp đáng buồn và báo động.

Hay là có những người bình thường rất lịch sự, nhưng khi uống rượu vào thì có những hành động rất tồi tệ như chửi bới, la hét, hung hăng. Khi qua gia đoạn đó thì lại ngại ngùng vì không ngờ bản thân lại có những hành động như vậy.

Theo tôi, ở độ tuổi trung niên, nguy cơ nhiễm viêm gan B khá cao. Các cơ quan, tổ chức nên có những chương trình tầm soát để phát hiện bệnh lý ở giai đoạn sớm nhằm có những phương pháp điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nặng nề.

Men gan tăng cao biểu hiện cho tổn thương của tế bào gan. Bác sĩ có thể giải thích về vấn đề này. Và cần kiểm soát men gan như thế nào? Để điều trị men gan cao hiện nay có những giải pháp gì?
TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Dân gian hay lưu ý tới men gan, khi xét nghiệm kiểm tra gan đa phần đều nhắn bác sĩ “kiểm tra men gan giùm cho em”. Điều này đúng nhưng chưa đủ.

Men gan chỉ là 1 yếu tố trong hoạt động của gan. Bình thường gan chuyển hóa, tạo ra tế bào mới thì tế bào già chết đi và khi chết sẽ phóng thích ra men gan. Thông thường, men gan trong máu sẽ ở lượng nhất định, nam dưới 30, nữ dưới 19 là vừa.

Một số trường hợp gan bị phá hủy, tổn thương làm gan chết nhiều hơn, phóng thích nhiều hơn thì men gan tăng cao.

Tuy nhiên, chúng ta cần biết rằng gan thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ khác nhau. Do đó không chỉ đơn thuần là kiểm tra men gan mà cần làm các xét nghiệm kiểm tra khác. Ngoài ra, khi gan tổn thương quá nhiều, một số trường hợp không những men gan không tăng mà còn giảm, cũng rất đáng lưu ý. Vì vậy, khi bác sĩ điều trị không chỉ cân nhắc về men gan mà cần tới nhiều xét nghiệm kèm theo.

Rượu bia là tác nhân nguy hiểm dẫn đến các bệnh viêm gan nhưng vì nhiều lý do khác nhau như công việc, tiệc tùng… nên nhiều người vẫn không thể kiêng tuyệt đối. Nhiều người cho rằng nếu uống rượu “xịn” hoặc “rượu thuốc” thì sẽ đỡ hại gan? Liệu điều này có đúng không? Theo BS thì dùng rượu bia như thế nào là hợp lý, và những đối tượng nào thì nên kiêng tuyệt đối ạ?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Rượu xịn không phải là rượu giả. Rượu xịn hay không xịn đều có những tác hại nghiêm trọng.
Rượu giả (rượu không xịn) dùng các chất không phải rượu, hoặc giống rượu để thay thế rượu và gây độc, đặc biệt là cồn công nghiệp. Người uống rượu này có nguy cơ ngộ độc cao, uống nhiều có tỉ lệ tử vong >90%.
Rượu thật gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể.
Có những buổi tiệc cần phải sử dụng rượu bia, vậy uống như thế nào mới hợp lý? Với những người không có tổn thương gan, theo Tổ chức Y tế thế giới, ở nam có thể uống 1-2 lon bia/ngày, 1 tuần 5 lon. Hoặc có thể dùng rượu vang 1 ly/ngày. Nếu uống dồn một lúc thì gan quá tải, dẫn dền tổn thương gan.

