Vảy nến - Khi tổn thương da chỉ là phần nổi của “tảng băng” bệnh lý

Vì sao người bệnh vảy nến dễ mắc thêm nhiều bệnh lý khác?

Cơ chế bệnh sinh của vảy nến bắt nguồn từ sự rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch, khiến cơ thể sản sinh phản ứng viêm mạn tính. Quá trình viêm này không chỉ dừng lại ở da mà còn tác động đến mạch máu, khớp, hệ tiêu hóa và thần kinh, tạo thành nền tảng cho nhiều bệnh đồng mắc xuất hiện.

Nếu không được phát hiện và kiểm soát, các bệnh này có thể làm nặng thêm tình trạng viêm, khiến vảy nến bùng phát mạnh, tăng nguy cơ biến chứng và làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống. Vì vậy, quản lý vảy nến không chỉ là điều trị tổn thương da, mà là kiểm soát toàn diện sức khỏe của người bệnh.

Những bệnh đồng mắc thường gặp ở người bị vảy nến

1. Bệnh tim mạch và hội chứng chuyển hóa

Đây là nhóm bệnh đồng mắc phổ biến và nguy hiểm nhất. Tình trạng viêm mạn tính khiến thành mạch bị tổn thương, dễ dẫn đến:

- Tăng huyết áp: Do mạch máu cứng và hẹp hơn.

- Rối loạn mỡ máu: Tăng LDL, triglyceride và giảm HDL.

- Đái tháo đường type 2: Viêm làm giảm nhạy cảm insulin, thúc đẩy tăng đường huyết.

- Béo phì: Đặc biệt là béo bụng, vừa là nguyên nhân, vừa làm nặng thêm bệnh vảy nến.

Khi các yếu tố này kết hợp thành hội chứng chuyển hóa, người bệnh đối mặt với nguy cơ cao bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

2. Viêm khớp vảy nến

Khoảng 30% bệnh nhân vảy nến xuất hiện viêm khớp với triệu chứng đau, sưng, cứng khớp buổi sáng. Nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm, tình trạng này có thể dẫn đến biến dạng khớp vĩnh viễn.

3. Rối loạn tâm lý - tinh thần

Vảy nến không chỉ gây đau rát thể chất mà còn tạo gánh nặng tâm lý lớn. Người bệnh thường mặc cảm, tự ti, dễ rơi vào trầm cảm, lo âu và stress kéo dài – yếu tố chính khiến bệnh dễ bùng phát trở lại.

4. Bệnh viêm ruột (IBD)

Những người mắc vảy nến có tỷ lệ mắc bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng cao hơn bình thường, do cùng cơ chế viêm miễn dịch mạn tính.

Chiến lược kiểm soát toàn diện: điều trị da - bảo vệ cơ thể

1. Tầm soát và theo dõi định kỳ

Người bệnh cần thông báo với bác sĩ da liễu nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào ngoài da, như mệt mỏi, đau khớp, chóng mặt hoặc rối loạn tiêu hóa.
Đồng thời, nên khám sức khỏe tổng quát định kỳ để đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, mỡ máu… giúp phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa và tim mạch.

2. Xây dựng lối sống lành mạnh

Một chế độ sinh hoạt khoa học có thể giúp kiểm soát tình trạng viêm và cải thiện đáp ứng điều trị:

- Ăn uống cân bằng: Tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá béo giàu omega-3; hạn chế thịt đỏ, đồ chiên rán, thức ăn nhanh và đồ ngọt.

- Tập thể dục thường xuyên: 30 phút mỗi ngày giúp giảm stress và duy trì cân nặng ổn định.

- Ngưng thuốc lá, hạn chế rượu bia: Hai yếu tố này đều làm bệnh tiến triển nặng và giảm hiệu quả thuốc điều trị.

3. Tuân thủ điều trị và phối hợp đa chuyên khoa

Kiểm soát viêm da vảy nến đúng phác đồ bằng thuốc bôi, thuốc toàn thân hoặc liệu pháp sinh học không chỉ làm lành tổn thương da mà còn giảm nguy cơ mắc bệnh đồng mắc.

Tuy nhiên, để điều trị toàn diện, cần có sự phối hợp giữa bác sĩ da liễu, tim mạch, nội tiết, cơ xương khớp và tâm lý nhằm theo dõi sức khỏe tổng thể cho người bệnh.

ThS.BS Nguyễn Thị Mai Hương - Khoa Điều trị nội trú ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương , việc kiểm soát bệnh vảy nến không chỉ dừng lại ở việc làm lành các tổn thương trên da mà còn là quá trình chăm sóc toàn thân một cách toàn diện. Bác sĩ nhấn mạnh, người bệnh cần hiểu rằng vảy nến là bệnh lý mạn tính có liên quan đến nhiều cơ quan trong cơ thể, do đó sự phối hợp chặt chẽ giữa bệnh nhân và bác sĩ đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị.

Khi người bệnh chủ động tuân thủ phác đồ, kết hợp chế độ sinh hoạt khoa học và tái khám định kỳ, việc kiểm soát vảy nến sẽ trở nên bền vững hơn, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát cũng như các biến chứng đồng mắc.