Nuốt nghẹn, trào ngược, đầy bụng: Coi chừng ung thư tiêu hóa giả dạng bệnh vặt

1. Ung thư tiêu hóa có thể xuất phát từ khoang miệng đến hậu môn

Thưa bác sĩ, ung thư tiêu hoá bao gồm những ung thư gì và vì sao người trên 50 tuổi lại có nguy cơ cao hơn?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh - Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Bình Dân trả lời: Ung thư tiêu hóa là các bệnh lý ung thư xuất phát từ hệ tiêu hóa.

Hệ tiêu hóa kéo dài từ khoang miệng đến hậu môn, bao gồm các cơ quan có nhiệm vụ dẫn truyền và tiêu hóa thức ăn. Bên cạnh đó còn có các tuyến tiêu hóa hỗ trợ như gan, tụy và mật.

Vì vậy, ung thư tiêu hóa có thể xuất phát từ các cơ quan thuộc ống tiêu hóa hoặc từ các tuyến tiêu hóa này, với tần suất gặp khác nhau tùy từng vị trí.

Ung thư có thể xuất phát từ khoang miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, đại tràng, trực tràng, hậu môn hoặc từ các tuyến tiêu hóa như gan, mật, tụy. Tùy cơ quan phát sinh mà hình thành các loại ung thư tiêu hóa khác nhau.

Theo các số liệu dịch tễ học, ung thư tiêu hóa hiện nằm trong nhóm 5 loại ung thư thường gặp nhất ở cả nam và nữ trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Nguy cơ mắc bệnh tăng dần theo tuổi, đặc biệt sau 50 tuổi.

Thứ nhất, có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy tuổi càng cao thì cơ thể càng tích lũy nhiều đột biến. Đồng thời, hệ miễn dịch và quá trình lão hóa làm cho khả năng sửa chữa các tổn thương này không còn hoàn chỉnh, dẫn đến sự phát triển không được kiểm soát của các tế bào và từ đó hình thành ung thư. Đây là yếu tố nội tại của cơ thể.

Ngoài ra còn có các bệnh lý mạn tính kéo dài như viêm loét đường tiêu hóa, nhiễm H. pylori hoặc các tổn thương tiền ung thư có tính chất gia đình, di truyền.

Bên cạnh đó là các yếu tố môi trường từ bên ngoài. Việc tích lũy tiếp xúc với các tác nhân sinh ung thư trong thời gian dài cũng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Do đó, tuổi càng cao thì nguy cơ mắc ung thư tiêu hóa càng tăng dần, đặc biệt sau 50 tuổi.

2. Tầm soát giúp tăng cơ hội phát hiện và điều trị sớm ung thư tiêu hóa

Có phải mọi người sau tuổi 50 đều nên tầm soát ung thư tiêu hoá, hay chỉ những ai có yếu tố nguy cơ đặc biệt?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời: Để bảo vệ sức khỏe, hiện nay ngành y tế khuyến cáo người dân nên tầm soát các bệnh lý, không chỉ riêng ung thư mà còn nhiều bệnh lý khác.

Trong đó, ung thư tiêu hóa là một trong những vấn đề sức khỏe nổi bật trong cộng đồng nên việc tầm soát là cần thiết.

Tầm soát giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó tăng cơ hội điều trị khỏi. Khi được phát hiện sớm, việc điều trị thường thuận lợi và hiệu quả hơn.

Đối với người trên 50 tuổi hoặc những đối tượng có nguy cơ cao hơn, việc tầm soát nên được thực hiện sớm hơn. Đây là việc cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

3. Ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm thường không có triệu chứng

Bác sĩ có thể chia sẻ các dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư dạ dày, đại tràng, trực tràng mà người dân thường bỏ qua?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời: Để tầm soát sớm ung thư tiêu hóa, điều quan trọng cần lưu ý là ở giai đoạn rất sớm hoặc giai đoạn ban đầu, bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện thông qua tầm soát khi tổn thương còn ở giai đoạn sớm.

Khi bệnh tiến triển và khối u phát triển đến mức ảnh hưởng chức năng hoạt động của hệ tiêu hóa, các triệu chứng mới bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, những biểu hiện này thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính thông thường.

Đối với nhóm ung thư đường tiêu hóa trên, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như chán ăn, đầy bụng, khó tiêu.

Đối với nhóm ung thư đường tiêu hóa dưới, triệu chứng thường liên quan đến rối loạn đi cầu, thay đổi tính chất phân, thay đổi số lần đi tiêu, thời điểm đi tiêu hoặc xuất hiện các bất thường trong chất thải.

Trong khi đó, các ung thư xuất phát từ những tuyến tiêu hóa như gan, mật, tụy có thể biểu hiện khá mơ hồ với các triệu chứng như đau bụng, ăn khó tiêu.

Do đó, ung thư tiêu hóa ở giai đoạn rất sớm thường không có triệu chứng. Khi các dấu hiệu xuất hiện, bệnh thường đã bắt đầu ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của cơ quan tiêu hóa.

4. Ung thư thực quản dễ nhầm với viêm họng hoặc trào ngược dạ dày thực quản

Riêng dấu hiệu ung thư thực quản thường dễ nhầm lẫn với những bệnh lý nào ạ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời: Thực quản là cơ quan nối từ khoang miệng đến dạ dày, có chức năng dẫn thức ăn và nằm trong lồng ngực, phía sau trung thất. Ung thư thực quản là một trong những ung thư tiêu hóa thường gặp, chỉ đứng sau ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng.

Cũng như nhiều loại ung thư tiêu hóa khác, ung thư thực quản ở giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng.

Khi tổn thương ung thư đã ảnh hưởng đến chức năng vận động và hoạt động của thực quản, người bệnh mới bắt đầu xuất hiện các triệu chứng. Thường gặp là các rối loạn về nuốt như nuốt khó, nuốt đau, nuốt nghẹn hoặc đau sau xương ức.

Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng có thể khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với những bệnh lý khác của vùng tai mũi họng như viêm hầu họng, viêm tai mũi họng mạn tính kéo dài.

Ngoài ra, một số bệnh lý rối loạn vận động thực quản hoặc bệnh lý lành tính khác cũng có thể gây những biểu hiện tương tự. Chẳng hạn, các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản là một trong những nhóm triệu chứng thường trùng lấp với ung thư thực quản. Bên cạnh đó còn có các bệnh lý rối loạn vận động như co thắt tâm vị.

Thậm chí, trong một số trường hợp, tổn thương ung thư xuất phát từ phía dưới rồi lan lên thực quản, chẳng hạn ung thư vùng tâm vị của dạ dày.

>>> Đọc thêm phần 2: 5 điều cần biết về tầm soát ung thư đường tiêu hóa