Kiêng tuyệt đối rượu bia ở những trường hợp gan tổn hại quá lớn, hoặc tổn thương các cơ quan khác như đang xuất huyết tiêu hóa, loét dạ dày, tổn thương về tim, tổn thương mạch máu, não…

Vấn đề thực phẩm ngâm tẩm hóa chất hiện nay đang ngày càng phổ biến, đi cùng với đó là thói quen ăn cơm hàng, quán của bộ phận rất lớn người lao động. Ý kiến của BS về vấn đề này ạ? Vấn đề thực phẩm ngâm tẩm hóa chất, hay đồ ăn đường phố có ảnh hưởng như thế nào tới lá gan.
TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Một trong những nguyên nhân gây bệnh lý ở gan là do thuốc và hóa chất. Việc gây tổn thương gan tùy mức độ khác nhau, độc chất có thể gây tổn thương ngay tức thì, có thể gây tử vong. Tuy nhiên, thông thường thì độc chất ngấm từ từ, cơ thể không thải dược chất độc, gan phải gồng mình, đến lúc nào đó gan tổn thương, làm tổn thương các cơ gan khác rồi gây suy, thậm chí là ung thư.

Chính vì vậy, các cơ quan chức năng cần vào cuộc, mạnh tay hơn để đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm để tránh việc người dân phải tiếp xúc độc chất từ ngày này qua ngày khác, dẫn đến tổn thương gan.

Thưa BS Tuyết Phượng, ngoài yếu tố rượu bia thì nguyên nhân gây viêm gan do thuốc tân dược/ thuốc tây cũng được nhắc đến. Vậy tỷ lệ viêm gan do thuốc có cao không và cách nào để phòng tránh ạ.

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Tỉ lệ viêm gan do thuốc phải nói rõ, không chỉ tân dược, thuốc tây, mà còn là những loại thuốc không rõ nguồn gốc, thực phẩm chức năng… là yếu tố cao gây bệnh lý về gan hoặc tổn thương gan. Trong cuộc sống, nếu không có bệnh lý gì phải dùng thuốc thì không nên uống. Trong trường hợp nếu gan có vấn đề thì phải dùng theo chỉ định của bác sĩ, bởi tỉ lệ viêm gan do thuốc, hóa chất hiện nay tăng cao.

Khi được chẩn đoán mắc bệnh về gan như viêm gan, gan nhiễm mỡ, tăng men gan… thì người bệnh cần lưu ý gì về chế độ sinh hoạt, lối sống, đặc biệt là dinh dưỡng thưa bác sĩ? Tập thể thao các môn gì? Uống thêm thuốc gì để bồi bổ cho gan?
TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Khi một người đã có chẩn đoán tổn thương gan hay các bệnh lý về gan cần tuân theo chỉ định của bác sĩ. Việc tầm soát còn tùy thuộc vào tình trạng của người bệnh. Nếu nặng thì có thể là 0,5-1 tháng/ lần, có trường hợp theo dõi tại bệnh viện, có trường hợp ngoại trú hoặc có người thì cần làm 3-6 tháng một lần.

Thứ 2 là về vấn đề dinh dường. Những thực phẩm chất gây tổn thương gan hoặc các loại thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc truyền miệng hay gia truyền thì không nên sử dụng. Hạn chế tối đa sử dụng hóa chất, tạo màu để tránh gây tổn thương gan. Hạn chế và tránh xa rượu bia.

Đối với thuốc bổ gan. Thường gan hoạt động tốt khi tổng trạng cơ thể hoạt động tốt. Việc điều trị tùy theo nguyên nhân gây ra nó. Để giảm bớt gánh nặng cho gna, đôi khi bác sĩ sẽ sử dụng các thuốc bổ trợ, chẳng hạn như Silymarin, hoặc các loại thảo dược thường được sử dụng ở Việt Nam như bìm bịp, râu bắp, atiso cũng có thể dùng thêm nhưng cần có chỉ định của bác ĩ.

Lưu ý, khi sử dụng sản phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng, nên chọn lựa sản phẩm được sản xuất bởi những công ty uy tín, được kiểm định bởi Bộ y tế.


Hiện nay BHYT đã chi trả cho việc điều trị bệnh viêm gan chưa bác sĩ? Vì theo Mỹ Thi được biết người bệnh viêm gan B phải đối mặt với việc điều trị lâu dài và suốt đời. Hay người bệnh viêm gan C những phác đồ mới điều trị cũng vô cùng đắt đỏ. Điều này khiến bệnh nhân phải chịu gắng nặng chi phí điều trị.

