Hướng dẫn xử trí hóc dị vật đường thở ở trẻ nhỏ

Ngày Tết, trẻ thường vừa ăn vừa cười đùa, chạy nhảy. Các loại thực phẩm quen thuộc như hạt dưa, hạt bí, đậu phộng, thạch rau câu, kẹo cứng… có thể trở thành dị vật nguy hiểm nếu trẻ vô tình hít sặc vào đường thở. Theo BS.CK1 Phạm Thị Mỹ Anh - Khoa Nhi, Bệnh viện Thành Phố Thủ Đức hóc dị vật là một trong những tai nạn dễ gặp và có thể đe dọa tính mạng trẻ nếu xử trí sai cách.

Những sai lầm cần tuyệt đối tránh

Khi trẻ bị hóc, nhiều phụ huynh hoảng loạn và dùng tay móc họng, vuốt xuôi lưng hoặc sơ cứu không đúng kỹ thuật. Đây là sai lầm nguy hiểm, có thể khiến dị vật bị đẩy sâu hơn, gây trầy xước niêm mạc và làm tắc nghẽn hoàn toàn đường thở.

Trường hợp trẻ còn tỉnh, chưa có dấu hiệu suy hô hấp

Nếu trẻ còn tỉnh táo, không tím tái, không thở rít hay khó thở rõ rệt, không nên can thiệp thô bạo tại chỗ. Phụ huynh cần trấn an trẻ, có thể khuyến khích trẻ ho mạnh nếu trẻ hợp tác, sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc khám chuyên khoa tai mũi họng.

Xử trí khi trẻ bị hóc rõ ràng, có nguy cơ tắc đường thở

Với trẻ dưới 1 tuổi hoặc cân nặng dưới 10 kg:

Áp dụng phương pháp vỗ lưng - ấn ngực. Đặt trẻ nằm sấp trên cánh tay người sơ cứu, đầu thấp, giữ chắc cổ và đầu, dùng gót bàn tay vỗ mạnh 5 lần vào vùng lưng giữa hai xương bả vai. Nếu dị vật chưa bật ra, lật trẻ nằm ngửa, đầu vẫn thấp, dùng hai ngón tay ấn vào vùng ngực (dưới đường nối hai núm vú khoảng một khoát ngón tay) 5 lần. Lặp lại chu kỳ này cho đến khi dị vật ra ngoài hoặc có hỗ trợ y tế.

Với trẻ trên 1 tuổi:

Thực hiện nghiệm pháp Heimlich khi trẻ còn tỉnh. Người sơ cứu đứng sau lưng trẻ, đặt một nắm tay vào vùng thượng vị (ngay dưới mũi xương ức), tay còn lại chồng lên và ấn mạnh, nhanh theo hướng từ dưới lên trên 5 lần. Kiểm tra và lặp lại nếu cần.

Khi trẻ bất tỉnh hoặc hôn mê

Đặt trẻ nằm ngửa trên nền phẳng, an toàn. Người sơ cứu quỳ bên cạnh, đặt hai tay chồng lên nhau vào vùng dưới xương ức và ấn mạnh, nhanh nhiều lần liên tiếp cho đến khi trẻ tự thở lại hoặc có nhân viên y tế tiếp cận. Nếu trẻ ngưng tim, ngưng thở, cần tiến hành hồi sức tim phổi theo hướng dẫn y tế.

Lưu ý quan trọng

Ngay cả khi dị vật đã được lấy ra và trẻ có vẻ ổn định, vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra các tổn thương có thể còn sót lại trong đường thở.

Tai nạn hóc dị vật hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người lớn giám sát trẻ khi ăn, không cho trẻ vừa ăn vừa chạy nhảy và trang bị kiến thức sơ cứu đúng cách. Một chút cẩn trọng sẽ giúp trẻ có một mùa Tết an toàn, trọn vẹn.