Kiểm soát huyết áp và đái tháo đường ngày Tết: Ăn uống điều độ để vui xuân an toàn

Trong đời sống hiện đại, sự nâng cao về mức sống đã khiến mâm cơm ngày Tết trở nên đa dạng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, đằng sau sự phong phú của các loại bánh mứt, đồ uống và món ăn truyền thống là những nguy cơ tiềm ẩn từ lượng đường, muối và chất béo dư thừa. Đối với những người đang chung sống với các bệnh mạn tính, việc duy trì một chế độ ăn uống có kiểm soát không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn là cách để tận hưởng niềm vui xuân một cách trọn vẹn nhất.

1. Kiểm soát đường huyết cho người bệnh đái tháo đường

Người bệnh đái tháo đường cần đặc biệt lưu tâm đến chế độ dinh dưỡng trong những ngày Tết, bởi đây là thời điểm rất dễ xảy ra tình trạng mất kiểm soát đường huyết.

Lưu ý về tinh bột và các loại bánh truyền thống

Các món ăn đặc trưng như bánh chưng, bánh tét được chế biến từ gạo nếp thường có khả năng làm đường huyết tăng cao hơn hẳn so với các loại tinh bột thông thường như cơm, bún, mì hay miến. Người bệnh không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn nhưng cần lưu ý:

- Chỉ nên ăn với lượng nhỏ.

- Sử dụng bánh chưng, bánh tét để thay thế cơm trong bữa ăn, tránh ăn thêm cả hai loại cùng lúc.

- Có thể thực hiện luân phiên các bữa ăn với bún, miến để làm đa dạng khẩu phần và giảm bớt áp lực lên chỉ số đường huyết.

Hạn chế bánh kẹo và nước ngọt

Tình trạng “kiêng ba năm, hại một giờ” rất dễ xảy ra nếu người bệnh không kiềm lòng trước các loại mứt Tết, bánh kẹo ngọt hay trái cây sấy. Đây là nhóm thực phẩm chứa hàm lượng đường cực cao. Bên cạnh đó, các loại nước ngọt có gas cũng là nguyên nhân khiến đường huyết tăng nhanh chóng; thay vào đó, người bệnh nên ưu tiên các loại thức uống không gas, ít đường hoặc hoàn toàn không đường để bảo vệ cơ thể.

Ngoài ra, việc bổ sung rau xanh và uống đủ nước mỗi ngày là vô cùng cần thiết để hỗ trợ quá trình chuyển hóa.

2. Chế độ ăn nhạt và kiểm soát huyết áp

Đối với người bệnh tăng huyết áp, nguy cơ thường đến từ thói quen tiêu thụ các món ăn quá mặn sau những bữa tiệc nhiều dầu mỡ.

Các món ăn phổ biến ngày Tết như mắm, thịt ngâm muối, cá khô, thịt khô đều chứa hàm lượng muối rất cao, vốn là tác nhân trực tiếp gây ra các cơn tăng huyết áp đột ngột. Ngay cả những món ăn truyền thống tưởng chừng quen thuộc như bánh chưng ăn kèm củ kiệu muối chua hay thịt kho hột vịt cũng thường có lượng muối vượt mức khuyến nghị.

Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi người chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày (tương đương khoảng 1 muỗng cà phê nhỏ). Để kiểm soát huyết áp hiệu quả, người bệnh nên:

- Ưu tiên lựa chọn các món ăn được chế biến theo cách canh, luộc, hấp.

- Hạn chế tối đa các món ăn mặn và thực phẩm muối chua.

3. Bia rượu và những nguy cơ từ lối sống

Sử dụng rượu bia quá đà không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết mà còn gây ra nhiều hệ lụy khác cho sức khỏe người bệnh mạn tính,

Sử dụng bia rượu có chừng mực

Rượu bia làm tăng năng lượng dư thừa, dễ dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì và làm dao động chỉ số đường huyết. Nếu cần sử dụng, hãy cân nhắc cẩn thận:

- Ưu tiên các loại đồ uống có nồng độ cồn thấp.

- Giới hạn lượng uống chỉ khoảng 1 lon bia mỗi ngày.

Các yếu tố sinh hoạt khác

Nguy cơ tăng huyết áp trong dịp Tết không chỉ nằm ở thức ăn mà còn liên quan mật thiết đến lối sống. Thống kê thực tế tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy số lượng bệnh nhân nhập viện vì tăng huyết áp trong những ngày đầu năm chiếm tỷ lệ rất đáng kể. Do đó, người bệnh cần đặc biệt lưu ý:

- Hạn chế căng thẳng và tránh thức khuya.

- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh.

- Duy trì thói quen vận động đều đặn và đảm bảo ngủ đủ giấc.

4. Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

Một vấn đề quan trọng khác không thể bỏ qua là an toàn thực phẩm. Do ngày Tết thường có thói quen nấu sẵn và hâm đi hâm lại thức ăn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm luôn thường trực.

Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ăn chín, uống sôi. Đối với các món ăn đã để lâu ngày, nên mạnh dạn loại bỏ thay vì cố gắng sử dụng để tránh tình trạng “tiền mất tật mang”, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe trong những ngày đầu năm mới.

Việc kiên trì tuân thủ kế hoạch chăm sóc sức khỏe lâu dài, ăn uống điều độ và sinh hoạt hợp lý chính là chìa khóa để người bệnh mạn tính đón một mùa xuân an vui. Hãy nhớ rằng, việc kiểm soát tốt chế độ dinh dưỡng ngay hôm nay chính là cách tốt nhất để bảo vệ món quà sức khỏe quý giá cho mai sau,.