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

BHYT hỗ trợ nhiều trong quá trình điều trị viêm gan virus B, C.

Trường hợp viêm gan B: do quá trình điều trị lâu dài, nhất là viêm gan B mạn tính hoạt động, người nhiễm virus viêm gan B được chi trả hoàn toàn khi sử dụng các thuốc điều trị cũng như các phương tiện chẩn đoáncũng như điều trị các biến chứng của viêm gan. Điều này là tín hiệu mừng, thể hiện sự lo lắng cho cộng đồng của đơn vị BHYT.

Trường hợp nhiễm viêm gan virus C: Bảo hiểm đã thanh toán những loại thuốc mới là 50%, giảm bớt gánh nặng cho người nhiễm viêm gan C.

Từ trước đến nay báo chí thường nhắc nhiều đến tình trạng viêm gan ở người lớn. Xin hỏi bác sĩ, trẻ em có gặp phải căn bệnh viêm gan không ạ? Việc trẻ em mắc bệnh về gan nguy hiểm như thế nào? Tầm soát, điều trị và phòng ngừa diễn tiến nặng hơn có khác so với người lớn hay không?
TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Viêm gan không chừa một ai, kể cả người lớn, trẻ em, người già, nam hay nữ đều có thể mắc phải.
Ở trẻ em bệnh gan đặt ra 2 vấn đề.
Nếu là cấp tính thường diễn tiến nặng nề, cần được theo dõi chặt chẽ và cụ thể bởi cơ thể trẻ em chưa hoàn tiện.

Với trường hợp diễn tiến mạn tính, khi không tầm soát, theo dõi thì chúng ta không biết trẻ nhiễm virus B, C hay gan tự miễn, di truyền, từ đó không có biện pháp kiểm soát, chặn đứng kịp thời thì đến tuổi trung niên bệnh sẽ trở nên nguy hiểm. Vì vậy, dù là người lớn hay trẻ em khi mắc bệnh gan thì cũng cần được theo dõi, tầm soát theo chỉ định của bác sĩ.

Tình trạng trẻ bị viêm da cơ địa, dị ứng rất dễ gặp ở nước ta, tình trạng này có liên quan gì đến chức năng gan ạ? Cách điều trị an toàn và dứt điểm là thế nào?

TS.BS Lê Thị Tuyết Phượng trả lời:

Trẻ ăn thực phẩm nào bị dị ứng, hoặc tiếp xúc với các yếu tố bị dị ứng thì đó là bệnh lý khác, đôi khi chúng ta nghĩ ngứa, nổi mề đayliên quan gan. Đôi khi những đứa trẻ này không tổn thương gan  nhưng do cơ thể phản ứng với các yếu tố dị nguyên không phù hợp cơ thể gây ra dị ứng. Việc điều trị cũng khác, không liên quan đến gan.

Nếu trẻ bị dị ứng nhiều lần tái đi tái lại, hoặc có dấu hiệu nghi ngờ thì nên khảo sát xem trẻ có mắc bệnh về gan không.

Trân trọng cảm ơn Boganic - nhãn hiệu thuốc bổ gan thuộc Công ty cổ phần Traphaco đã đồng hành cùng chương trình!

Để theo dõi chương trình livestream, quý bạn đọc làm theo hướng dẫn sau đây:
Bước 1: Truy cập trang http://alobacsi.com/ hoặc fanpage Alobacsi - Hỏi bác sĩ trả lời
Bước 2: Xem bài đầu tiên ở trang chủ AloBacsi.com hoặc bài ghim trên đầu trang fanpage Alobacsi - Hỏi bác sĩ trả lời
Bước 3: Nhấn vào Video để nghe âm thanh của chương trình
Lưu ý:
- Luồng trực tiếp chỉ hiện trước khi hội thảo bắt đầu 5 phút
- Nên chọn thiết bị và đường truyền internet ổn định khi xem

Thông tin biên tập

Tác giả

Phòng nội dung AloBacsi
Ngày đăng: 13:42, 26/07/2019Cập nhật: 13:35, 12/07/2023

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X