Vì sao hàn the bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm?

Hàn the, tên hóa học là natri borat, thực chất là một hợp chất dùng trong công nghiệp: làm thủy tinh, men sứ, chất tẩy rửa, thuốc diệt côn trùng. Nhờ khả năng “kéo dính” protein, hàn the khiến thực phẩm trở nên dai, giòn bất thường và bảo quản được lâu hơn do ức chế vi khuẩn, nấm mốc. Nhưng cái giá phải trả cho độ dai giòn đó lại không hề rẻ.

Điểm nguy hiểm của hàn the nằm ở chỗ nó không gây ngộ độc cấp tính rõ ràng như thức ăn ôi thiu. Ăn vào không đau bụng dữ dội ngay, không nôn ói ồ ạt, nên nhiều người chủ quan. Thực tế, đây là loại độc chất “âm thầm tích lũy”. Cơ thể chỉ đào thải được khoảng 70-80% hàn the qua nước tiểu, phần còn lại cứ lặng lẽ bám trụ trong gan, thận, não và cả cơ quan sinh sản. Ngày này qua ngày khác, từ miếng giò, sợi bún, lượng độc chất cứ cộng dồn cho đến khi vượt ngưỡng chịu đựng của cơ thể.

Với hệ tiêu hóa, hàn the là chất kích ứng mạnh. Tiếp xúc lâu dài sẽ bào mòn niêm mạc dạ dày, ruột, làm rối loạn men tiêu hóa, khiến cơ thể hấp thu kém, ăn không ngon, dễ buồn nôn, rối loạn tiêu hóa kéo dài. Người nhiễm độc hàn the thường xuyên mệt mỏi, suy nhược mà không rõ nguyên nhân.

Gan và thận - hai “nhà máy lọc độc” của cơ thể là nơi chịu tổn thương nặng nề nhất. Gan bị quá tải dẫn đến hủy hoại tế bào, vàng da, lâu dài có thể tiến triển thành xơ gan. Thận phải liên tục lọc máu chứa độc chất sẽ bị viêm, suy giảm chức năng, thậm chí dẫn đến suy thận mạn nếu tiếp xúc kéo dài.

Đáng lo ngại hơn cả là trẻ em và thai nhi. Cơ thể trẻ còn non yếu, hàng rào bảo vệ não chưa hoàn thiện nên hàn the dễ xâm nhập, gây ảnh hưởng đến trí nhớ, hành vi và sự phát triển trí tuệ. Với thai phụ, hàn the có thể đi qua nhau thai, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu còn cảnh báo hàn the ảnh hưởng đến hệ sinh sản, làm giảm chất lượng tinh trùng và tiềm ẩn nguy cơ đột biến tế bào về lâu dài.

Chính vì những tác hại âm thầm nhưng nghiêm trọng đó, hàn the không còn là “phụ gia tiện lợi” mà đã trở thành chất cấm tuyệt đối. Thực phẩm ngon không thể đánh đổi bằng sức khỏe. Khi chọn mua giò chả, bún, bánh truyền thống, người tiêu dùng cần ưu tiên nguồn gốc rõ ràng, tránh các sản phẩm có độ dai giòn bất thường, bởi đôi khi, cái “ngon miệng” trước mắt lại là rủi ro dài lâu cho cả gia đình.