JAMA cập nhật mới: Huyết áp từ 130/80 mmHg đã được xem là tăng huyết áp

Mới đây, tạp chí y khoa Journal of the American Medical Association (JAMA) đã công bố tổng quan cập nhật năm 2026 dựa trên hướng dẫn mới của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Hội Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC), đưa ra nhiều điểm đáng chú ý trong chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp.

Tiêu chuẩn chẩn đoán và theo dõi huyết áp tại nhà

Theo hướng dẫn mới, huyết áp từ 130/80 mmHg trở lên đã được xem là tăng huyết áp. Cụ thể, tăng huyết áp được định nghĩa khi huyết áp tâm thu ≥ 130 mmHg hoặc huyết áp tâm trương ≥ 80 mmHg. 

Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý không nên chỉ đo một lần rồi tự kết luận mình mắc bệnh. Chẩn đoán cần dựa trên trung bình của ít nhất 2 lần đo ở từ 2 thời điểm khác nhau.

Các chuyên gia khuyến khích người dân nên tự theo dõi huyết áp tại nhà để phát hiện sớm bất thường và theo dõi hiệu quả điều trị. Mục tiêu chung là kiểm soát huyết áp dưới 130/80 mmHg để giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

Sàng lọc nguyên nhân gây tăng huyết áp khó kiểm soát

Hướng dẫn mới cũng nhấn mạnh việc sàng lọc cường aldosteron nguyên phát - một bệnh lý nội tiết có thể khiến huyết áp tăng cao kéo dài và khó kiểm soát.

Những người nên được kiểm tra gồm:

- Tăng huyết áp kháng trị, uống nhiều thuốc vẫn khó kiểm soát

- Tăng huyết áp kèm hạ kali máu

- Người bị ngưng thở khi ngủ

- Có u tuyến thượng thận

- Gia đình có người bị tăng huyết áp sớm hoặc đột quỵ khi còn trẻ

Việc phát hiện đúng nguyên nhân giúp điều trị hiệu quả hơn thay vì chỉ tăng thuốc hạ áp.

Khi nào cần dùng thuốc hạ huyết áp?

Không phải ai tăng huyết áp cũng phải uống thuốc ngay lập tức.

Theo hướng dẫn, với người có nguy cơ tim mạch thấp, bác sĩ có thể ưu tiên thay đổi lối sống trước trong khoảng 3-6 tháng. Nếu huyết áp vẫn từ 130/80 mmHg trở lên mới cân nhắc dùng thuốc.

Tuy nhiên, những người có nguy cơ tim mạch cao, đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên thường cần điều trị thuốc sớm kết hợp thay đổi lối sống để giảm nguy cơ đột quỵ và biến chứng tim mạch.

Các biện pháp được khuyến cáo gồm:

- Giảm cân nếu thừa cân, béo phì

- Ăn nhạt hơn, hạn chế muối

- Ăn nhiều rau xanh, trái cây

- Hạn chế rượu bia

- Tập thể dục đều đặn

- Giảm căng thẳng bằng thiền, yoga hoặc ngủ đủ giấc

Các nhóm thuốc điều trị đầu tay hiện nay gồm thuốc lợi tiểu thiazid, chẹn kênh canxi, thuốc ức chế men chuyển (ACEi) hoặc chẹn thụ thể angiotensin (ARB).

Lưu ý với người tăng huyết áp kháng trị và phụ nữ mang thai

Ở những trường hợp tăng huyết áp khó kiểm soát hoặc không dung nạp thuốc, các bác sĩ có thể cân nhắc kỹ thuật triệt đốt thần kinh giao cảm động mạch thận sau khi đánh giá chuyên sâu.

Đối với phụ nữ mang thai có tăng huyết áp từ sớm, việc điều trị thuốc là cần thiết để giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.

Mục tiêu là duy trì huyết áp dưới 140/90 mmHg. Trong đó, labetalol và nifedipin giải phóng kéo dài là những thuốc được ưu tiên sử dụng.