Hỏi - Đáp ngắn về viêm não mô cầu

Não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm, có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng chỉ trong vài giờ. Nhận biết sớm dấu hiệu, đường lây và cách phòng bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Viêm màng não do não mô cầu là gì?

Là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ. Ở giai đoạn nặng có thể xuất hiện ban xuất huyết trên da, lơ mơ, hôn mê hoặc sốc nhiễm trùng. Đây là bệnh đặc biệt nguy hiểm vì diễn tiến rất nhanh.

Não mô cầu lây qua đường nào?

Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp, khi người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn ho, hắt hơi, nói chuyện làm phát tán giọt bắn chứa vi khuẩn. Ngoài ra, việc tiếp xúc gần như hôn, dùng chung ly cốc, bàn chải hoặc sống trong môi trường đông người (lớp học, ký túc xá…) cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Lây qua đồ vật ít gặp hơn.

Dấu hiệu của não mô cầu là gì?

Giai đoạn đầu dễ nhầm với cúm như sốt, đau họng, mệt mỏi. Sau đó bệnh tiến triển nhanh với các dấu hiệu điển hình: đau đầu dữ dội, cứng cổ, nôn ói, sợ ánh sáng, lơ mơ. Ở trẻ nhỏ có thể quấy khóc, thóp phồng, li bì. Đặc trưng nhất là ban xuất huyết hình sao trên da, thường xuất hiện ở chân rồi lan nhanh.

Những ai dễ mắc bệnh não mô cầu?

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi (đặc biệt dưới 1 tuổi), thanh thiếu niên 15-24 tuổi và người suy giảm miễn dịch. Đây cũng là những nhóm dễ diễn tiến nặng nếu không được phát hiện sớm.

Não mô cầu nguy hiểm như thế nào?

Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, nhiều trường hợp tử vong chỉ trong vòng 12–24 giờ. Nếu nhập viện trễ, người bệnh dễ rơi vào sốc, tổn thương đa cơ quan, hoại tử da. Ngay cả khi được cứu sống, vẫn có thể để lại di chứng nặng như tổn thương não, liệt, mất thính lực hoặc phải cắt cụt chi.

Phòng bệnh não mô cầu bằng cách nào?

Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, hiện đã có vaccine phòng các nhóm phổ biến như B và ACWY. Ngoài ra, cần rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân - môi trường sống, ăn uống đủ chất và không dùng chung vật dụng cá nhân.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ cần làm gì?

Khi có biểu hiện sốt cao kèm đau đầu, cứng cổ, lừ đừ hoặc xuất hiện ban trên da, cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán và điều trị. Với não mô cầu, thời gian xử trí được tính bằng giờ, phát hiện càng sớm thì khả năng cứu sống càng cao.

>>> Viêm não mô cầu: Nhập viện trễ, hậu quả gì?

>>> Não mô cầu diễn tiến theo giờ, chậm có thể tử vong