Ngộ độc thực phẩm và rối loạn tiêu hóa sau Tết vẫn chưa hạ nhiệt

Dù kỳ nghỉ đã khép lại, các vấn đề liên quan đến tiêu hóa vẫn tiếp tục là mối quan tâm của nhiều gia đình trong giai đoạn tháng 2-3. Việc ăn uống kéo dài nhiều ngày với thực phẩm giàu đạm, nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, rượu bia cùng thói quen sinh hoạt thất thường khiến hệ tiêu hóa chưa kịp “trở về trạng thái cân bằng”. Đây cũng là thời điểm các rối loạn tiêu hóa và nguy cơ ngộ độc thực phẩm có xu hướng xuất hiện rải rác.

Khi hệ tiêu hóa bị “quá tải” kéo dài

Trong những ngày sinh hoạt thay đổi, dạ dày và ruột phải xử lý khối lượng thức ăn lớn hơn bình thường, đặc biệt là các món chiên rán, thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc bảo quản lâu ngày. Chất béo làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, dễ gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu và trào ngược. Trong khi đó, lượng đường và tinh bột tinh chế cao có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Hệ vi sinh này đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa và miễn dịch. Khi chế độ ăn nhiều chất béo, ít chất xơ kéo dài, lợi khuẩn suy giảm, vi khuẩn có hại tăng lên, từ đó gây ra tiêu chảy nhẹ, táo bón xen kẽ hoặc hội chứng ruột kích thích.

Ngoài ra, việc thức khuya, uống rượu bia và căng thẳng khi quay lại công việc cũng ảnh hưởng đến nhu động ruột và quá trình tiết axit dạ dày. Nhiều người bắt đầu xuất hiện ợ chua, nóng rát sau xương ức hoặc đau vùng thượng vị trong thời điểm này.

Nguy cơ từ thực phẩm tồn trữ và bảo quản không đúng cách

Không chỉ rối loạn chức năng, giai đoạn sau kỳ nghỉ còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm do sử dụng lại đồ ăn bảo quản đông lạnh hoặc để ở nhiệt độ phòng quá lâu. Vi khuẩn như Salmonella, E.coli, tụ cầu vàng có thể phát triển nhanh nếu thực phẩm không được hâm nóng đủ nhiệt độ trước khi sử dụng.

Ngộ độc thực phẩm thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng:

Đau bụng quặn từng cơn
Tiêu chảy nhiều lần trong ngày
Buồn nôn, nôn
Sốt nhẹ hoặc sốt cao

Ở trẻ nhỏ và người cao tuổi, mất nước có thể diễn tiến nhanh, biểu hiện bằng khô môi, khát nhiều, tiểu ít, mệt lả.

Phân biệt rối loạn tiêu hóa thông thường và ngộ độc thực phẩm

Rối loạn tiêu hóa do thay đổi chế độ ăn thường diễn tiến nhẹ, triệu chứng âm ỉ và có thể cải thiện khi điều chỉnh lại khẩu phần. Trong khi đó, ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện nhanh, dữ dội và nhiều người cùng mắc nếu ăn chung một nguồn thực phẩm.

Việc nhận diện đúng tình trạng giúp xử trí phù hợp. Không phải mọi trường hợp tiêu chảy đều cần dùng thuốc cầm tiêu chảy; trong nhiều trường hợp, cơ thể đang tự đào thải tác nhân gây bệnh.