Đau lưng dưới, không chụp MRI mà tập bài tập luôn có được không?

Câu hỏi

Tôi bị đau lưng dưới, chưa chụp MRI nhưng nghi do ngồi nhiều. Tôi nghe nói ở tuổi này chụp MRI kiểu gì cũng ra thoái hóa cột sống nên cứ tập theo bài tập dành cho cột sống, khỏi chụp cũng được. Điều này có đúng không ạ?

Trả lời

Chào bạn,

Bạn nêu một ý khá phổ biến, nhưng không hoàn toàn đúng, và nếu áp dụng máy móc thì có thể gây hại.

Đúng là: nếu chụp MRI ở người trung niên trở lên, rất hay thấy các dấu hiệu của thoái hóa cột sống như phình đĩa đệm, gai xương nhẹ… Nhiều nghiên cứu cho thấy người không đau lưng vẫn có thể có “hình ảnh thoái hóa” trên MRI. Vì vậy, không phải cứ thấy thoái hóa là nguyên nhân gây đau.

Nhưng từ đó mà kết luận “khỏi cần chụp, cứ tập là được” thì lại thiếu an toàn, vì:

Thứ nhất, đau lưng không chỉ do thoái hóa.

Ngoài nguyên nhân cơ học do ngồi nhiều, còn có thể là:

• Thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh
• Viêm khớp, viêm cột sống
• Loãng xương, xẹp đốt sống
• Hiếm hơn nhưng quan trọng: nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác

Mỗi nguyên nhân này cách tập và cách điều trị khác nhau.

Thứ hai, không phải bài tập nào cho “cột sống” cũng phù hợp với bạn.

Có những bài giúp giảm đau, nhưng cũng có bài (như cúi gập sâu, vặn xoắn mạnh) có thể làm nặng thêm tình trạng nếu bạn đang có vấn đề như thoát vị đĩa đệm

Thứ ba, MRI không phải lúc nào cũng cần - nhưng cũng không phải vô ích

Trong thực hành, bác sĩ thường không chỉ định MRI ngay từ đầu nếu đau lưng mới xuất hiện, không có dấu hiệu nguy hiểm. Thay vào đó sẽ ưu tiên: nghỉ ngơi tương đối, điều chỉnh tư thế, tập phục hồi.

Chỉ khi có các dấu hiệu nghi ngờ hoặc không cải thiện, mới cân nhắc chụp.

Vậy trường hợp của bạn nên làm gì là hợp lý?

Nếu đúng là đau lưng do ngồi nhiều (đau âm ỉ, tăng khi ngồi lâu, giảm khi vận động nhẹ), bạn có thể:

• Điều chỉnh tư thế ngồi
• Tập các bài tăng sức mạnh cơ lưng - cơ bụng (core)
• Tránh ngồi quá lâu, mỗi 30-45 phút nên đứng dậy
  
  

Nhưng bạn không nên tự tập các bài quá “nâng cao” hoặc theo video đại trà nếu chưa chắc nguyên nhân.

Bạn nên đi khám (và có thể cần MRI) nếu có các dấu hiệu sau:

• Đau lan xuống chân, tê, yếu chân
• Đau kéo dài >4–6 tuần không cải thiện
• Đau nhiều về đêm hoặc khi nghỉ
• Tiền sử chấn thương, loãng xương
• Rối loạn tiểu tiện (hiếm nhưng rất quan trọng)

Câu hỏi liên quan

• Trẻ bị khỉ cắn sau khi tiêm đủ 5 mũi vắc xin dại, có cần tiêm lại không?
• Dịch vụ hỗ trợ bệnh nhân ung thư Bernard giúp gì cho người bệnh?
• Đơn vị Thẩm mỹ Nội khoa BV Thống Nhất có những dịch vụ gì?