Ngày Parkinson Thế giới 11/4: Nhận diện sớm để kiểm soát bệnh tốt hơn

Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 100.000 - 200.000 người mắc Parkinson và con số này đang có xu hướng gia tăng theo quá trình già hóa dân số. Tuy nhiên, nhiều người vẫn hiểu chưa đúng về bệnh, cho rằng Parkinson chỉ đơn thuần là run tay ở người già.

Thực tế, Parkinson không chỉ ảnh hưởng đến vận động mà còn gây ra nhiều rối loạn khác trong sinh hoạt hằng ngày. Bệnh thường khởi phát âm thầm với các biểu hiện dễ bị bỏ qua như run nhẹ một bên tay, vận động chậm hơn, khó xoay trở hoặc nét mặt kém linh hoạt. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm với lão hóa, khiến người bệnh bỏ lỡ giai đoạn “vàng” để điều trị.

Ở giai đoạn rõ ràng hơn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng vận động điển hình như run khi nghỉ, cứng cơ, chậm vận động, dáng đi bất thường, bước ngắn và dễ té ngã, giảm thăng bằng. Bên cạnh đó là các triệu chứng không vận động như nói nhỏ, giảm biểu cảm khuôn mặt, chữ viết nhỏ dần, giảm khứu giác, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, lo âu hoặc khí sắc giảm.

Đáng chú ý, một số rối loạn không vận động như mất khứu giác, táo bón kéo dài, rối loạn giấc ngủ hoặc trầm cảm có thể xuất hiện sớm nhiều năm trước khi các dấu hiệu vận động rõ rệt.

Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm Parkinson có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc chẩn đoán sớm giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn, duy trì khả năng vận động và sinh hoạt độc lập, giảm nguy cơ té ngã và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, người bệnh sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong điều trị và sinh hoạt hằng ngày.

Hiện nay, dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, Parkinson vẫn có thể được kiểm soát hiệu quả nếu điều trị đúng cách. Việc điều trị cần kết hợp nhiều yếu tố như dùng thuốc theo chỉ định, tập luyện phục hồi chức năng, duy trì vận động phù hợp, chế độ dinh dưỡng hợp lý và nghỉ ngơi đầy đủ.

Song song đó, các phương pháp phục hồi chức năng như tập vận động, luyện nói, cải thiện sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người bệnh duy trì khả năng tự chăm sóc và hạn chế biến chứng.

Các chuyên gia cũng lưu ý, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc, ngưng thuốc hoặc thay đổi liều mà cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ.

Bên cạnh điều trị, vai trò của gia đình và cộng đồng rất quan trọng trong việc đồng hành cùng người bệnh. Sự kiên nhẫn, thấu hiểu, hỗ trợ trong sinh hoạt và tạo môi trường sống an toàn có thể giúp người bệnh duy trì tinh thần tích cực và cải thiện chất lượng sống.

Parkinson là bệnh lý cần được quan tâm đúng mức. Phát hiện sớm - điều trị đúng - theo dõi lâu dài chính là chìa khóa giúp người bệnh sống chủ động và ý nghĩa hơn mỗi ngày. Người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, cần chú ý các dấu hiệu bất thường và chủ động thăm khám khi cần thiết.