Tại sao bạn không nhớ những gì vừa xảy ra vài tiếng trước?

Không phải lúc nào cũng là bệnh

Trên thực tế, việc quên một số sự việc mới xảy ra trong thời gian ngắn có thể xuất hiện ở bất kỳ ai. Não bộ mỗi ngày phải tiếp nhận một lượng thông tin khổng lồ, trong khi khả năng ghi nhớ có giới hạn. Khi cơ thể mệt mỏi, căng thẳng hoặc mất tập trung, quá trình lưu trữ thông tin vào trí nhớ dài hạn sẽ bị ảnh hưởng.

Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giảm trí nhớ ngắn hạn. Trong lúc ngủ, não bộ sẽ xử lý và củng cố những thông tin đã tiếp nhận trong ngày. Nếu thường xuyên thức khuya hoặc ngủ không đủ giấc, khả năng ghi nhớ và tập trung sẽ giảm đáng kể.

Ngoài ra, áp lực công việc, stress kéo dài, lo âu hoặc trầm cảm cũng có thể khiến người bệnh cảm thấy mình "hay quên" hơn bình thường. Trong nhiều trường hợp, vấn đề không nằm ở trí nhớ mà là do não bộ không thực sự chú ý đến thông tin ngay từ đầu.

Khi nào cần cảnh giác?

Mặc dù quên sự việc vừa xảy ra đôi khi là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên hoặc ngày càng nặng hơn thì không nên chủ quan.

Các bác sĩ thần kinh đặc biệt lưu ý những trường hợp:

- Liên tục quên các sự việc mới diễn ra trong ngày.

- Lặp đi lặp lại cùng một câu hỏi dù vừa được giải thích.

- Không nhớ mình đã làm gì cách đó vài giờ hoặc vài ngày.

- Thường xuyên để quên đồ vật ở những nơi bất thường.

- Gặp khó khăn trong công việc hoặc sinh hoạt do suy giảm trí nhớ.

- Kèm theo các biểu hiện như thay đổi tính cách, giảm khả năng ngôn ngữ, mất định hướng về thời gian hoặc địa điểm.

Đây có thể là dấu hiệu sớm của các rối loạn nhận thức hoặc bệnh lý thần kinh cần được đánh giá chuyên sâu.

Những bệnh lý có thể liên quan

Suy giảm trí nhớ ngắn hạn có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác nhau.

Ở người lớn tuổi, đây có thể là biểu hiện ban đầu của sa sút trí tuệ hoặc bệnh Alzheimer. Người bệnh thường quên những sự việc mới xảy ra nhưng vẫn nhớ khá rõ các ký ức xa trong quá khứ.

Một số trường hợp khác có thể liên quan đến tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, động kinh thùy thái dương hoặc tình trạng thiếu máu não.

Ngoài ra, các bệnh lý nội khoa như suy giáp, thiếu vitamin B12, rối loạn chuyển hóa, bệnh gan, bệnh thận hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ.

Đặc biệt, nếu tình trạng mất trí nhớ xuất hiện đột ngột, người bệnh không nhớ được các sự kiện vừa xảy ra trong nhiều giờ nhưng vẫn tỉnh táo và sinh hoạt bình thường, cần nghĩ đến hội chứng quên toàn bộ thoáng qua (Transient Global Amnesia). Đây là tình trạng hiếm gặp và cần được bác sĩ chuyên khoa thần kinh đánh giá để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm khác.

Làm gì khi thường xuyên quên?

Nếu tình trạng hay quên chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, bạn nên điều chỉnh lối sống bằng cách ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, duy trì hoạt động thể chất và rèn luyện trí não thông qua đọc sách, học kỹ năng mới hoặc tham gia các hoạt động xã hội.

Ngược lại, nếu trí nhớ suy giảm kéo dài, ảnh hưởng đến công việc hoặc cuộc sống, người bệnh nên đến khám chuyên khoa thần kinh để được kiểm tra và tìm nguyên nhân. Việc phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến trí nhớ có ý nghĩa rất quan trọng trong điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nhìn chung, quên một sự việc vừa xảy ra vài tiếng trước không phải lúc nào cũng là bệnh. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này lặp đi lặp lại hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường khác, đó có thể là lời cảnh báo từ não bộ mà bạn không nên bỏ qua.