“Viêm âm thầm” là những bệnh gì? Vì sao mỡ tốt HDL có liên quan?

Khi tìm hiểu về các xét nghiệm cholesterol, tôi đọc được thông tin: HDL cao thường đi kèm với: “ít mỡ nội tạng, gan chuyển hóa mỡ tốt, ít tình trạng viêm âm thầm, ít đề kháng insulin”. Tôi muốn hỏi "viêm âm thầm" là những bệnh gì?

Chào bạn,

Câu hỏi này của bạn rất sâu và rất “đúng tạng” người quan tâm sức khỏe một cách khoa học. Chúng tôi xin trả lời một cách dễ hiểu, không hàn lâm quá nhé.

1. “Viêm âm thầm” là gì?

Viêm âm thầm (low-grade chronic inflammation) là tình trạng:

Viêm nhẹ
Kéo dài nhiều tháng - nhiều năm
Không có triệu chứng rõ ràng: không sốt, không đau dữ dội
Nhưng làm rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ bệnh mạn tính

Nó khác hoàn toàn với viêm cấp (viêm họng, viêm phổi, sốt cao…).

2. Viêm âm thầm liên quan đến những bệnh gì?

- Nhóm chuyển hóa (rất phổ biến)

Đề kháng insulin
Tiền đái tháo đường - đái tháo đường type 2
Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD)
Hội chứng chuyển hóa
Mỡ nội tạng cao dù cân nặng bình thường (TOFI)

- Nhóm tim mạch

Xơ vữa động mạch sớm
Tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim
Tăng CRP-hs mạn tính

Lưu ý: xơ vữa là một bệnh viêm, không chỉ là “tắc mạch”.

- Nhóm miễn dịch - cơ xương khớp

Viêm khớp mức độ nhẹ
Đau cơ mạn tính
Lão hóa cơ (sarcopenia sớm)

- Nhóm thần kinh - tâm thần (nghe lạ nhưng có thật)

Mệt mỏi mạn tính
Suy giảm trí nhớ sớm
Rối loạn giấc ngủ
Trầm cảm mức độ nhẹ

- Nhóm da - nội tiết

Da lão hóa sớm
Rối loạn hormone nhẹ
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) ở phụ nữ trẻ

Viêm âm thầm thường đi cùng: mỡ nội tạng cao, đề kháng insulin, gan nhiễm mỡ, ít vận động. Những tình trạng này lại làm HDL giảm, triglyceride tăng.

3. Vậy HDL liên quan gì tới viêm âm thầm?

Đây là phần cốt lõi. HDL không chỉ là “cholesterol tốt” mà nó còn có nhiều vai trò ngoài vận chuyển mỡ:

1. HDL có tác dụng chống viêm

Giảm hoạt hóa tế bào miễn dịch gây viêm
Ức chế cytokine viêm (TNF-α, IL-6…)
Khi HDL thấp → các chất viêm dễ tăng.

2. HDL bảo vệ thành mạch

Ngăn LDL bị oxy hóa (LDL oxy hóa chính là “ngòi nổ” viêm mạch).
Giảm viêm tại nội mạc mạch máu
Làm chậm xơ vữa

3. HDL hỗ trợ gan và chuyển hóa mỡ

Đưa cholesterol dư về gan (reverse cholesterol transport)
Gan ít bị stress viêm
Ít gan nhiễm mỡ

4. HDL liên quan mật thiết với độ nhạy insulin

HDL cao → tế bào đáp ứng insulin tốt hơn
Ít tăng đường huyết
Ít viêm mạn liên quan insulin

4. Vì sao nói HDL phản ánh “viêm âm thầm” GIÁN TIẾP?

Vì viêm âm thầm thường đi cùng: mỡ nội tạng cao, đề kháng insulin, gan nhiễm mỡ, ít vận động. Những tình trạng này lại làm HDL giảm, triglyceride tăng. Do đó, HDL thấp thường là dấu hiệu sinh học của môi trường viêm mạn.

Ngược lại: HDL cao + TG thấp → môi trường chuyển hóa ít viêm.