Cách nhận biết và phòng tránh đột quỵ do nắng nóng

I. Đột quỵ do nắng nóng là như thế nào?

Nắng nóng kéo dài sẽ khiến cơ thể chúng ta mệt mỏi, mất nước và kiệt sức. Vì vậy, cần có biện pháp bảo vệ sức khỏe đúng đắn, quan trọng nắng nóng cũng có thể làm tăng nguy cơ gây đột quỵ gây nguy hiểm cho tính mạng.

Đột quỵ do nắng nóng thường xảy ra với các triệu chứng nhẹ như chuột rút, ngất xỉu và kiệt sức vì nóng. Đây là hậu quả của việc tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao và thường kết hợp với mất nước, dẫn đến hệ thống kiểm soát nhiệt độ của cơ thể hoạt động kém.

Từ đó, gây ra các biến chứng liên quan đến hệ thần kinh như buồn nôn, co giật, lú lẫn, mất phương hướng và đôi khi mất ý thức hoặc hôn mê.

II. Ai có nguy cơ đột quỵ do nắng nóng?

Các đối tượng có nguy cơ bị đột quỵ do nắng nóng gồm:

• Những người lớn tuổi sống trong căn hộ hoặc nhà thiếu điều hòa hay luồng không khí tốt.
• Người không uống đủ nước (ở mọi lứa tuổi).
• Người mắc các bệnh mãn tính
• Uống quá nhiều rượu bia
• Sống ở khu vực thành thị xảy ra đợt nắng nóng kéo dài
• Vận động viên

Những người mắc bệnh về tim mạch có khả năng bị đột quỵ do nắng nóng

Ngoài ra, còn có các yếu tố nguy cơ khác như:

Tuổi tác: Trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 4 tuổi; người lớn trên 65 tuổi dễ bị đột quỵ do nắng nóng vì khả năng thích nghi với nhiệt chậm hơn người khác.

Sức khỏe: Mắc các bệnh như bệnh tim, phổi hoặc thận, béo phì hoặc nhẹ cân, huyết áp cao, tiểu đường, bệnh tâm thần, đặc điểm hồng cầu hình liềm, nghiện rượu,...

Thuốc men: Thuốc kháng histamine, thuốc giảm cân, lợi tiểu, an thần, kích thích, thuốc chống co giật, thuốc tim và huyết áp như thuốc chẹn beta và thuốc co mạch có thể làm giảm khả năng giữ nước của bạn.

Thuốc điều trị bệnh tâm thần như thuốc chống trầm cảm và thuốc chống loạn thần.

Các loại thuốc bất hợp pháp như cocaine và methamphetamine cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ đột quỵ do nắng nóng.

Thay đổi nhiệt độ đột ngột: khi bạn di chuyển từ vùng có nhiệt độ lạnh đến vùng có nhiệt độ nóng hơn, cơ thể không kịp thích nghi.

III. Phân biệt triệu chứng say nắng và đột quỵ do nắng nóng

Để nhận ra sự khác biệt giữa say nắng và đột quỵ do nắng nóng, điều quan trọng là phải nhận biết những thay đổi về trạng thái cơ thể.

Đối với say nắng, nhiệt độ cơ thể của bạn lúc này trên 39,4 độ C, bạn có thể gặp các triệu chứng như:

• Kiệt sức, mất nước
• Chóng mặt và choáng váng
• Đổ mồ hôi
• Tim đạp nhanh, có thể mạnh hoặc yếu
• Da đỏ, nóng và khô
• Buồn nôn và ói mửa
• Thở nhanh, nông
• Cơ bắp co rút hoặc bị chuột rút
• Ngất xỉu

Tuy nhiên, nếu bạn gặp các triệu chứng trên nhưng kèm các dấu hiệu dưới đây, thì bạn đang có dấu hiệu của đột quỵ cần hết sức cảnh giác như:

• Đau đầu dữ dội
• Lú lẫn
• Co giật
• Nói khó, ú ớ hoặc miệng méo khi cố gắng cười hoặc nói
• Chân tay yếu, đưa lên mà rớt xuống
• Vô thức

Đột quỵ do nắng nóng gây tình trạng chóng mặt và ngất xỉu

V. Sơ cứu cho người đột quỵ do nắng nóng

Nếu bạn nghi ngờ ai đó bị đột quỵ do nắng nóng, hãy gọi ngay cho cấp cứu 115 hoặc đưa người đó đến bệnh viện (bằng phương tiện otô). Vì bất cứ sự chậm trễ nào cũng có thể khiến bệnh nhân tử vong.

