Ung thư đại tràng có di truyền?

Nếu trong gia đình có nhiều người cùng mắc ung thư đại tràng, liệu đó có phải do yếu tố di truyền hay chỉ là hệ quả từ lối sống và môi trường chung? Cùng tìm câu trả lời ngay sau đây.

Ung thư đại tràng hiện là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất trên toàn cầu, và câu hỏi “bệnh này có di truyền hay không” luôn được nhiều người quan tâm. Các chuyên gia cho biết, khoảng 5-10% trường hợp ung thư đại tràng có liên quan trực tiếp đến yếu tố di truyền, thường gặp nhất là hội chứng Lynch và đa polyp tuyến gia đình (FAP).

Đây là những rối loạn gen làm tăng nguy cơ ung thư ở thế hệ sau, thậm chí gần như chắc chắn nếu không được can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, không chỉ gen, yếu tố môi trường và lối sống chung của gia đình cũng góp phần quan trọng. Thói quen ăn nhiều thịt đỏ, ít rau xanh, uống rượu bia, hút thuốc, ít vận động… đều khiến nguy cơ mắc bệnh tăng cao, tạo cảm giác “cả nhà cùng bị”.

Điều đáng lưu ý là ung thư đại tràng giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người bỏ lỡ thời điểm vàng để phát hiện.

Một số dấu hiệu cảnh báo cần chú ý gồm: thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài, phân nhỏ dẹt bất thường, đại tiện ra máu, đau bụng âm ỉ, đầy hơi dai dẳng, sụt cân không rõ nguyên nhân hay thiếu máu thiếu sắt không giải thích được. Khi gặp những biểu hiện này, người dân nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác.

Theo khuyến cáo của WHO và CDC, ung thư đại tràng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách điều chỉnh lối sống: ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục đều đặn; tránh thuốc lá và rượu bia.

Đặc biệt, tầm soát định kỳ là yếu tố quyết định. Với người bình thường, nên bắt đầu từ 45 tuổi, còn với những người có tiền sử gia đình, nên tiến hành sớm hơn, từ 40 tuổi hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi người thân được chẩn đoán. Nội soi đại tràng vẫn là tiêu chuẩn vàng vì vừa phát hiện sớm, vừa loại bỏ polyp ngay trong quá trình thực hiện, ngoài ra còn có thể kết hợp với các xét nghiệm máu ẩn hoặc DNA trong phân tùy từng trường hợp.

Như vậy, ung thư đại tràng có yếu tố di truyền, nhưng không phải ai mang gen nguy cơ cũng chắc chắn mắc bệnh. Điều quan trọng là những người có tiền sử gia đình cần chủ động tầm soát sớm và duy trì lối sống lành mạnh. Phát hiện kịp thời không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn mà còn giảm chi phí, nâng cao cơ hội sống cho người bệnh.