Xe đạp điện: Đừng để thành "xe đạp điên" vì những cú tăng tốc và nạn độ xe

Những vụ tai nạn thương tâm của học sinh khi sử dụng xe đạp điện, xe máy điện đã khiến nhiều cánh cửa tương lai khép lại khi tuổi đời còn quá trẻ.

Theo các nghiên cứu của Bộ Y tế và Quỹ Phòng chống Thương vong châu Á (AIP Foundation), học sinh THPT là nhóm có nguy cơ tai nạn giao thông cao nhất. Khoảng 90% số vụ tai nạn giao thông ở trẻ em xảy ra ở lứa tuổi này và hơn một nửa (khoảng 55%) liên quan đến xe đạp điện, xe máy điện. Khi các em đã có đủ sự tự tin để tự điều khiển phương tiện nhưng chưa có đủ kinh nghiệm xử lý các tình huống bất ngờ, nguy cơ tai nạn tăng lên đáng kể. Đây thực sự là những con số đáng báo động.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, nguyên nhân đã được nhiều người nhắc đến là xe điện vận hành êm, gần như không phát ra tiếng động nên người tham gia giao thông xung quanh khó phát hiện. Bên cạnh đó, người điều khiển thường chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe, thiếu kỹ năng xử lý tình huống, không đội mũ bảo hiểm, đi hàng hai, hàng ba hoặc lạng lách.

Tuy nhiên, bác sĩ cho rằng còn hai nguyên nhân rất cần được lưu ý.

Thứ nhất là đặc tính tăng tốc của động cơ điện. Khác với xe chạy xăng, khi vặn tay ga thường có một khoảng trễ rất ngắn trước khi xe bắt đầu di chuyển. Chính khoảng "trống" này khiến nhiều người phản xạ vặn ga mạnh hơn. Khi mô-tơ truyền lực, xe có thể vọt lên đột ngột, khiến cả người điều khiển lẫn người ngồi sau bị bật ngửa theo quán tính. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, đây là nguyên nhân của không ít vụ tai nạn giao thông đáng tiếc.

Từ đó, bác sĩ đề xuất tất cả xe đạp điện cần được kiểm định chặt chẽ trước khi lưu thông, đặc biệt là hệ thống điều khiển tay ga và khả năng tăng tốc đột ngột.

Nguyên nhân thứ hai là tình trạng độ xe để tăng tốc độ. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, nhiều thanh thiếu niên không hài lòng với tốc độ 30 - 40 km/h của xe nguyên bản. Chỉ cần tìm kiếm trên Google có thể thấy rất nhiều hướng dẫn tăng tốc xe điện, thậm chí nhiều cửa hàng còn công khai quảng cáo dịch vụ độ xe lên tốc độ rất cao.

Bác sĩ cho rằng dịch vụ này cần được nghiêm cấm vì các tiêu chuẩn an toàn của xe đạp điện không được thiết kế cho những tốc độ như vậy. Với các vụ tai nạn nghiêm trọng, cơ quan chức năng cũng cần điều tra xem phương tiện có bị can thiệp, độ chế hay không; nếu có thì phải truy đến đơn vị thực hiện để xem xét trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Chia sẻ thêm, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu cho biết mỗi lần nhìn thấy học sinh điều khiển xe đạp điện với tốc độ cao trên đường, ông lại không khỏi lo lắng. Chính con gái ông cũng từng gặp tai nạn xe đạp điện khi được anh trai chở. Đến nay, mỗi lần nhìn vết sẹo dưới cằm của con, ông lại nghĩ đến hình ảnh "chiếc xe đạp điên".

"Bản thân nó không có tội tình gì, nhưng chính con người đã biến nó thành một phương tiện có thể trở nên vô cùng nguy hiểm".

Kết lại bài viết, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu bày tỏ mong muốn những chia sẻ này sẽ nhận được sự quan tâm của các cơ quan quản lý và toàn xã hội, để có thêm những giải pháp giúp giảm thiểu tai nạn giao thông liên quan đến xe đạp điện.