Vệ sinh răng miệng cho bé sai cách: Sai một li - Đi một dặm

Theo số liệu thống kê từ Viện Răng Hàm Mặt Quốc gia, tỷ lệ trẻ em Việt Nam mắc sâu răng sữa đang ở mức báo động (trên 80%). Nghịch lý ở chỗ, nhiều phụ huynh khẳng định họ vẫn cho con đánh răng hàng ngày, nhưng bệnh lý vẫn xuất hiện. Nguyên nhân sâu xa nằm ở những "lỗ hổng" trong kiến thức chăm sóc răng miệng mà ít ai ngờ tới.

Những lỗi sai khi vệ sinh răng miệng cho trẻ

1. Chỉ đánh răng buổi sáng mà bỏ quên khung giờ vàng buổi tối:

Thói quen của nhiều gia đình là vội vàng đánh răng cho con vào buổi sáng để đi học, nhưng lại lơ là buổi tối vì tâm lý "con đã buồn ngủ" hoặc sợ con quấy khóc, đây là sai lầm nghiêm trọng nhất.

Ban ngày, tuyến nước bọt hoạt động mạnh, giúp rửa trôi thức ăn và trung hòa axit tự nhiên. Nhưng khi trẻ ngủ, lượng nước bọt tiết ra giảm đột ngột, miệng khô hơn. Nếu không làm sạch kỹ lưỡng trước khi ngủ, mảng bám thức ăn và cặn sữa sẽ lên men, tạo điều kiện cho vi khuẩn Streptococcus mutans sinh sôi, tấn công men răng suốt 8-10 tiếng đồng hồ. Sức tàn phá của vi khuẩn vào ban đêm mạnh gấp nhiều lần so với ban ngày.

2. Bỏ quên vùng Nướu và Lưỡi:

Vi khuẩn gây hại, nấm men trú ngụ rất nhiều ở niêm mạc lưỡi, nướu và hai bên má. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là giai đoạn ăn dặm và uống sữa, cặn thức ăn bám ở lưỡi rất dày. Nếu không được làm sạch, đây là nguyên nhân gây ra tình trạng nấm miệng (tưa lưỡi), hơi thở có mùi và viêm nướu. Từ viêm nướu, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập xuống chân răng, gây tụt lợi và sâu răng từ gốc.

3. Kỹ thuật chải răng sai cách:

 Khi quan sát cha mẹ đánh răng cho con, ta thường thấy thao tác chải ngang với lực khá mạnh vì nghĩ như vậy mới sạch. Thực tế, cách chải này không thể lấy hết thức ăn trong kẽ răng mà còn gây ra hai hậu quả tai hại: Thứ nhất là làm mòn cổ chân răng (vết mòn hình chữ V), khiến trẻ bị ê buốt. Thứ hai là làm tổn thương nướu lợi vốn rất mỏng manh của bé, gây chảy máu, đau rát, dẫn đến tâm lý sợ hãi mỗi khi nhìn thấy bàn chải.

4. Chọn sản phẩm chăm sóc răng không phù hợp lứa tuổi

Trường hợp 1: Cho trẻ dưới 6 tuổi dùng kem đánh răng người lớn. Kem người lớn thường chứa hàm lượng Fluor cao (>1000ppm), chất tạo bọt nhiều và vị cay nồng. Trẻ nhỏ chưa biết nhổ thành thạo, nếu nuốt phải lượng Fluor lớn trong thời gian dài sẽ gây nhiễm độc Fluor (răng bị ố vàng, đục, giòn) và ảnh hưởng đến dạ dày.

Trường hợp 2: Trẻ trên 6 tuổi, đang trong thời kỳ mọc răng vĩnh viễn lại dùng kem đánh răng không có Fluor. Lúc này, men răng vĩnh viễn cần khoáng chất để cứng chắc, nếu kem đánh răng quá "nhẹ đô", nó sẽ không đủ sức bảo vệ răng trước sự tấn công của axit và đường, dẫn đến sâu răng vĩnh viễn ngay khi vừa mọc.

Hậu quả khi trẻ bị sâu răng sữa sớm

Đau nhức - Biếng ăn - Suy dinh dưỡng: Sâu răng khi ăn sâu vào tủy sẽ gây ra những cơn đau nhức dữ dội, đặc biệt là về đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ. Khi bị đau, phản xạ tự nhiên của trẻ là sợ nhai, dẫn đến chán ăn, bỏ bữa hoặc chỉ nuốt chửng. Kéo dài tình trạng này sẽ khiến trẻ sụt cân, thiếu hụt dinh dưỡng và suy giảm sức đề kháng.

