Em tôi liên tục mua đồ online mặc dù không dùng đến, làm sao khuyên can?

Câu hỏi

Chào BS,
Em gái em rất thường mua đồ online, săn sale, nhiều thứ mua về chất đống, không xài tới rồi lại đem tặng, đem cho. Cuối tháng nào cũng bị thiếu tiền. Có phải em gái em có vấn đề tâm lý không ạ? Em cảm ơn BS!

Trả lời

Chào bạn,

Tình huống bạn mô tả khá giống hành vi mua sắm cưỡng bức (compulsive buying) - một dạng rối loạn kiểm soát xung động, đôi khi liên quan tới yếu tố tâm lý như:

• Giảm stress hoặc cải thiện tâm trạng tạm thời: Mua hàng tạo cảm giác hưng phấn, thoải mái, nhưng sau đó là hối hận hoặc căng thẳng vì tiền bạc.
• Thói quen được củng cố theo thời gian: Săn sale, nhận hàng mới khiến não tiết dopamine, dần thành “nghiện” cảm giác này.
• Các vấn đề nền: Có thể đi kèm lo âu, trầm cảm, cô đơn, hoặc lòng tự trọng thấp.
  
  

Dấu hiệu gợi ý đây là vấn đề tâm lý cần lưu ý:

1. Mua sắm thường xuyên vượt quá khả năng tài chính.
2. Không dùng hoặc nhanh chóng bỏ qua món vừa mua.
3. Không kiềm chế được, dù đã tự hứa sẽ bớt.
4. Ảnh hưởng tới các khía cạnh khác như quan hệ, công việc, sức khỏe tài chính.
   
   

Cách hỗ trợ em gái của bạn:

• Trao đổi nhẹ nhàng, không phán xét: Nhiều người mua sắm quá mức dễ phản ứng phòng thủ khi bị chỉ trích.
• Khuyến khích lập kế hoạch chi tiêu: Ghi lại khoản thu – chi, đặt hạn mức mua sắm.
• Tìm hoạt động thay thế: Thể thao, giao lưu, sở thích sáng tạo để thay cho “chốt đơn” khi rảnh.
• Xem xét gặp chuyên gia tâm lý: Nếu tình trạng kéo dài, ảnh hưởng lớn, nên được tư vấn và trị liệu.
  
  

Thân mến.

Câu hỏi liên quan

• Tiểu buốt, tiểu rát, dương vật chảy dịch trắng là bị bệnh gì?
• Soi cổ tử cung thấy vết trắng nhẹ, có phải ung thư?
• Siêu âm phát hiện khối tăng âm ở gan, có phải ung thư?