Checklist bổ sung vi chất trước mang thai phụ nữ không nên bỏ qua

1. Không chỉ sắt, canxi hay axit folic, phụ nữ trước mang thai cần bổ sung đầy đủ vi chất

Có những nguyên tắc nào về thời điểm uống, cách phối hợp giữa sắt, canxi và các vi chất khác để giúp cơ thể hấp thu tốt hơn? Những sai lầm nào khiến nhiều người uống vi chất đầy đủ nhưng hiệu quả lại không như mong muốn?

BS.CK1 Huỳnh Ngọc Phương Thủy - Trưởng khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Bên cạnh sắt, canxi và axit folic, cơ thể người mẹ còn cần nhiều loại vi chất khác. Mỗi vi chất đều có vai trò riêng đối với sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi.

Trong đó, vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi tối ưu. Iốt cần thiết cho sự phát triển não bộ, góp phần phòng ngừa tình trạng đần độn ở trẻ. Vitamin B12 cũng tham gia vào quá trình tạo máu. Ngoài ra còn có nhiều vi chất khác, dù cơ thể chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng vẫn rất cần thiết.

Việc bổ sung vi chất không chỉ tập trung vào một vài loại mà cần được thực hiện toàn diện. Chế độ ăn đa dạng, đầy đủ và phong phú vẫn là cách bổ sung vi chất tốt nhất. Một bữa ăn có từ 10 loại thực phẩm trở lên được xem là bảo đảm đầy đủ các nhóm dưỡng chất, góp phần cải thiện tình trạng thiếu vi chất và cung cấp các vi chất cần thiết cho cơ thể.

Một sai lầm khá phổ biến là phối hợp các viên vi chất chưa đúng cách. Chẳng hạn, uống viên sắt cùng với viên canxi sẽ làm giảm hấp thu sắt. Tương tự, uống sắt cùng trà hoặc cà phê cũng làm giảm khả năng hấp thu sắt.

Để các vi chất được hấp thu tốt nhất, viên sắt nên được uống khi bụng đói. Sắt và canxi không nên uống cùng thời điểm mà cần cách nhau ít nhất 2 giờ. Chẳng hạn, có thể uống viên sắt vào buổi sáng khi vừa thức dậy với nước lọc, sau đó uống viên canxi sau bữa ăn khoảng 2 giờ.

Đối với phụ nữ có sức khỏe tốt, chế độ ăn đầy đủ và tình trạng dinh dưỡng bình thường trước khi mang thai, ngoài sắt, axit folic và canxi, có thể bổ sung thêm viên đa vi chất để cung cấp các vi chất còn lại.

2. Viên đa vi chất phù hợp với đa số phụ nữ chuẩn bị mang thai

Đối với những vi chất quan trọng trước khi mang thai như axit folic, sắt hay canxi, phụ nữ có nên bổ sung riêng lẻ từng loại để bảo đảm đủ hàm lượng hay có thể sử dụng các sản phẩm vitamin tổng hợp?

- Trong thực tế, những trường hợp nào có thể bổ sung bằng viên tổng hợp, những trường hợp nào cần bổ sung riêng lẻ từng vi chất và bác sĩ thường dựa vào những tiêu chí nào để đưa ra quyết định này?

BS.CK1 Huỳnh Ngọc Phương Thủy trả lời: Đối với đa số phụ nữ khỏe mạnh đang chuẩn bị mang thai, việc bổ sung một viên đa vitamin vừa thuận tiện, vừa giúp cung cấp đầy đủ các vi chất cần thiết.

Theo định hướng của Chiến lược Dinh dưỡng Quốc gia, việc bổ sung riêng lẻ viên sắt và axit folic đang được hướng tới thay thế bằng viên đa vi chất. Đây là lựa chọn phù hợp với phụ nữ Việt Nam, bởi nhiều chị em thường thiếu hụt nhiều loại vi chất khác nhau. Việc bổ sung một viên đa vi chất giúp cung cấp đồng thời các vi chất cần thiết trong quá trình chuẩn bị mang thai.

Đối với những phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao, có bằng chứng rõ ràng về tình trạng thiếu hụt vi chất như sắt hoặc canxi qua thăm khám và xét nghiệm, hoặc có bệnh lý cần bổ sung một số vi chất riêng biệt, việc sử dụng từng loại vi chất cần được bác sĩ chỉ định với liều lượng phù hợp.

Vì vậy, lựa chọn bổ sung viên vi chất riêng lẻ hay viên đa vitamin cần có sự tư vấn của nhân viên y tế hoặc bác sĩ để phù hợp với tình trạng của từng người.

3. Chuẩn bị đầy đủ dinh dưỡng và khám sức khỏe trước khi mang thai

Cuối cùng, BS có thể gợi ý một "checklist dinh dưỡng trước mang thai" gồm những việc quan trọng nhất mà phụ nữ nên thực hiện để chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh ngay từ những ngày đầu tiên ạ?

BS.CK2 Đặng Ngọc Yến Dung - Trưởng khoa Khám bệnh B - Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Để chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh, trước hết cần xây dựng chế độ ăn đầy đủ các nhóm thực phẩm và bổ sung đầy đủ vi chất. Trong đó, axit folic nên được bổ sung ít nhất 1 tháng trước khi mang thai, tốt nhất là 3 tháng trước khi mang thai. Bên cạnh đó, cần bổ sung đầy đủ các vi chất cần thiết như sắt, canxi, iốt và DHA.

Ngoài chế độ dinh dưỡng, chị em nên khám sức khỏe tiền thai để đánh giá tình trạng sức khỏe, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và phát hiện các bệnh lý nếu có. Đối với những người đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc, cần chia sẻ với bác sĩ trước khi bước vào hành trình mang thai để được tư vấn phù hợp.

>>> Đọc thêm phần 1: Phụ nữ cần bổ sung những vi chất nào trước mang thai?

>>> Đọc thêm phần 2: Bổ sung axit folic, sắt và canxi trước mang thai thế nào cho đúng?

Trân trọng chảm ơn Chương trình Dinh dưỡng Bà mẹ và Trẻ em từ Công ty Ajinomoto Việt Nam và Bệnh viện Hùng Vương đã đồng hành cùng AloBacsi trong số phát sóng này.

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.