BS Trương Hữu Khanh: “Virus Nipah xuất hiện từ rất lâu rồi, đường lây không đơn giản và rất khó có ở Việt Nam”

Chia sẻ trên trang cá nhân, BS Trương Hữu Khanh cho biết virus Nipah đã được giới y học biết đến từ rất lâu. “Từ khi tôi còn là bác sĩ trẻ, Nipah đã được nhắc đến như một loại virus gây viêm não, nhưng đường lây không đơn giản và rất khó có ở Việt Nam, nên không phải là điều gì quá đáng lo” - vị chuyên gia viết.

Theo BS Trương Hữu Khanh, Nipah là virus đã được ghi nhận từ cuối những năm 1990, từng gây ra các đợt bùng phát rải rác tại một số quốc gia Nam Á và Đông Nam Á. Tuy nhiên, suốt hơn hai thập kỷ qua, virus này không tạo thành đại dịch, cũng không lan rộng trên quy mô toàn cầu như nhiều người lo ngại.

Lý giải việc Nipah thỉnh thoảng lại “nóng” trên truyền thông, bác sĩ cho rằng, trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng nhiều, tốc độ lan truyền thông tin nhanh, các ổ dịch dù nhỏ cũng dễ thu hút sự chú ý của dư luận.

“Nếu nói về "dịch" do Nipah thì từ năm 2003 đã nhắc đến rồi. Gần đây, qua hình ảnh, thông tin trên mạng xã hội, người ta thấy ‘bị dọa’ nhiều hơn, nhưng rồi cũng qua”, ông nhận định.

Theo BS Trương Hữu Khanh, các đợt xuất hiện virus Nipah thường kéo dài trong thời gian ngắn, phạm vi hẹp, chủ yếu liên quan đến những yếu tố dịch tễ rất đặc thù, khó lặp lại ở các quốc gia khác.

Một điểm quan trọng được chuyên gia nhấn mạnh là đường lây truyền của virus Nipah không giống các virus hô hấp thông thường. Nipah không lây lan dễ dàng từ người sang người, càng không lây qua không khí theo kiểu “đi ngang cũng nhiễm”.

“Đường lây không mới, không lây trực tiếp rộng rãi từ người sang người. Chủ yếu là lây từ tiếp xúc với dơi”, BS Trương Hữu Khanh chia sẻ.

Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy một số ổ dịch tại Nam Á liên quan đến thói quen sử dụng nhựa cây tươi (như nhựa cây thốt nốt) bị nhiễm nước bọt hoặc chất bài tiết của dơi mang virus. Đây là yếu tố nguy cơ rất đặc thù về tập quán sinh hoạt, không phổ biến tại Việt Nam.

Từ những đặc điểm trên, BS Trương Hữu Khanh cho rằng khả năng virus Nipah xuất hiện và gây dịch tại Việt Nam là rất khó xảy ra. Việt Nam không có tập quán tiêu thụ nhựa cây tươi theo cách nguy cơ cao, đồng thời hệ thống giám sát dịch tễ hiện nay cho phép phát hiện sớm các ca bệnh nghi ngờ.

“Lâu lâu bị dọa một lần, rồi cũng qua. Cứ lo ăn Tết cho vui thôi”, BS Trương Hữu Khanh viết - một cách nói nửa đùa, nửa thật nhưng thể hiện rõ quan điểm không nên hoang mang thái quá trước các thông tin về virus Nipah.

Bộ Y tế khuyến cáo gì để chủ động phòng bệnh?

Dù nguy cơ thấp, ngành y tế vẫn khuyến cáo người dân chủ động phòng ngừa, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng.

Để chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo người dân:

- Hạn chế đến khu vực đang có dịch virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.

- Tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng dịch; nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật… cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ.

- Đảm bảo vệ sinh thực phẩm, thực hiện “ăn chín, uống sôi”; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn, gặm; tránh uống các loại nhựa cây tươi chưa qua chế biến.

- Không tiếp xúc gần với động vật có nguy cơ lây truyền cao như dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật.

- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Các chuyên gia nhấn mạnh, cảnh giác đúng mức, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang là cách tiếp cận phù hợp trước những thông tin về virus Nipah trong giai đoạn hiện nay.