Vệ sinh vùng kín nam: Đủ, đúng và đừng làm quá

1. Sai lầm phổ biến nhất khi nam giới vệ sinh vùng kín 

Thưa BS, sai lầm phổ biến nhất khi nam giới vệ sinh vùng kín là gì? Vì sao họ thường không nhận ra điều này?

BS.CK1 Trần Quốc Phong - Trưởng Đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình (TPHCM) trả lời: 

Sai lầm phổ biến nhất hiện nay của nam giới không còn là vệ sinh qua loa, mà là vệ sinh quá kỹ.

Nhiều anh em, vì muốn sạch và thơm, đã sử dụng quá nhiều dung dịch vệ sinh, sản phẩm làm sạch hoặc dụng cụ hỗ trợ theo quảng cáo trên mạng xã hội, mà không biết rằng điều này không thực sự cần thiết với một người đàn ông khỏe mạnh.

Trong thực tế thăm khám hằng ngày, bác sĩ ghi nhận rất nhiều trường hợp ngứa, đỏ, rát, khô da, nứt da vùng kín. Nguyên nhân sâu xa là do ảnh hưởng của marketing, khiến nam giới nghĩ rằng càng vệ sinh nhiều, càng dùng sản phẩm chuyên dụng thì càng tốt. Thực tế, điều quan trọng là vệ sinh đúng cách, vừa đủ và phù hợp.

2. Dùng xà phòng tắm để rửa “cậu nhỏ”: Thói quen dễ gây kích ứng

Việc dùng xà phòng tắm, sữa tắm để rửa cậu nhỏ có thể gây những tổn thương gì, thưa BS?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Hiện nay nhiều nam giới có xu hướng sử dụng xà phòng tắm hoặc sữa tắm thông thường để rửa vùng sinh dục. Trước đây, thói quen này xuất phát từ việc “tắm sao thì rửa vậy”, dùng chung một loại xà phòng cho toàn thân, kể cả “cậu nhỏ”.

Tuy nhiên, việc dùng xà phòng để vệ sinh vùng sinh dục nam có thể gây khô da, nứt nẻ, đỏ, ngứa và kích ứng, do độ pH của xà phòng không phù hợp với da vùng sinh dục. Đây là nguyên nhân khiến nhiều người dù vệ sinh thường xuyên vẫn cảm thấy khó chịu kéo dài.

Trên trên thị trường có nhiều dung dịch vệ sinh nam, thế nhưng cần đặt lại vấn đề liệu việc này có thật sự cần thiết hay không, khi trên thực tế, chỉ cần vệ sinh đúng cách bằng nước sạch hoặc nước ấm đã có thể đảm bảo sạch sẽ, không mùi và hạn chế kích ứng.

Với nam giới không có bệnh lý nền, chăm sóc vệ sinh đúng thời điểm, vệ sinh đúng kỹ thuật, đồng thời phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, thì vệ sinh bằng nước sạch là đã đủ để giữ vùng sinh dục khỏe mạnh và thoải mái.

3. Dung dịch vệ sinh phụ nữ không phù hợp cho vùng da sinh dục nam 

Có nhiều anh tiện tay lấy dung dịch vệ sinh phụ khoa của vợ để dùng, cách làm này có ổn không ạ? Có nhất thiết phải mua dịch vệ sinh dành cho nam?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Đây là một sai lầm mà rất nhiều nam giới đang gặp phải. Nhiều trường hợp thấy vợ có sẵn dung dịch vệ sinh phụ nữ, tiện tay lấy dùng chung vì cảm giác sạch và có mùi thơm.

Tuy nhiên, dung dịch vệ sinh phụ nữ được thiết kế với mục tiêu duy trì môi trường pH và hệ vi khuẩn có lợi của âm đạo, trong khi cấu trúc và môi trường sinh dục nam hoàn toàn khác. Âm đạo là môi trường ẩm, kín, nằm sâu bên trong và có độ pH axit, còn da bộ phận sinh dục nam lại thường xuyên tiếp xúc với ma sát, nhiệt độ, môi trường bên ngoài, và pH da gần với trung tính.

Vì vậy, việc sử dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ cho nam giới có thể không gây khó chịu ngay trong thời gian ngắn, nhưng về lâu dài dễ dẫn đến kích ứng, ngứa, viêm da, do không phù hợp với đặc tính da sinh dục nam.

