Hướng dẫn hạ sốt đúng cách cho trẻ
Sốt là phản ứng có lợi của cơ thể khi chống lại tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, cha mẹ cần biết cách chăm sóc và hạ sốt đúng để giúp trẻ dễ chịu hơn, đồng thời nhận biết những trường hợp cần đưa trẻ đến cơ sở y tế. Dưới đây là hướng dẫn của các bác sĩ Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Từ Dũ.

1. Trẻ bị sốt, cha mẹ nên làm gì?
Khi trẻ sốt nhẹ
- Cho trẻ mặc quần áo thoáng mát hoặc cởi bớt quần áo.
- Theo dõi thân nhiệt mỗi 4 giờ.
- Cho trẻ uống nhiều nước.
Khi trẻ sốt vừa
Ngoài những biện pháp trên, cha mẹ nên:
- Cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng để cơ thể dễ thoát nhiệt.
- Để trẻ nằm ở nơi thoáng mát, giảm nhiệt độ trong phòng.
- Cho trẻ uống nhiều nước.
- Dùng thuốc hạ sốt khi cần.
- Lau mát bằng nước ấm.
Khi lau mát, sử dụng 5 khăn nhỏ: 4 khăn đặt ở hai bên nách và hai bên bẹn, 1 khăn lau khắp cơ thể. Thay khăn mỗi 2 - 3 phút. Ngừng lau khi nhiệt độ của trẻ xuống dưới 38,5°C hoặc sau khoảng 30 phút. Sau đó lau khô người và mặc lại quần áo mỏng cho trẻ.
Cha mẹ cũng có thể tắm cho trẻ bằng nước ấm. Nhiệt độ nước nên thấp hơn thân nhiệt của trẻ khoảng 2°C. Không dùng nước lạnh, cồn hoặc giấm để lau người cho trẻ.
Khi trẻ sốt cao hoặc sốt rất cao
Tiếp tục áp dụng các biện pháp hạ sốt như trên để hạ nhiệt tạm thời, đồng thời đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
2. Khi nào nên dùng thuốc hạ sốt?
Theo các bác sĩ Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Từ Dũ, chỉ nên sử dụng thuốc hạ sốt khi trẻ có thân nhiệt từ 38°C trở lên.
Hiện nay có nhiều loại thuốc hạ sốt dành cho trẻ, trong đó các thuốc chứa hoạt chất Paracetamol là thông dụng và an toàn nhất nếu sử dụng đúng hướng dẫn.
Cha mẹ cũng không nên phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt vì không làm tăng hiệu quả điều trị mà còn có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ như kích ứng dạ dày hoặc xuất huyết tiêu hóa.
3. Trẻ bị sốt có cần nằm trong nhà?
Nếu trẻ chỉ sốt nhẹ nhưng vẫn tỉnh táo, vui chơi bình thường thì không nên bắt trẻ nằm suốt trong nhà. Trẻ vẫn có thể ra ngoài chơi ở nơi thoáng mát, tránh nắng gắt hoặc thời tiết xấu.
Nếu trẻ sốt cao, nên để trẻ nghỉ ngơi trong nhà, nơi yên tĩnh và thoáng mát. Khi tình trạng ổn định hơn, trẻ có thể vận động nhẹ.
4. Phòng mất nước và đảm bảo dinh dưỡng khi trẻ sốt
Khi sốt, trẻ mất nhiều nước, muối khoáng, năng lượng và các vitamin tan trong nước qua mồ hôi.
Cha mẹ nên:
- Cho trẻ uống nhiều nước hoặc nước ép trái cây.
- Có thể bổ sung vitamin theo hướng dẫn nếu cần, đặc biệt là vitamin C và vitamin nhóm B.
- Chia nhỏ bữa ăn, khuyến khích trẻ bú hoặc ăn nhiều lần để hạn chế mất nước và sụt cân.
Nếu trẻ đi tiểu màu vàng nhạt và ít nhất 4 giờ đi tiểu một lần thì chứng tỏ trẻ được bù nước tương đối tốt.
5. Có cần truyền dịch khi trẻ sốt?
Nếu trẻ vẫn tỉnh táo và uống được thì chỉ cần cho trẻ uống nhiều nước, không cần truyền dịch.
Truyền dịch chỉ được chỉ định khi trẻ bị mất nước nặng và phải thực hiện tại bệnh viện.
6. Xử trí khi trẻ sốt cao co giật
Sốt cao co giật thường gặp ở trẻ từ 3 tháng đến 5 tuổi, nhiều nhất trong độ tuổi 6 - 18 tháng. Phần lớn cơn co giật kéo dài dưới 5 phút và trẻ tỉnh lại sau cơn.
Để tránh các biến chứng như ngạt thở hoặc thiếu oxy não, cha mẹ cần xử trí theo các bước sau:
Bước 1. Giữ thông đường thở
- Đặt trẻ nằm nghiêng để đàm nhớt chảy ra ngoài, tránh tắc đường thở.
- Hút đàm nếu có sẵn dụng cụ.
Bước 2. Hạ sốt bằng thuốc
- Cởi bớt quần áo.
- Đặt thuốc Paracetamol qua đường hậu môn với liều 10 mg/kg/lần.
Liều tham khảo:
- Trẻ 6 tháng - 1 tuổi: 1 viên 80 mg.
- Trẻ 1 - 5 tuổi: 1 viên 150 mg.
Bước 3. Lau mát
- Dùng khăn nhúng nước ấm, vắt ráo rồi lau khắp cơ thể, tập trung ở vùng nách và bẹn.
- Thay khăn mỗi 2 - 3 phút.
- Ngừng lau khi nhiệt độ nách dưới 38°C.
Sau khi sơ cứu, tất cả trẻ bị co giật đều cần được đưa đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị.
7. Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu:
- Trẻ dưới 2 tháng tuổi bị sốt.
- Sốt trên 40,1°C.
- Khóc nhiều, khó dỗ hoặc bứt rứt.
- Khóc khi cử động hoặc khi được chạm vào.
- Li bì, khó đánh thức.
- Cổ cứng.
- Có phát ban.
- Khó thở dù đã làm sạch mũi.
- Không bú hoặc không nuốt được.
- Nôn tất cả thức ăn.
- Nôn ra máu hoặc tiêu ra máu.
- Co giật.
- Trẻ rất mệt hoặc yếu.
Ngoài ra, nên đưa trẻ đi khám trong vòng 24 giờ nếu:
- Trẻ từ 2 - 4 tháng tuổi bị sốt (trừ trường hợp sốt sau tiêm vaccine bạch hầu - ho gà - uốn ván trong vòng 48 giờ và không có triệu chứng nặng).
- Sốt trên 40°C, đặc biệt ở trẻ dưới 3 tuổi.
- Đau khi đi tiểu.
- Sốt kéo dài trên 24 giờ mà chưa rõ nguyên nhân.
- Hết sốt hơn 24 giờ nhưng sốt trở lại.
- Sốt kéo dài trên 72 giờ.
8. Những điều không nên làm khi trẻ sốt
Các bác sĩ Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Từ Dũ khuyến cáo cha mẹ KHÔNG NÊN:
- Ủ ấm trẻ.
- Lau người cho trẻ bằng nước đá lạnh, cồn hoặc giấm.
- Vắt chanh hoặc đổ thuốc vào miệng trẻ khi đang co giật vì có thể gây ngạt thở.

Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
