Hướng dẫn sơ cứu trẻ bị ngã, nghi ngờ gãy xương

Bước 1: Giữ trẻ bình tĩnh và quan sát kỹ vùng chấn thương

Ngay khi trẻ bị ngã, cha mẹ cần nhanh chóng đến bên, ôm và trấn an để trẻ bớt hoảng sợ. Khi trẻ đã bớt khóc và bình tĩnh hơn, hãy nhẹ nhàng quan sát vùng trẻ bị ngã. Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm: sưng to nhanh, bầm tím nhiều, đau dữ dội khi chạm vào hoặc thấy chi có biểu hiện biến dạng, lệch trục. Đây có thể là dấu hiệu gợi ý gãy xương hoặc tổn thương nặng.

Bước 2: Hạn chế tối đa việc di chuyển nếu nghi ngờ gãy xương

Nếu trẻ kêu đau nhiều hoặc cha mẹ nghi ngờ có gãy xương, tuyệt đối không để trẻ tự đứng dậy hay cố gắng cử động tay, chân đang đau. Việc di chuyển không đúng cách có thể làm đầu xương lệch thêm, gây tổn thương mạch máu và thần kinh xung quanh. Tốt nhất, giữ trẻ ở tư thế thoải mái nhất và hạn chế mọi chuyển động không cần thiết cho đến khi được thăm khám y tế.

Bước 3: Chườm lạnh đúng cách để giảm đau và sưng

Trong vài giờ đầu sau chấn thương, chườm lạnh giúp giảm sưng nề và đau hiệu quả. Cha mẹ có thể dùng khăn sạch bọc đá hoặc túi chườm lạnh, áp nhẹ lên vùng sưng đau khoảng 15-20 phút mỗi lần. Lưu ý không chườm đá trực tiếp lên da trẻ để tránh gây bỏng lạnh.

Bước 4: Cố định tạm thời chi bị thương nếu cần thiết

Trường hợp nghi ngờ gãy tay hoặc chân và cần di chuyển trẻ, cha mẹ có thể cố định tạm thời vùng tổn thương. Có thể sử dụng các vật cứng, thẳng như thước, thanh gỗ hoặc cuộn báo cứng làm nẹp, sau đó quấn khăn, băng vải hoặc quần áo để giữ chi ở tư thế cố định. Việc này cần thực hiện nhẹ nhàng, tránh gây đau thêm cho trẻ. Nếu không có dụng cụ phù hợp, tốt nhất là để trẻ nằm yên và hạn chế di chuyển.

Bước 5: Giữ ấm và theo dõi sát tình trạng của trẻ

Sau sơ cứu ban đầu, nên giữ ấm cho trẻ bằng chăn mỏng hoặc áo khoác để trẻ cảm thấy dễ chịu hơn. Cha mẹ cần tiếp tục theo dõi tình trạng chung của trẻ như mức độ đau, khả năng cử động, mức tỉnh táo. Nếu trẻ có biểu hiện bất thường như đau tăng nhanh, nôn ói, khó thở, mệt lả hoặc lơ mơ, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Bước 6: Đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác

Sơ cứu chỉ là bước hỗ trợ tạm thời. Sau đó, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc phòng khám gần nhất để được bác sĩ thăm khám. Trẻ có thể được chỉ định chụp X-quang nhằm xác định chính xác vị trí và mức độ gãy xương, từ đó có hướng điều trị phù hợp và an toàn.

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý nắn chỉnh xương gãy, không xoa bóp, bôi dầu nóng hay đắp thuốc dân gian lên vùng nghi ngờ tổn thương. Nếu trẻ có vết thương hở, chỉ nên dùng gạc sạch ấn nhẹ để cầm máu, tránh đổ trực tiếp các dung dịch sát trùng mạnh vào vết thương sâu. Về lâu dài, để phòng ngừa ngã và gãy xương, cần tạo môi trường vui chơi an toàn cho trẻ, giám sát khi trẻ vận động, cho trẻ mang giày dép chống trơn trượt, đồng thời đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ canxi và vitamin D theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm giúp xương phát triển chắc khỏe.