4. Nước muối sinh lý: Không cần dùng hằng ngày 

Cũng có bạn cẩn thận hỏi rằng có nên vệ sinh cậu nhỏ hằng ngày bằng nước muối sinh lý hay không? Theo BS điều này có cần thiết?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Nước muối sinh lý chỉ được chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như khi có vết thương, vết trầy, hoặc sau cắt da quy đầu, khi đó có thể rửa bằng nước muối sinh lý, đôi khi kết hợp với povidine, nhằm giúp làm sạch và phòng ngừa nhiễm trùng.

Đối với da sinh dục khỏe mạnh, việc dùng nước muối sinh lý hằng ngày không thật sự cần thiết. Thậm chí, với những người da nhạy cảm, nước muối sinh lý vẫn có thể gây khô da, nứt nẻ, chứ không hoàn toàn “lành tính” như nhiều người nghĩ.

Nước sạch có thể đáp ứng tốt nhu cầu vệ sinh hằng ngày, không cần thiết phải tốn chi phí mua nước muối sinh lý nếu không có chỉ định y khoa.

5. Không lộn bao quy đầu khi vệ sinh: Nguy cơ viêm và hẹp thứ phát

Không lộn bao quy đầu khi vệ sinh - thói quen này có thể dẫn đến mùi, viêm bao quy đầu hoặc hẹp bao quy đầu phải không, thưa BS?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Không phải ai cũng cần cắt bao quy đầu. Chỉ những trường hợp có bệnh lý như hẹp bao quy đầu (không thể kéo da quy đầu ra sau để lộ quy đầu), hoặc bán hẹp bao quy đầu (lúc bình thường kéo được nhưng khi dương vật cương lên thì khó kéo, dễ gây nứt rát, viêm nhiễm, phù nề) mới được chỉ định phẫu thuật cắt bao quy đầu.

Với những trường hợp bao quy đầu dài nhưng không hẹp, vấn đề quan trọng nhất là vệ sinh đúng cách và đều đặn. Do lớp da bao quy đầu phủ lên quy đầu tạo môi trường ẩm, nhờn, nếu không lộn ra để rửa sạch, đây sẽ là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Nước tiểu có thể đọng lại, hình thành bựa sinh dục, lâu ngày gây viêm.

Tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn đến xơ hóa, hình thành các vòng thắt ở bao quy đầu và gây ra hẹp bao quy đầu thứ phát, ngay cả ở người trước đó không hề bị hẹp. Trên thực tế lâm sàng, bác sĩ đã gặp những trường hợp nam giới trưởng thành không biết rằng bao quy đầu có thể lộn ra để vệ sinh, đến khi xuất hiện tiểu khó, tiểu yếu, tắt dòng tiểu mới đi khám thì đã bị hẹp bao quy đầu nặng.

Vì vậy, với nam giới có bao quy đầu dài, việc lộn bao quy đầu mỗi ngày để vệ sinh bên trong là rất cần thiết nhằm phòng ngừa viêm nhiễm và xơ hóa. Nếu bỏ qua khâu vệ sinh này trong thời gian dài, viêm mạn tính không chỉ gây hẹp bao quy đầu mà trong một số trường hợp còn làm tăng nguy cơ tổn thương ác tính, để lại hậu quả nặng nề về sau.

6. Bao quy đầu dài nhưng vệ sinh tốt: Chưa bắt buộc phải cắt

Vậy trường hợp da quy đầu dài nhưng vẫn lộn lên lộn xuống để vệ sinh được thì có nhất thiết phải cắt không, thưa BS?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Da bao quy đầu dài nhưng vẫn lộn ra vệ sinh được mỗi ngày thì không bắt buộc cắt. 

Nếu vệ sinh tốt, không có tình trạng viêm tái đi tái lại, không xuất hiện đỏ, ngứa, cũng như không có mùi khó chịu thường xuyên, thì không có chỉ định y khoa bắt buộc phẫu thuật cắt bao quy đầu.

Tuy nhiên, trong những trường hợp da bao quy đầu dài kèm viêm tái phát nhiều lần, cứ hết viêm rồi lại tái viêm, thường xuyên đỏ, ngứa, phải dùng thuốc lặp đi lặp lại, hoặc dù đã vệ sinh kỹ nhưng vẫn có mùi khó chịu, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt tình dục và khiến bạn tình khó chịu, thì nam giới nên cân nhắc việc cắt bao quy đầu.

