Cách phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm xoang

1. Viêm mũi dị ứng và viêm xoang khác nhau thế nào?

Thưa BS, nhiều người thường nhầm lẫn giữa viêm mũi dị ứng và viêm xoang. BS có thể giải thích rõ bản chất của hai bệnh lý này?

BS.CK1 Lưu Tú Anh - Chuyên khoa Tai Mũi Họng, Hệ thống Y khoa chuyên sâu Quốc tế Bernard trả lời: 

Viêm mũi dị ứng là tình trạng niêm mạc mũi phản ứng quá mức khi tiếp xúc với các dị nguyên như khói bụi hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột. Khi đó, cơ thể giải phóng histamin làm tăng phản ứng viêm và tăng tiết dịch mũi.

Trong khi đó, viêm xoang là tình trạng niêm mạc các xoang cạnh mũi bị viêm do nhiễm vi khuẩn, virus, nấm hoặc do tắc nghẽn lỗ thông xoang. Khi dịch trong xoang không thoát được sẽ ứ đọng, gây viêm kéo dài và dễ tái phát nhiều lần.

2. Phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm xoang qua triệu chứng

Vậy người bệnh có thể dựa vào những dấu hiệu nào để phân biệt viêm xoang với viêm mũi dị ứng, thưa BS?

BS.CK1 Lưu Tú Anh trả lời: Viêm mũi dị ứng và viêm xoang rất dễ bị nhầm lẫn. Có người chỉ mắc một bệnh, nhưng cũng có trường hợp mắc đồng thời cả hai, khiến việc điều trị phức tạp hơn. 

Để phân biệt, chúng ta dựa vào bản chất và đặc điểm triệu chứng.

Viêm mũi dị ứng thường xuất hiện thành từng cơn hoặc theo mùa khi tiếp xúc dị nguyên. Triệu chứng điển hình là hắt xì thành tràng, dịch mũi trong, loãng và hầu như không gây sốt.

Ngược lại, viêm xoang thường gây nghẹt mũi kéo dài trên 7–10 ngày. Dịch mũi thường nhầy đặc, có thể có màu vàng hoặc xanh, có mùi hôi và đôi khi kèm theo sốt.

3. Viêm mũi dị ứng kéo dài có dẫn đến viêm xoang?

Nhiều người bị viêm mũi dị ứng lâu năm lo lắng không biết bệnh của mình có biến chứng thành viêm xoang hay không. BS có thể cho biết viêm mũi dị ứng kéo dài có dẫn đến viêm xoang không, và làm sao để nhận biết khi nào viêm mũi dị ứng đã “chuyển thành” viêm xoang ạ?

BS.CK1 Lưu Tú Anh trả lời: Không phải tất cả trường hợp viêm mũi dị ứng đều chuyển sang viêm xoang. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt, viêm mũi dị ứng sẽ là "cái nền" thuận lợi dẫn đến viêm xoang. 

Dấu hiệu cho thấy bệnh đã chuyển sang viêm xoang:

- Dịch mũi thay đổi: Không còn trong loãng mà chuyển sang màu khác, đặc hơn.

- Dịch chảy xuống họng nhiều hơn.

- Đau nhức vùng mặt: Xuất hiện cảm giác đau đầu, nặng mặt, đau tại các điểm xoang như vùng mặt, vùng trán, vùng má (viêm mũi dị ứng thường không có triệu chứng này).

- Thuốc không còn tác dụng: Dùng thuốc kháng dị ứng thông thường không còn thuyên giảm.

- Có thể xuất hiện tình trạng sốt.

Lúc này, người bệnh cần sớm đi khám để có hướng điều trị thích hợp đối với viêm xoang.

4. Tự dùng thuốc sai cách có thể gây hậu quả gì?

Việc nhầm lẫn giữa viêm xoang và viêm mũi dị ứng chắc hẳn sẽ dẫn đến điều trị không đúng cách. BS có thể cho biết, nếu người bệnh tự chẩn đoán sai và điều trị sai hướng, thì có thể gặp những hậu quả gì?

BS.CK1 Lưu Tú Anh trả lời: Việc tự chẩn đoán và điều trị sai rất thường gặp và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nếu bị viêm xoang mà tưởng viêm mũi dị ứng, bệnh nhân chỉ dùng thuốc dị ứng mà không dùng kháng sinh, khiến viêm xoang cấp dễ chuyển thành viêm xoang mạn tính.

Nếu bị viêm mũi dị ứng mà tưởng viêm xoang, bệnh nhân lạm dụng kháng sinh một cách vô ích, dẫn đến kháng thuốc, mệt mỏi và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.

Hậu quả chung của việc điều trị không đúng cách là có thể làm mờ triệu chứng khiến bác sĩ khó chẩn đoán sau này, tăng nguy cơ biến chứng và bệnh không khỏi dứt điểm.

5. Dịch mũi đổi màu, sốt, mệt mỏi: Tín hiệu cần đi khám sớm

Vậy, trong những trường hợp nào thì người bệnh nên đi khám bác sĩ thay vì tự xử trí ở nhà?

BS.CK1 Lưu Tú Anh trả lời: Nếu chỉ là phản ứng dị ứng nhẹ hoặc cảm cúm thông thường với triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong kéo dài 1–2 ngày, người bệnh có thể vệ sinh mũi tại nhà hoặc dùng thuốc kháng dị ứng thông thường.

Tuy nhiên, cần đi khám sớm khi có các dấu hiệu sau:

- Triệu chứng kéo dài từ 7 đến 10 ngày không cải thiện

- Dịch mũi đặc, đục, màu vàng hoặc xanh, có mùi hôi.

- Dịch chảy xuống họng gây ho kéo dài.

- Cơ thể mệt mỏi, kèm theo sốt.

Việc thăm khám đúng thời điểm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, điều trị hiệu quả và hạn chế nguy cơ bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính.