Những khó chịu sau khi cai thuốc lá có đáng lo?

Cai thuốc lá là quyết định không dễ, bởi bên cạnh quyết tâm, người bỏ thuốc còn phải đối mặt với hàng loạt thay đổi trong cơ thể. Câu hỏi được nhiều người đặt ra nhất là: “Cai thuốc có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không?” và “Vì sao sau khi bỏ thuốc lại thấy khó chịu, bứt rứt hơn?”

Khi hút thuốc, nicotine đi vào não và kích thích giải phóng nhiều chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, norepinephrine, serotonin, beta-endorphin… Những chất này tạo cảm giác sảng khoái, thư giãn, yêu đời, giảm lo âu căng thẳng, giúp tập trung tốt hơn, tăng hiệu quả hoạt động và thậm chí làm giảm cảm giác thèm ăn. Nói cách khác, nicotine mang lại một trạng thái “dễ chịu giả tạo” cho não bộ.

Tuy nhiên, cảm giác này chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn sau mỗi điếu thuốc. Khi nồng độ nicotine giảm xuống, cơ thể bước vào giai đoạn ức chế thần kinh kéo dài. Nếu tiếp tục hút, người hút nhanh chóng lấy lại cảm giác sảng khoái. Nhưng khi quyết định bỏ thuốc, vòng lặp này bị cắt đứt, và cơ thể buộc phải thích nghi với tình trạng thiếu nicotine.

Lúc này, hội chứng cai thuốc lá xuất hiện. Khi còn nicotine, cơ thể thường có cảm giác an tâm, thư giãn, tập trung tốt và đôi khi còn giảm cân. Ngược lại, khi thiếu nicotine, nhiều người gặp phải các triệu chứng như mất ngủ, cáu gắt, bứt rứt, giảm tập trung, ớn lạnh, buồn bực hoặc thèm ăn nhiều hơn. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi phải điều chỉnh lại sự cân bằng về thể chất và tâm sinh lý.

Các triệu chứng cai thuốc thường kéo dài từ khoảng 2 đến 4 tuần. Phần lớn người cai thuốc đều đã từng nghe nói về hội chứng này qua thông tin truyền thông hoặc trải nghiệm của người khác. Tuy nhiên, khi trực tiếp trải qua, nhiều người vẫn cảm thấy hoang mang và lo lắng, cho rằng cai thuốc đang “làm hại” cơ thể mình.

Chính những khó chịu này trở thành rào cản lớn khiến không ít người bỏ cuộc giữa chừng. Thay vì tiếp tục chịu đựng cảm giác bứt rứt, mệt mỏi, họ quay lại hút thuốc để nhanh chóng lấy lại trạng thái dễ chịu quen thuộc. Thực tế, việc tái hút không phải vì cơ thể cần thuốc lá, mà vì người cai chưa vượt qua được giai đoạn thích nghi ban đầu.

Những biểu hiện như buồn ngủ, mất tập trung, thèm ăn, cáu gắt hay thay đổi cảm xúc trong giai đoạn cai thuốc đều xuất phát từ cơ chế tác động của nicotine trước đó. Điều quan trọng là hiểu rằng đây không phải bệnh lý và cũng không phải dấu hiệu sức khỏe suy giảm, mà là quá trình cơ thể đang phục hồi và học cách vận hành trở lại mà không phụ thuộc vào nicotine.

Hiểu đúng hội chứng cai thuốc sẽ giúp người bỏ thuốc bớt lo lắng, không tự hoài nghi quyết định của mình và đủ kiên nhẫn để đi qua giai đoạn khó khăn nhất. Khi vượt qua được hội chứng cai, cơ thể sẽ dần ổn định hơn, và những lợi ích của việc bỏ thuốc mới thật sự phát huy rõ ràng.