Tự ý bỏ thuốc hạ mỡ máu, người bệnh đái tháo đường đối mặt nguy cơ tắc mạch, đột quỵ

TS.BS Nguyễn Quang Bảy - Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai vừa chia sẻ trường hợp một bệnh nhân đái tháo đường tự ý ngưng thuốc hạ mỡ máu, dẫn đến nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

Bệnh nhân nam 73 tuổi, mắc đái tháo đường gần 20 năm, đã xuất hiện gần như đầy đủ các biến chứng như tổn thương mắt, thận, thần kinh ngoại vi và từng đặt stent động mạch vành. Dù đang điều trị insulin 4 mũi/ngày và dùng khoảng 10 loại thuốc uống liên quan đến đái tháo đường, huyết áp, mỡ máu và tim mạch, bệnh vẫn chưa được kiểm soát tốt.

Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, điều khiến ông bất ngờ là dù bệnh nhân được kê statin liều cao, nhưng mỡ máu vẫn ở mức rất cao, làm tăng nguy cơ tái tắc mạch vành và đột quỵ.

Đáng lo ngại hơn, siêu âm cho thấy bệnh nhân đã xuất hiện thêm biến chứng mới là hẹp động mạch hai chân khá nặng.

Khi khai thác kỹ, bệnh nhân cho biết đã tự ý ngưng statin hơn 1 tháng và chuyển sang dùng thảo dược. Đây được xác định là nguyên nhân khiến mỡ máu không được kiểm soát và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Kết quả kiểm tra mới nhất của nam bệnh nhân khi đến khám TS.BS Nguyễn Quang Bảy

TS.BS Nguyễn Quang Bảy cho biết, Các Hiệp hội Đái tháo đường và Tim mạch trên thế giới cũng như Việt Nam năm 2026 đều khuyến cáo việc điều trị bằng statin cần được bắt đầu ở tất cả bệnh nhân đái tháo đường từ 40 tuổi trở lên, kể cả khi chưa có biến chứng tim mạch. Đồng thời, statin cần được duy trì lâu dài, ngay cả khi mỡ máu đã trở về mức bình thường hoặc đạt mục tiêu.

Theo bác sĩ, hiệu quả của statin không chỉ nằm ở việc giảm cholesterol xấu (LDL-C), mà nhiều nghiên cứu đã chứng minh thuốc còn giúp ngăn ngừa sự tiến triển, thậm chí làm thoái lui các mảng xơ vữa động mạch. Cụ thể, điều trị bằng statin có thể giúp giảm 0-20% kích thước mảng xơ vữa, trong khi ở nhóm không sử dụng thuốc, mảng xơ vữa có thể tăng ít nhất 10%.

Ngoài ra, statin còn giúp ổn định các mảng xơ vữa, từ đó giảm nguy cơ đứt vỡ - nguyên nhân trực tiếp gây nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

TS.BS Nguyễn Quang Bảy khuyến cáo, người bệnh đái tháo đường không nên tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc, đặc biệt là statin, ngay cả khi các chỉ số mỡ máu đã cải thiện.