Trong trường hợp chờ nhân nhân viên y tế đến hỗ trợ, bạn hãy tiến hành sơ cứu cho người bệnh ngay lập tức bằng cách di chuyển người đó đến môi trường có máy lạnh hoặc ít nhất là nơi râm mát và cởi bỏ quần áo không cần thiết.

Nếu được hãy đo nhiệt độ cơ thể của người họ và tiến hành sơ cứu để hạ nhiệt độ xuống 36 đến 37 độ C.

Nếu không biết cách sơ cứu cho bệnh nhân đột quỵ nên gọi nhau cấp cứu 115 để được hỗ trợ

Dưới đây là các phương pháp sơ cứu cho bệnh nhân, bạn nên biết:

• Chườm túi đá vào nách, bẹn, cổ, lưng của bệnh nhân. Vì những khu vực này có nhiều mạch máu gần da, làm mát chúng có thể làm giảm nhiệt độ cơ thể.
• Nếu người đó còn trẻ, khỏe mạnh và bị đột quỵ do nắng nóng thì bạn có thể tắm nước mát để giúp làm mát cơ thể.
• Không sử dụng nước đá cho bệnh nhân lớn tuổi, trẻ nhỏ, bệnh nhân mắc bệnh mãn tính hoặc bất kỳ ai bị đột quỵ do nắng mà không vận động mạnh. Vì làm như vậy có thể nguy hiểm đến tính mạng.
• Nếu bạn do dự hoặc lo sợ thì hãy gọi ngay cho trung tâm cấp cứu của bệnh viện để được hướng dẫn thêm trong lúc sơ cứu.

VI. Phương pháp chẩn đoán đột quỵ do nắng nóng

Sau khi bạn nhập viện, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để xác định chẩn đoán đột quỵ do nắng nóng hoặc kiểm tra các biến chứng như sau:

• Xét nghiệm máu: giúp kiểm tra nồng độ natri hoặc kali để giúp xác định xem bạn có bị mất nước hay không.
• Lấy mẫu nước tiểu của bạn: Nước tiểu màu vàng đậm có thể là dấu hiệu của tình trạng mất nước.
• Kiểm tra chức năng cơ
• Kiểm tra chức năng thận
• Chụp Xquang và các xét nghiệm hình ảnh khác để xác định xem bạn có bị tổn thương cơ quan nội tạng nào không.

Uống đầy đủ nước nhất là khi tham gia các hoạt động ngoài trời nắng để phòng ngừa đột quỵ

VII. Phòng ngừa đột quỵ do nắng nóng

Phương pháp phòng ngừa tốt nhất là bạn nên ở trong môi trường mát mẻ hoặc có máy lạnh để phòng tránh đột quỵ xảy ra. Nhưng nếu bạn phải ra ngoài trời, bạn có thể ngăn ngừa đột quỵ do nắng nóng bằng cách thực hiện các bước sau:

• Mặc quần áo nhẹ, sáng màu, rộng rãi và đội mũ rộng vành.
• Sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng (SPF) từ 30 trở lên.
• Uống 1,5 - 2 lít nước/ngày hoặc nước ép hoa quả mỗi ngày để ngăn ngừa tình trạng mất nước. Nếu tập thể dục ngoài trời, nên uống bổ sung nước cứ sau 20 phút, ngay cả khi bạn không cảm thấy khát.
• Cố gắng tránh thực hiện các hoạt động bên ngoài vào những thời điểm nóng nhất trong ngày và dưới ánh nắng trực tiếp.
• Nếu có thể, hãy chuyển thời gian ra ngoài vào những thời điểm mát mẻ nhất trong ngày, buổi sáng hoặc sau khi mặt trời lặn.
• Tắm nước mát hoặc tắm vòi sen vào ngày nóng để giúp hạ nhiệt.
• Không bao giờ để trẻ em, trẻ sơ sinh, người lớn hoặc vật nuôi trong một chiếc xe đang đậu, đã đóng cửa. Nhiệt độ bên trong ô tô kín có thể trở nên rất nóng, ngay cả khi nhiệt độ bên ngoài là nhẹ.

Ngoài ra, bạn cũng có thể ngăn ngừa đột quỵ do nắng nóng bằng cách:

• Theo dõi màu sắc nước tiểu. Nếu nước tiểu sẫm màu hơn là dấu hiệu của tình trạng mất nước, vì vậy nên uống đủ nước để màu nước tiểu sáng hơn.
• Tránh các thức uống có chứa caffeine hoặc rượu, vì cả hai chất này có thể khiến bạn làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
• Khi ở nhà, hãy kéo rèm tránh ánh nắng vào thời điểm nóng nhất trong ngày và mở cửa sổ vào ban đêm để thông thoáng gió.