Làm sao phân biệt giấm thật và giấm giả từ axit công nghiệp?
Gần đây, thông tin về việc một cơ sở tại Nghệ An sản xuất tới 60.000 lít giấm giả từ axit công nghiệp khiến nhiều người giật mình. Giấm là thứ gia vị rất quen thuộc, có mặt từ bữa cơm gia đình đến quán ăn bình dân, từ món gỏi, chút gia vị món nước ăn sáng đến đồ muối chua. Chính vì quá quen thuộc nên ít ai nghĩ rằng trong chai giấm mình dùng hằng ngày lại có thể tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và ung thư.
Giấm thật là gì?
Về bản chất, giấm ăn thật là sản phẩm của quá trình lên men sinh học. Ban đầu, đường trong trái cây hoặc tinh bột (chuối, táo, gạo, nếp…) được vi sinh vật chuyển thành rượu. Sau đó, vi khuẩn axit acetic tiếp tục oxy hóa rượu thành axit acetic tự nhiên, tạo nên giấm.
Giấm thật thường có nồng độ axit acetic khoảng 3-5%, kèm theo nhiều hợp chất hữu cơ khác như axit amin, enzyme, polyphenol… tạo nên mùi thơm dịu, vị chua dễ chịu và hậu vị “êm”.
Giấm giả từ axit công nghiệp là gì?
Ngược lại, giấm giả thường được pha trực tiếp từ axit axetic công nghiệp (hoặc các loại axit khác) pha loãng với nước, thêm hương liệu, chất tạo màu để “giả” mùi giấm.
Axit axetic công nghiệp vốn được sản xuất để dùng trong ngành hóa chất, dệt nhuộm, thuộc da, sản xuất sơn, nhựa, không phải để ăn uống. Dù về mặt hóa học, axit acetic công nghiệp và axit acetic trong giấm thật có cùng công thức, nhưng độ tinh khiết, tạp chất và quy trình kiểm soát an toàn hoàn toàn khác nhau.
Nguy hiểm nằm ở chỗ: axit công nghiệp có thể chứa kim loại nặng, dung môi, aldehyde, tạp chất độc, nếu dùng lâu dài sẽ gây hại sức khỏe.
Giấm giả gây hại ra sao?
- Ngộ độc cấp tính: Uống hoặc ăn nhiều giấm pha từ axit công nghiệp có thể gây rát họng, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, bỏng niêm mạc miệng - thực quản - dạ dày.
- Tổn thương tiêu hóa mạn tính: Dùng lâu ngày có thể gây viêm dạ dày, viêm thực quản, làm nặng thêm bệnh trào ngược, loét dạ dày.
- Nguy cơ ung thư: Một số tạp chất trong axit công nghiệp, nếu tích lũy lâu dài, được nghi ngờ làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.
- Ảnh hưởng gan, thận: Cơ quan phải lọc độc liên tục khi cơ thể tiếp nhận các chất không предназнач cho thực phẩm.
Điều đáng lo là tác hại không xảy ra ngay lập tức, mà âm thầm tích lũy theo thời gian, khiến người dùng khó nhận ra nguyên nhân.
Làm sao phân biệt giấm thật - giấm giả?
Không phải lúc nào cũng dễ, nhưng có một số dấu hiệu gợi ý:
- Mùi: Giấm thật có mùi chua dịu, hơi “ngọt hậu”, không gắt. Giấm giả thường có mùi chua sốc, hắc, xộc lên mũi.
- Vị: Giấm thật chua nhưng êm, không rát cổ. Giấm giả dễ gây cảm giác nóng rát khi nếm.
- Nhãn mác: Giấm thật thường ghi rõ “giấm lên men”, “giấm gạo”, “giấm táo”, có cơ sở sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng. Giấm giá rẻ bất thường, nhãn mác mập mờ cần đặc biệt cảnh giác.
- Giá thành: Giấm lên men sinh học không thể quá rẻ. Nếu giá thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung, nên đặt dấu hỏi.
Tuy nhiên, cần nói rõ: cảm quan chỉ mang tính tương đối, không thay thế được kiểm nghiệm. Vì vậy, mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng vẫn là cách an toàn nhất.
Tự làm giấm tại nhà có dễ không?
Tin vui là tự làm giấm không quá khó, chỉ cần kiên nhẫn:
- Nguyên liệu: trái cây chín (chuối, táo), hoặc gạo/nếp.
- Nguyên tắc: lên men rượu trước, sau đó để lên men giấm.
- Thời gian: từ vài tuần đến vài tháng.
- Lưu ý: dụng cụ sạch, thoáng khí, tránh ruồi bọ, mốc.
Giấm nhà làm thường có mùi vị nhẹ, tự nhiên, an tâm hơn về mặt an toàn. Nhược điểm là thời gian lâu và khó kiểm soát nồng độ axit chính xác.
Người tiêu dùng cần làm gì?
Không ham rẻ với các loại giấm trôi nổi, không nhãn mác.
Ưu tiên sản phẩm từ nhà sản xuất uy tín, có công bố chất lượng.
Với quán ăn, bếp ăn tập thể, cần kiểm soát chặt nguồn gia vị.
Cẩn trọng từ những thứ quen thuộc nhất chính là cách bảo vệ mình và gia đình mỗi ngày.
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
