Người bệnh ung thư ăn Tết thế nào cho an toàn? Chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai tư vấn

Ăn uống ngày Tết: Không cực đoan

Theo PGS.TS. Phạm Cẩm Phương, cả hai thái cực “ăn thoải mái vì là Tết” và “kiêng khem quá mức vì sợ nuôi khối u” đều không có lợi.

Người bệnh cần ăn đủ chất để duy trì thể trạng, có sức chống chọi với bệnh và các đợt điều trị. Nên ưu tiên thực phẩm tươi, nấu chín kỹ. Nếu mệt, có thể chia nhỏ thành 5-6 bữa/ngày thay vì cố ăn 3 bữa lớn.

Một số lưu ý cụ thể:

• Hạn chế món muối chua như dưa hành, cà pháo do nhiều muối, dễ gây đầy bụng.

• Các thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng thường chứa chất bảo quản; người đang truyền hóa chất nên hạn chế để bảo vệ gan và hệ tiêu hóa.

• Tuyệt đối tránh rượu bia. Với người bệnh ung thư đang điều trị, rượu có thể làm giảm tác dụng thuốc và tăng gánh nặng cho cơ thể.

Không “kiêng” đi viện hay bỏ thuốc đầu năm

Quan niệm kiêng uống thuốc, kiêng đi viện ngày mùng 1, mùng 2 vẫn tồn tại ở nhiều gia đình. Theo chuyên gia, đây là sai lầm có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

“Ung thư không có khái niệm nghỉ Tết”, PGS.TS. Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh. Việc tự ý dừng thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất quá lâu có thể làm mất “thời cơ vàng” kiểm soát tế bào ác tính.

Trước kỳ nghỉ, người bệnh nên:

• Trao đổi với bác sĩ về kế hoạch điều trị trong Tết.

• Chuẩn bị “túi thuốc dự phòng” gồm thuốc chống nôn, thuốc tiêu hóa, thuốc giảm đau… theo đơn đã được kê.

• Lưu sẵn số điện thoại khoa/phòng điều trị để liên hệ khi cần.

Di chuyển, chúc Tết: Biết sức mình

Tết thường gắn với di chuyển, thăm hỏi nhiều nơi trong khi thời tiết thay đổi thất thường.

Người bệnh cần lắng nghe cơ thể. Nếu mệt, nên chủ động nghỉ ngơi, không gắng sức vì các buổi gặp mặt xã giao. Một giấc ngủ đầy đủ quan trọng hơn việc tham dự nhiều tiệc tùng.

Do hệ miễn dịch thường suy giảm, người bệnh nên:

• Giữ ấm vùng cổ, ngực.

• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người để hạn chế lây nhiễm chéo các bệnh hô hấp.

Cảnh giác “thần dược” trôi nổi

Dịp Tết, nhiều trang mạng mạo danh bệnh viện quảng cáo “thải độc ung thư”, “thần dược thảo mộc” hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.

PGS.TS. Phạm Cẩm Phương khẳng định, mọi phương pháp điều trị ung thư phải dựa trên cơ sở khoa học. Tin theo bài thuốc truyền miệng có thể dẫn đến suy gan, suy thận cấp và làm gián đoạn phác đồ điều trị chính thống.

Xử trí tác dụng phụ tại nhà

Kỳ nghỉ dài ngày có thể khiến người bệnh lo lắng khi gặp phản ứng phụ.

Một số hướng dẫn cơ bản:

• Buồn nôn, nôn: Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ; có thể dùng trà gừng ấm, ăn cháo, súp nhẹ và uống thuốc chống nôn theo đơn.

• Tiêu chảy: Uống bù nước (Oresol), ăn thức ăn nấu chín.

• Táo bón: Uống đủ nước, bổ sung trái cây mềm như thanh long, đu đủ.

• Mệt mỏi, suy nhược: Cho phép bản thân nghỉ ngơi 1-2 ngày đầu năm để cơ thể hồi phục năng lượng.

“Bảng kiểm” Tết an lành

Người bệnh và gia đình có thể ghi nhớ những nguyên tắc sau:

Nên làm:

• Uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày.

• Ăn thực phẩm tươi, nấu chín.

• Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tưới cây.

• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc đông người.

• Chuẩn bị sẵn số điện thoại bác sĩ, bệnh viện.

Nên tránh:

• Thức khuya nhiều ngày.

• Tự ý dừng thuốc hoặc lùi lịch điều trị.

• Uống rượu bia, hút thuốc.

• Ăn quá nhiều đồ nếp, đồ muối chua.

• Tin theo lời khuyên truyền miệng về “cúng bái” hay “thần dược”.

Theo PGS.TS. Phạm Cẩm Phương, món quà ý nghĩa nhất người thân dành cho bệnh nhân dịp năm mới không phải là một cái Tết linh đình, mà là giữ gìn sức khỏe để tiếp tục hành trình điều trị lâu dài.

Một tinh thần lạc quan, yêu đời và sự tuân thủ điều trị nghiêm túc chính là nền tảng để người bệnh ung thư đón một mùa xuân an toàn và vững vàng hơn.