Người bệnh tuyến giáp: ai phải kiêng, ai được ăn rong biển, tảo biển?

1. Vì sao tảo biển gây lo ngại cho người bệnh tuyến giáp?

Tảo biển chứa hàm lượng iod rất cao.

Ví dụ:

• 1 gram tảo bẹ (kombu) có thể chứa 1.500- 2.500 mcg iod, gấp 10- 15 lần nhu cầu iod cả ngày.
• Rong nâu hoặc tảo khô trong các viên uống bổ sung cũng chứa iod rất đậm đặc.
• Iod là nguyên liệu để tuyến giáp sản xuất hormone T3 - T4.
  
  

Do đó:

• Thiếu iod → suy giáp.
• Thừa iod → có thể gây cường giáp hoặc làm nặng thêm bệnh tuyến giáp tự miễn.
  
  

Vì vậy, tùy bệnh lý tuyến giáp mà việc ăn tảo biển có thể lợi, vô hại, hoặc gây hại.

2. Bệnh tuyến giáp nào cần kiêng tảo biển?

(1) Bệnh Basedow (Graves) - Cường giáp do tự miễn: PHẢI KIÊNG tảo biển.

Lý do: 

• Tuyến giáp của người bệnh Basedow đã bị kích hoạt quá mức.
• Nếu nạp thêm iod → tuyến giáp sản xuất nhiều T3 - T4 hơn → bệnh bùng phát mạnh hơn.

Hậu quả có thể xảy ra:

• Nhịp tim nhanh hơn, hồi hộp, run tay tăng.
• Sụt cân nhiều.
• Nguy cơ cơn bão giáp (biến chứng nguy hiểm).

→ Không nên ăn tảo biển, rong biển, các viên uống chứa iod, muối iod liều cao.

(2) Bướu nhân độc tuyến giáp hoặc bướu giáp nhân có tăng hormon: Cũng PHẢI KIÊNG tảo biển.

Ở bệnh này, một phần tuyến giáp hoạt động tự động, không kiểm soát. Khi ăn nhiều iod, phần mô giáp “tự động” này sẽ dùng iod để sản xuất hormone mạnh hơn.

→ Kết quả: tăng cường giáp, khó kiểm soát bằng thuốc.

(3) Viêm tuyến giáp Hashimoto (suy giáp do tự miễn): KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG KIÊNG - nhưng cần THẬN TRỌNG

Hashimoto liên quan đến đáp ứng miễn dịch. Một số nghiên cứu cho thấy thừa iod có thể kích hoạt phản ứng tự miễn mạnh hơn. Nhưng thiếu iod cũng làm tình trạng suy giáp nặng hơn.

Vì vậy: Người bệnh Hashimoto không nên ăn tảo biển thường xuyên, đặc biệt là loại khô, loại dùng để nấu nước dùng hoặc viên tảo cô đặc.

Có thể ăn lượng nhỏ, thỉnh thoảng (1- 2 lần/tháng) nếu chức năng giáp ổn định và đang dùng thuốc levothyroxine đúng liều.

3. Bệnh tuyến giáp nào KHÔNG cần kiêng tảo biển?

(1) Suy giáp (không do Hashimoto)

Ví dụ:

• Suy giáp sau mổ tuyến giáp
• Suy giáp do dùng thuốc (như thuốc kháng giáp)
• Suy giáp sau xạ trị
• Suy giáp do thiếu iod

→ KHÔNG cần kiêng tảo biển.

Trong trường hợp suy giáp do thiếu iod, việc bổ sung iod (từ muối iod hoặc thực phẩm tự nhiên) còn có lợi.

Tuy nhiên, vẫn nên tránh ăn tảo biển quá mức vì hàm lượng iod quá cao có thể gây dao động hormon tuyến giáp.

(2) Bướu giáp lành tính, không rối loạn chức năng

Nếu xét nghiệm TSH - FT4 - FT3 bình thường, không có cường giáp, không có tự miễn → có thể ăn tảo biển bình thường.

Chỉ cần lưu ý: Không ăn quá nhiều tảo khô. Không dùng viên uống tảo cô đặc chứa lượng iod lớn.

(3) Nốt giáp, nang giáp nhưng hormon bình thường

→ Vẫn ăn được.

Không có bằng chứng tảo biển làm nốt giáp to lên.

4. Tảo biển trong viên uống bổ sung có nên dùng?

Cần lưu ý 3 dạng phổ biến:

- Tảo xoắn (spirulina) - Ít iod: Có thể dùng cho hầu hết bệnh tuyến giáp, vì iod thấp. Nhưng không nên dùng quá liều.

- Tảo nâu, tảo bẹ, kelp - NHIỀU iod

• Người cường giáp tuyệt đối không dùng.
• Người Hashimoto thận trọng.
• Người suy giáp do thiếu iod có thể dùng, nhưng nên tham khảo bác sĩ.
  
  

- Viên uống tăng cường iod
Những sản phẩm “bổ iod”, “iodine supplement” thường chứa 150–300 mcg iod/viên.

• Người cường giáp: tuyệt đối không dùng
• Hashimoto: thận trọng
• Suy giáp do thiếu iod: có thể dùng
• Người bình thường: chỉ cần iod từ muối iod là đủ.