Hướng dẫn xử trí vết bỏng tại nhà

Một sai lầm phổ biến là ngâm ngay vùng da bị bỏng vào nước đá lạnh. Trên thực tế, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa nóng và lạnh có thể làm tổn thương mô sâu hơn. “Phỏng nóng cộng với phỏng lạnh sẽ dẫn đến phỏng sâu nặng”, BS.CK2 Nguyễn Xuân Anh cảnh báo. Hậu quả có thể là hoại tử da, vết thương lâu lành và để lại sẹo co rút xấu về sau, ảnh hưởng cả thẩm mỹ lẫn chức năng vận động.

Ngay khi tai nạn bỏng xảy ra, điều quan trọng nhất là bình tĩnh và xử trí đúng trong những phút đầu tiên. Theo hướng dẫn của BS.CK2 Nguyễn Xuân Anh, các bước sơ cứu cần được thực hiện khẩn cấp và tuần tự như sau:

- Đưa ngay vùng da bị bỏng dưới vòi nước máy đang chảy, xối liên tục khoảng 10-15 phút. Nước chảy giúp làm dịu cảm giác nóng rát, giảm đau và quan trọng hơn là hạn chế độ sâu cũng như diện tích tổn thương. Không dùng nước đá hoặc nước quá lạnh.

- Sau khi làm mát vết bỏng, bôi ngay một lớp kem điều trị bỏng dày lên toàn bộ vùng da tổn thương. Có thể sử dụng các loại kem thường dùng trong điều trị bỏng như Biafine hoặc Silvirin.

- Dùng gạc vô trùng thấm nước muối sinh lý đắp lên vùng đã bôi kem, sau đó băng kín vết thương để giữ ẩm và bảo vệ da.

- Tuyệt đối không rửa vết bỏng bằng oxy già, povidine hay betadine, cũng không để vết thương hở với quan niệm “cho thoáng”.

Theo bác sĩ, việc bôi kem cần thực hiện đầy đủ trên toàn bộ vùng bỏng, kể cả những vị trí chưa đau rõ. Những vùng da không được bôi kem đầy đủ sau khi lành rất dễ để lại tình trạng thâm sạm.

Chăm sóc vết bỏng trong những ngày tiếp theo

Sau sơ cứu ban đầu, vết bỏng cần được chăm sóc đúng cách để tránh nhiễm trùng và hạn chế sẹo. Mỗi ngày nên thay băng một lần bằng nước muối sinh lý, mỗi lần thay băng đều bôi lại lớp kem điều trị dày lên bề mặt vết thương. Vết bỏng cần được băng kín liên tục, không để hở.

Với các trường hợp bỏng ở bàn tay hoặc các ngón tay, BS.CK2 Nguyễn Xuân Anh đặc biệt lưu ý cần đặt gạc tách giữa các kẽ ngón tay và băng tay ở tư thế duỗi các ngón. Việc này giúp tránh dính các kẽ ngón và hạn chế nguy cơ sẹo co rút gây biến dạng bàn tay về sau.

Nếu được chăm sóc đúng cách ngay từ đầu, đa số các vết bỏng độ 2 có thể lành sau khoảng 2–3 tuần, da phục hồi tương đối tốt và ít để lại sẹo xấu. Sau khi vết bỏng đã lành da, người bệnh có thể tiếp tục sử dụng kem dưỡng ẩm trong vài tuần để giúp da mềm mại và phục hồi tốt hơn.

Khi nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế?

BS.CK2 Nguyễn Xuân Anh nhấn mạnh, không phải mọi trường hợp bỏng đều có thể tự điều trị tại nhà. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá khi vết bỏng có diện tích lớn, nghi ngờ bỏng sâu, có dấu hiệu nhiễm trùng, hoặc xảy ra ở trẻ nhỏ, người cao tuổi. Việc thăm khám sớm giúp hạn chế nguy cơ hoại tử da, tránh phải can thiệp phẫu thuật phức tạp và giảm tối đa di chứng lâu dài.

Để chủ động ứng phó với tai nạn bỏng trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, BS.CK2 Nguyễn Xuân Anh khuyến cáo, nên chuẩn bị sẵn trong tủ thuốc gia đình các vật dụng cơ bản như nước muối sinh lý, kem điều trị bỏng, gạc vô trùng và băng keo y tế. Chỉ cần xử trí đúng và kịp thời ngay từ đầu, phần lớn các vết bỏng sinh hoạt có thể lành nhanh, giảm đau và hạn chế tối đa sẹo xấu về sau.