Biến chứng xấu hơn tới sức khỏe: Sâu răng không được điều trị sẽ tiến triển thành viêm tủy mạn tính, hoại tử tủy, thậm chí gây áp xe răng, nhiễm trùng lan rộng vùng hàm mặt rất nguy hiểm.

Ảnh hưởng đến thẩm mỹ và phát âm: Về mặt thẩm mỹ, hàm răng "sún", đen sì khiến trẻ bị bạn bè trêu chọc, trở nên tự ti, ngại cười nói. Đặc biệt, việc mất răng cửa sớm còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát âm. Trẻ dễ bị nói ngọng, phát âm không tròn vành rõ chữ, gây khó khăn trong quá trình học ngoại ngữ và giao tiếp sau này.

Tác động lên sự phát triển hàm răng vĩnh viễn: Răng sữa có chức năng giữ khoảng cách sinh lý để răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí. Nếu răng sữa bị nhổ quá sớm do sâu các răng bên cạnh có xu hướng đổ nghiêng vào khoảng trống. Hậu quả là răng vĩnh viễn mọc lên không còn chỗ, buộc phải mọc chen chúc, khấp khểnh hoặc mọc ngầm, lệch lạc khớp cắn, buộc phải can thiệp niềng răng tốn kém khi trưởng thành.

Phòng ngừa trước khi quá muộn để bé có hàm răng chắc khỏe về sau

Để con có nụ cười rạng rỡ và sức khỏe toàn diện, cha mẹ cần thiết lập "hàng rào bảo vệ" ngay từ hôm nay với nguyên tắc 3 bước:

Bước 1: Vệ sinh đúng kỹ thuật  cho trẻ, thói quen đánh răng ít nhất 2 lần/ngày (Sáng sau khi ăn và Tối trước khi ngủ). Đặt bàn chải nghiêng 45 độ so với viền nướu, chải nhẹ nhàng theo chuyển động xoay tròn hoặc chải dọc từ chân răng xuống mặt nhai. Tuyệt đối không chải ngang. Kết hợp vệ sinh lưỡi và nướu bằng gạc hoặc dụng cụ chuyên dụng.

Bước 2: Lựa chọn đúng sản phẩm theo độ tuổi

Với trẻ dưới 6 tuổi đang trong giai đoạn răng sữa: Ưu tiên tạo thói quen vệ sinh răng miệng với sản phẩm an toàn khi nuốt. Ở độ tuổi này, phản xạ nuốt của trẻ chưa kiểm soát tốt, trẻ rất dễ nuốt kem đánh răng. Do đó, tiêu chí tiên quyết là sản phẩm phải lành tính và Không chứa Fluor.

 Phụ huynh nên tìm đến các dòng sản phẩm có nguồn gốc thảo dược tự nhiên. Một trong số đó có thể kể đến như Kem đánh răng thảo dược Ích Nhi (dưới 6 tuổi). Sản phẩm không chứa flour, thay thế bằng các thành phần tự nhiên như: Chiết xuất Hương Thảo, Keo ong & Cúc La Mã vừa giúp Làm sạch mảng bám nhẹ nhàng, loại bỏ các tác nhân gây sâu răng mà còn bảo vệ men răng cho trẻ.

Với trẻ trên 6 tuổi trong giai đoạn thay răng: Đây là cột mốc trẻ bắt đầu mọc răng vĩnh viễn và thay các răng cửa. Cha mẹ có thể chuyển sang dòng Kem đánh răng thảo dược Ích Nhi (trên 6 tuổi). Sự khác biệt nằm ở công thức bổ sung Fluor với hàm lượng vừa đủ cho trẻ nhỏ, giúp tái khoáng hóa men răng, ngăn ngừa sâu răng. Đồng thời, sản phẩm vẫn giữ lại các tinh chất thảo dược (Keo ong, Hương thảo, cúc la mã) để bảo vệ nướu chắc khỏe.

Bước 3: Khám nha khoa định kỳ Đừng đợi con đau răng mới đi khám. Hãy đưa trẻ đến nha sĩ định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các dấu hiệu sâu răng, lệch lạc khớp cắn và được bôi vecni fluor dự phòng nếu cần thiết.

Chăm sóc răng miệng cho con là một hành trình dài cần sự kiên nhẫn và hiểu biết. Việc vệ sinh răng miệng sai cách sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng tổng thể của trẻ. Lựa chọn đúng phương pháp và sản phẩm chuyên biệt chính là nền tảng vững chắc nhất để cha mẹ trao cho con một nụ cười khỏe mạnh, tự tin trong tương lai.