7. Mùi sinh lý và mùi bệnh lý khác nhau thế nào? 

Mùi hôi vùng kín nam không chỉ do vệ sinh kém. BS có thể chỉ cách phân biệt khi nào là mùi sinh lý và khi nào là dấu hiệu bệnh lý?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Mùi vùng kín ở nam giới là vấn đề khá tế nhị và không phải trường hợp nào có mùi cũng là bệnh lý.

Với nam giới đã cắt bao quy đầu, vùng sinh dục luôn thông thoáng, ít ẩm ướt, dễ vệ sinh nên thường không có mùi hoặc mùi rất nhẹ, hầu như không gây khó chịu.

Trong khi đó, ở những người dài bao quy đầu, nếu không lộn ra vệ sinh đúng cách, bựa sinh dục sẽ tích tụ bên trong. Lớp bựa này có màu trắng, đôi khi cứng lại và gây mùi hôi rất nặng. Đây là mùi sinh lý do bựa sinh dục, chỉ cần lộn bao quy đầu và rửa sạch đúng cách thì mùi sẽ hết.

Ngược lại, mùi bệnh lý thường xuất hiện khi có viêm nhiễm hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đặc điểm của mùi này là rất khó chịu, dai dẳng, thường kèm theo dịch tiết bất thường, và không hết dù vệ sinh nhiều lần hay dùng các sản phẩm khử mùi.

Trong những trường hợp này, việc chỉ cố che mùi bằng nước hoa hay dung dịch tạo mùi không giải quyết được vấn đề, vì nguyên nhân gốc là bệnh lý vẫn còn tồn tại. Muốn hết mùi, người bệnh cần được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân, khi đó mùi mới thực sự biến mất.

8. Dùng lăn khử mùi cho vùng bẹn: Khử mùi trước mắt, hại da về sau 

Có bạn e ngại mùi cơ thể của mình làm phiền mọi người, đã sử dụng lăn khử mùi ở cả nách và bẹn. Cách này có ổn không ạ?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Các sản phẩm lăn khử mùi vùng nách được thiết kế cho vùng da dày, có tuyến mồ hôi hoạt động mạnh. Khi sử dụng ở nách, chúng có thể giúp giảm tiết mồ hôi và hạn chế mùi ở mức độ nhất định.

Tuy nhiên, da vùng sinh dục, bẹn là vùng da mỏng, nhạy cảm và dễ kích ứng hơn rất nhiều. Việc dùng lăn khử mùi vốn chuyên dụng cho nách ở vùng này có thể khử mùi tạm thời, nhưng đồng thời dễ gây viêm da tiếp xúc, ngứa, nóng rát, đỏ da.

Đáng lo ngại hơn, vùng bẹn vốn đã bí bách, nếu tiếp tục bị bít lỗ chân lông bởi lăn khử mùi sẽ càng tạo điều kiện cho viêm nhiễm phát triển. Khi đó, người dùng càng ngứa, càng gãi, viêm càng nặng, và mùi hôi lại càng nhiều hơn, đi ngược hoàn toàn với mục đích ban đầu.

Vì vậy, lăn khử mùi không được thiết kế để sử dụng cho vùng sinh dục, và việc dùng sai vị trí không những không giải quyết triệt để mùi mà còn làm tình trạng da và mùi trở nên tệ hơn.

9. Vệ sinh trước và sau quan hệ: Thói quen nhỏ, khác biệt rất lớn 

Vệ sinh vùng kín trước và sau quan hệ thế nào là đúng? Nếu quên hay lười biếng ngủ luôn có thể dẫn đến nguy cơ gì ạ?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Đây là một câu hỏi rất phổ biến nhưng lại thường bị xem nhẹ. Ngay cả trong trường hợp không quan hệ, chỉ thủ dâm và xuất tinh rồi không vệ sinh, đặc biệt ở nam giới có da bao quy đầu dài, thì chỉ sau một đêm đã có thể xuất hiện mùi khó chịu rõ rệt.

Khi có quan hệ tình dục, lượng dịch tiết trao đổi nhiều hơn, môi trường vùng kín trở nên ẩm ướt hơn, nếu sau đó không vệ sinh mà ngủ luôn thì mùi hôi xuất hiện rất nhanh và nặng. Quan trọng hơn, đây là môi trường thuận lợi cho viêm nhiễm phát triển.

