Hotline 24/7
08983-08983

Não bộ người thuận tay trái có gì khác biệt so với người thuận tay phải?

Khoảng 10% dân số thế giới thuận tay trái. Nhiều người cho rằng người thuận tay trái có não bộ đặc biệt, sáng tạo hơn hoặc thông minh hơn người thuận tay phải. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách tổ chức và phân bố một số chức năng giữa hai bán cầu não, chứ không quyết định trí thông minh hay khả năng sáng tạo.

1. Não bộ người thuận tay trái hoạt động khác như thế nào?

Não người gồm hai bán cầu, trái và phải, phối hợp với nhau để điều khiển vận động, ngôn ngữ, cảm giác và nhiều hoạt động nhận thức.

Thông thường, bán cầu não trái kiểm soát vận động của nửa cơ thể bên phải, trong khi bán cầu não phải kiểm soát nửa cơ thể bên trái. Vì vậy, việc sử dụng tay trái thành thạo có liên quan đến hoạt động của các mạng lưới vận động, đặc biệt ở bán cầu não phải.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người thuận tay trái chỉ sử dụng bán cầu não phải hoặc có não phải phát triển vượt trội.

Trên thực tế, cả hai bán cầu luôn phối hợp trong hầu hết hoạt động hằng ngày. Sự khác biệt giữa người thuận tay trái và tay phải liên quan nhiều hơn đến mức độ chuyên biệt hóa chức năng của từng bán cầu, còn gọi là lateralization.

Một nghiên cứu hình ảnh học thần kinh quy mô lớn trên khoảng 31.000 người thuộc UK Biobank đã phát hiện một số khác biệt nhỏ về cấu trúc và kết nối não liên quan đến tính thuận tay. Tuy nhiên, các khác biệt này mang tính thống kê ở cấp độ nhóm, không thể dùng để xác định đặc điểm não bộ của từng cá nhân.

2. Người thuận tay trái có sử dụng ngôn ngữ bằng bán cầu não phải?

Ở phần lớn dân số, các chức năng ngôn ngữ chủ yếu được xử lý tại bán cầu não trái. Điều này đúng với cả đa số người thuận tay phải và người thuận tay trái.

Tuy nhiên, người thuận tay trái có tỷ lệ tổ chức ngôn ngữ ở bán cầu não phải hoặc phân bố giữa hai bán cầu cao hơn.

Nghiên cứu kinh điển của Knecht và cộng sự, công bố trên Brain năm 2000, ghi nhận tỷ lệ ưu thế ngôn ngữ bán cầu phải tăng theo mức độ thuận tay trái. Trong nhóm thuận tay trái mạnh, tỷ lệ này đạt khoảng 27%, so với khoảng 4% ở nhóm thuận tay phải mạnh.

Điều đó cho thấy người thuận tay trái có sự đa dạng lớn hơn về cách tổ chức chức năng ngôn ngữ trong não.

Dù vậy, sự khác biệt về vị trí xử lý ngôn ngữ không đồng nghĩa với khả năng nói, đọc hoặc học ngôn ngữ tốt hơn hay kém hơn.

3. Người thuận tay trái có thông minh và sáng tạo hơn?

Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất về người thuận tay trái.

Một số nhân vật nổi tiếng trong nghệ thuật, khoa học và thể thao thuận tay trái, khiến nhiều người liên hệ đặc điểm này với trí thông minh hoặc sự sáng tạo.

Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay không ủng hộ kết luận rằng người thuận tay trái có trí thông minh vượt trội.

Một phân tích tổng hợp công bố trên Neuroscience & Biobehavioral Reviews năm 2018 cho thấy sự khác biệt về điểm IQ trung bình giữa người thuận tay trái và tay phải, nếu có, là rất nhỏ và không có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt.

Tương tự, chưa có bằng chứng nhất quán chứng minh người thuận tay trái sáng tạo hơn chỉ vì họ sử dụng tay trái.

Khả năng tư duy, học tập và sáng tạo chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, môi trường, giáo dục, kinh nghiệm và quá trình rèn luyện.

Do đó, không nên dùng tay thuận để dự đoán trí thông minh hoặc năng lực của một người.

4. Vì sao có người thuận tay trái? Có cần sửa thói quen này không?

Tính thuận tay hình thành từ sự kết hợp giữa yếu tố di truyền, quá trình phát triển não bộ trước và sau khi sinh, cùng những ảnh hưởng từ môi trường.

Không có một gene duy nhất quyết định một người thuận tay trái hay tay phải. Các nghiên cứu di truyền cho thấy đặc điểm này liên quan đến nhiều biến thể gene, mỗi biến thể chỉ đóng góp một phần nhỏ.

Một nghiên cứu trên dữ liệu UK Biobank, công bố năm 2019 trên tạp chí Brain, còn ghi nhận sự khác biệt về kết nối chức năng giữa các vùng ngôn ngữ của hai bán cầu ở người thuận tay trái. Tuy nhiên, điều này không chứng minh họ có khả năng xử lý thông tin tốt hơn.

Thuận tay trái là một biến thể bình thường trong quá trình phát triển của con người, không phải bệnh lý hay dấu hiệu bất thường của não bộ.

Vì vậy, cha mẹ không cần ép trẻ thuận tay trái chuyển sang viết hoặc sử dụng tay phải. Thay vào đó, nên tạo điều kiện để trẻ sử dụng tay thuận tự nhiên, lựa chọn dụng cụ học tập phù hợp và rèn luyện kỹ năng vận động theo nhu cầu.

Điều quan trọng cần nhớ là người thuận tay trái có thể khác về cách tổ chức một số chức năng não, nhưng không vì thế mà thông minh hơn, kém thông minh hơn hoặc sáng tạo hơn người thuận tay phải.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: PubMed
Ngày đăng: 08:57, 12/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X