Lần đầu khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser tại Việt Nam

Bệnh viện Thống Nhất vừa đưa vào ứng dụng hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser (Auryon Atherectomy) trong điều trị tắc hẹp động mạch chi dưới. Công nghệ sử dụng laser thể rắn với bước sóng ngắn (350 nm), cho phép đưa catheter siêu nhỏ vào lòng mạch để phá vỡ mảng xơ vữa một cách chính xác, ít tổn thương và hạn chế xâm lấn tối đa.

Kỹ thuật có thể can thiệp hiệu quả các tổn thương phức tạp, đa tầng như động mạch đùi, khoeo và dưới gối, kể cả trường hợp hẹp tắc trong stent. So với nong bóng hay khoan cơ học, laser xử lý mảng xơ vữa “êm dịu” hơn, giảm nguy cơ tổn thương thành mạch và biến chứng. Đáng chú ý, các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận tỷ lệ biến cố gần như bằng 0%, thấp hơn so với nhiều phương pháp khác, cho thấy tính an toàn và hiệu quả của kỹ thuật này.

Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận khi ekip bác sĩ Khoa Ngoại Tim mạch Lồng ngực Bệnh viện Thống Nhất vừa can thiệp thành công tái thông động mạch chi trên 2 ca bệnh lớn tuổi, đa bệnh lý và hiện các bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi phục, chờ xuất viện.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh - Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, bệnh viện đang trên hành trình phát triển trở thành trung tâm lão khoa toàn diện, chuyên sâu kỹ thuật cao. Trong đó, các kỹ thuật can thiệp phải đảm bảo nguyên tắc “xâm lấn tối thiểu nhưng hiệu quả tối đa”, bởi người cao tuổi thường suy yếu, đa bệnh lý và có nguy cơ cao khi can thiệp.

Phó giáo sư cho biết, kỹ thuật laser là một bước tiến quan trọng trong điều trị bệnh lý mạch máu ở người cao tuổi. Chỉ với gây tê tại chỗ, bác sĩ có thể đưa dụng cụ vào mạch máu để xử lý mảng xơ vữa, giúp rút ngắn thời gian can thiệp và hồi phục nhanh. Việc giảm thời gian nằm viện không chỉ hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện mà còn giảm gánh nặng chăm sóc và chi phí điều trị cho người bệnh.

TS.BS.CK2 Nguyễn Duy Tân - Trưởng khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực cho biết, bệnh lý xơ vữa động mạch là bệnh lý mang tính hệ thống, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như tim, não, thận và chi. Tuy nhiên, tổn thương ở động mạch chi thường bị xem nhẹ, dẫn đến tình trạng đau kéo dài, loét, nhiễm trùng, thậm chí nguy cơ cắt cụt chi nếu không được điều trị đúng.

“Với kỹ thuật laser, chúng tôi chỉ cần gây tê tại chỗ, đưa catheter rất nhỏ (0.5 mm) vào mạch máu để phá vỡ mảng xơ vữa. Quá trình thực hiện nhẹ nhàng, bệnh nhân có thể tỉnh táo và giao tiếp trong lúc can thiệp. Ngay sau khi tái lập dòng máu, các triệu chứng như đau, tê, tím chi cải thiện rõ rệt và nhiều trường hợp có thể xuất viện sau 1-2 ngày”, TS.BS.CK2 Nguyễn Duy Tân cho biết.

Một ưu điểm quan trọng khác của phương pháp này là hạn chế sử dụng stent. Trước đây, việc đặt stent có thể đối mặt với nguy cơ tái hẹp hoặc biến chứng khi can thiệp lại. Trong khi đó, laser giúp phá vỡ mảng xơ vữa một cách triệt để hơn, kéo dài thời gian tái hẹp và nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Về chi phí, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh cho rằng, cần đánh giá theo góc độ “chi phí - hiệu quả”. Dù chi phí ban đầu của kỹ thuật có thể tương đương hoặc nhỉnh hơn một số phương pháp truyền thống, nhưng bù lại là hiệu quả điều trị cao hơn, ít biến chứng, ít tái phát và rút ngắn thời gian nằm viện. Khi tính tổng thể, bao gồm cả chi phí gián tiếp như chăm sóc, biến chứng hay mất ngày công lao động, phương pháp này giúp tiết kiệm đáng kể cho người bệnh và gia đình.

Đáng chú ý, kỹ thuật đã được bảo hiểm y tế chi trả một phần và toàn bộ chi phí đều được xây dựng, phê duyệt theo quy định, đảm bảo công khai, minh bạch. Các vật tư tiêu hao cũng được đấu thầu theo quy trình, góp phần kiểm soát chi phí ở mức hợp lý.

Việc triển khai thành công hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser không chỉ đánh dấu bước tiến mới trong điều trị bệnh động mạch ngoại biên tại Việt Nam mà còn mở ra cơ hội cải thiện chất lượng sống cho người cao tuổi - nhóm người đang ngày càng gia tăng trong xã hội.