Nếu cả trước và sau quan hệ đều không có thói quen vệ sinh, tình trạng này kéo dài sẽ dễ dẫn đến viêm bao quy đầu, ngứa, rát, mùi hôi dai dẳng, gây khó chịu cho bản thân và ảnh hưởng trực tiếp đến bạn tình.

Vì vậy, vệ sinh vùng kín trước quan hệ giúp đảm bảo sự thoải mái, tự tin và tránh mùi khó chịu làm ảnh hưởng “cuộc vui”. Vệ sinh sau quan hệ giúp làm sạch dịch tiết, hạn chế viêm nhiễm và giảm rủi ro cho cả hai. Đây là thói quen đơn giản nhưng rất quan trọng để giữ vùng sinh dục khỏe mạnh và mối quan hệ tình dục an toàn hơn.

10. Nam giới không cần kiêng đi tiểu sau quan hệ

Có thông tin cho rằng sau khi quan hệ mà dương vật còn hơi cương thì không nên đi tiểu ngay, điều này có đúng không, thưa BS?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Trên thực tế, lời khuyên đi tiểu sớm sau quan hệ thường áp dụng cho nữ giới, nhằm giúp rửa trôi vi khuẩn có thể đi ngược dòng niệu đạo và giảm nguy cơ viêm bàng quang.

Ở nam giới, niệu đạo dài hơn nữ giới khoảng 4 - 5 lần, nên khả năng vi khuẩn từ lỗ niệu đạo ngoài đi ngược lên bàng quang là rất thấp và rất hiếm. Vì vậy, việc có cần đi tiểu ngay sau quan hệ hay không không phải là vấn đề quan trọng đối với nam.

Nếu sau khi xuất tinh mà có cảm giác mắc tiểu, người đàn ông vẫn có thể đi tiểu bình thường. Tuy nhiên, do lúc này cổ bàng quang đang đóng chặt, nên việc tiểu tiện có thể khó hơn, tia tiểu yếu, chảy chậm hoặc thậm chí tạm thời tách thành hai tia. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường.

Trong trường hợp này, bác sĩ khuyên không nên rặn hay cố gắng tiểu cho bằng được, mà chỉ cần thư giãn, thả lỏng cơ thể, để nước tiểu từ từ chảy ra khi cổ bàng quang mở lại. Việc đi tiểu sau quan hệ không bị chống chỉ định và không gây ảnh hưởng xấu nếu thực hiện một cách tự nhiên, thoải mái.

11. Vệ sinh vùng kín nam: Đủ, đúng, đừng làm quá

Lời dặn chung của BS dành cho các anh em về việc vệ sinh vùng kín là gì ạ?

BS.CK1 Trần Quốc Phong trả lời:

Để vệ sinh vùng kín đúng cách, nam giới cần ghi nhớ một số nguyên tắc cơ bản sau đây:

- Không cần vệ sinh quá nhiều lần trong ngày. Mỗi ngày chỉ cần vệ sinh khoảng 1 - 2 lần là đủ, không cần mỗi lần đi tiểu lại chà rửa vì có thể gây kích ứng da.

- Dung dịch vệ sinh ưu tiên là nước sạch. Trong đa số trường hợp, chỉ cần dùng nước sạch để rửa là đủ. Nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn chỉ nên dùng khi có chỉ định của bác sĩ, chẳng hạn sau phẫu thuật hoặc sau cắt bao quy đầu, và sử dụng trong thời gian được hướng dẫn. Nếu ra nhiều mồ hôi hoặc muốn tự tin hơn trước đối tác, có thể cân nhắc dung dịch vệ sinh phù hợp, nhưng không nên lạm dụng.

- Đồ lót cần thoáng khí và sạch sẽ. Nên chọn quần lót cotton, không quá chật, tránh bí bách. Khi vận động thể thao, nếu thấy vùng kín ẩm ướt thì nên thay quần và tắm rửa ngay, không nên mặc đồ ướt kéo dài đến tối hoặc qua ngày hôm sau vì rất dễ gây nấm và ngứa.

- Quần lót cần được thay mỗi ngày. Không nên mặc một chiếc quần lót trong nhiều ngày liên tiếp.

- Luôn quan sát những dấu hiệu bất thường. Nếu xuất hiện đỏ, ngứa, rát, chảy dịch, mùi hôi bất thường… nam giới nên đi khám sớm, không tự ý áp dụng các mẹo truyền miệng hay dùng sản phẩm khử mùi, vì có thể làm tình trạng nặng hơn.