HPV lây qua đường nào? Đâu là mối nguy thật sự?

HPV là virus “thích” tiếp xúc da - niêm mạc

HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da - niêm mạc, đặc biệt ở vùng sinh dục, hậu môn và miệng.

Điểm quan trọng cần nhớ:

• HPV không lây qua máu
• Không lây qua không khí
• Không “nhảy” từ xa sang người khác

Virus này cần tiếp xúc gần, đủ lâu và đúng vị trí để có thể xâm nhập.

Đường lây chính của HPV: tiếp xúc tình dục

1. Quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn, miệng

Đây là đường lây phổ biến nhất của HPV. Virus có thể lây:

• Khi quan hệ âm đạo
• Quan hệ hậu môn
• Quan hệ bằng miệng (oral sex)
  
  

Lưu ý quan trọng:

• Không cần xuất tinh vẫn có thể lây
• Không cần nhìn thấy tổn thương rõ ràng

Bao cao su giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối, vì HPV có thể tồn tại ở vùng da không được che phủ. Đây là lý do vì sao HPV rất phổ biến, kể cả ở người chỉ có một bạn tình.

2. Tiếp xúc da - da vùng sinh dục, kể cả không “quan hệ hoàn chỉnh”

Một số người nghĩ rằng chỉ khi “quan hệ thật sự” mới lây HPV, nhưng thực tế:

• Cọ xát da vùng sinh dục
• Tiếp xúc trực tiếp niêm mạc sinh dục

… cũng đủ điều kiện để virus lây truyền.

3. Lây từ mẹ sang con (hiếm)

HPV hiếm khi lây từ mẹ sang con trong lúc sinh thường. Một số ít trường hợp trẻ có thể bị u nhú thanh quản. Tuy nhiên, nguy cơ này rất thấp, không phải lý do để tất cả sản phụ nhiễm HPV phải sinh mổ.

Những con đường thường bị hiểu lầm là “dễ lây” nhưng thực tế nguy cơ rất thấp

Đây là phần khiến nhiều người lo lắng nhất.

Bắt tay, ôm, chạm thông thường

HPV không lây qua bắt tay, ôm xã giao hay chạm tay thông thường.

Lý do:

• Da tay là da dày, khô
• Không phải môi trường virus HPV “ưa thích”
  
  

Tay nắm cửa, bàn ghế, vật dụng công cộng

HPV không sống tốt ngoài cơ thể người, đặc biệt:

• Trên bề mặt khô
• Thời gian tiếp xúc ngắn

Nguy cơ lây từ tay nắm cửa, nút thang máy, bàn học… gần như không đáng kể.

Bồn cầu, nhà vệ sinh công cộng

Đây là nỗi sợ rất phổ biến nhưng không có bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy HPV lây qua bồn cầu.

Vì:

• Virus không bền vững ngoài môi trường
• Không có tiếp xúc da - niêm mạc trực tiếp đủ lâu
• Da vùng đùi, mông không phải nơi HPV dễ xâm nhập

--> Giữ vệ sinh là cần thiết, nhưng không cần hoảng sợ quá mức.

Đồ vải khách sạn: ga giường, khăn tắm

HPV không dễ lây qua đồ vải vì:

• Virus nhanh bất hoạt khi khô
• Không đủ điều kiện tiếp xúc trực tiếp niêm mạc
• Trong điều kiện vệ sinh thông thường, nguy cơ rất thấp.
  
  

Mặc chung quần áo

HPV không lây qua việc mặc chung quần áo, kể cả quần lót, trừ những tình huống cực kỳ đặc biệt (ẩm ướt, tiếp xúc ngay lập tức, có tổn thương da) - và những trường hợp này gần như không gặp trong đời sống hằng ngày.

Vì sao HPV vẫn khiến nhiều người lo sợ?

HPV rất phổ biến, có liên quan đến ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, hầu họng, có thể nhiễm mà không có triệu chứng. 

Nhưng điều quan trọng là: HPV không phải virus “chạm đâu cũng lây”

Phòng ngừa HPV thế nào cho đúng?

• Tiêm vaccine HPV sớm (nam và nữ đều có lợi)
• Quan hệ tình dục an toàn
• Khám sức khỏe định kỳ, tầm soát đúng lịch
• Không tự tạo nỗi sợ từ những nguy cơ rất thấp
  
  

Lời kết

HPV lây chủ yếu qua tiếp xúc tình dục và da - niêm mạc vùng sinh dục, chứ không phải qua những tiếp xúc xã hội thông thường như bắt tay, dùng chung bồn cầu hay đồ vải.

Hiểu đúng để chúng ta phòng bệnh hiệu quả, không hoang mang quá mức, không kỳ thị bản thân hay người khác.