Hàn the trong giò chả, mì tươi: ngon miệng đẹp mắt nhưng cái giá cho sức khỏe là gì?

Hàn the là gì?

Hàn the, còn gọi là borax, từng được sử dụng trong công nghiệp, tẩy rửa, sản xuất thủy tinh, gốm sứ.

Trước đây, hàn the từng được dùng trong thực phẩm ở một số quốc gia với mục đích tạo độ giòn, dai và bảo quản lâu hơn. Tuy nhiên, qua nhiều nghiên cứu, hàn the đã bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm tại Việt Nam và nhiều nước trên thế giới.

Lý do là vì hàn the không phải chất dinh dưỡng, không cần thiết cho cơ thể, và có thể gây hại nếu tích lũy lâu dài.

Vì sao hàn the vẫn bị lạm dụng trong thực phẩm?

Dù bị cấm, hàn the vẫn bị một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ sử dụng vì những lợi ích “trước mắt”:

• Giúp giò chả, nem chua, bún, mì tươi có độ dai - giòn - trắng - khó ôi thiu
• Kéo dài thời gian bảo quản mà không cần tủ lạnh
• Giá rẻ, dễ mua, dễ sử dụng
  
  

Hàn the thường gặp trong những thực phẩm nào?

Qua các đợt kiểm tra an toàn thực phẩm, hàn the thường bị phát hiện trong:

• Giò chả, chả lụa, chả chiên
• Mì tươi, bún tươi, bánh phở
• Nem chua
• Một số loại bánh truyền thống làm thủ công

Những thực phẩm này đều có đặc điểm chung là cần độ dai, giòn, giữ hình dạng tốt, rất “hợp” với tác dụng của hàn the.

Hàn the tác động tới sức khỏe ra sao?

Tác hại cấp tính

Khi ăn phải lượng hàn the tương đối lớn trong thời gian ngắn, người dùng có thể gặp:

• Buồn nôn, nôn ói
• Đau bụng, tiêu chảy
• Mệt mỏi, chóng mặt

Những triệu chứng này dễ bị nhầm với ngộ độc thực phẩm thông thường.

Tác hại mạn tính - nguy hiểm hơn

Điều đáng lo là hàn the có thể tích lũy trong cơ thể nếu ăn phải thường xuyên, dù mỗi lần chỉ một lượng nhỏ. Về lâu dài, hàn the có thể:

• Gây tổn thương gan, thận
• Ảnh hưởng hệ thần kinh, gây giảm trí nhớ, mệt mỏi kéo dài
• Ảnh hưởng sinh sản
• Với trẻ em, có thể tác động đến sự phát triển thể chất và trí não

Đây là lý do các cơ quan y tế xếp hàn the vào nhóm phụ gia thực phẩm bị cấm tuyệt đối.

Có cách nào nhận biết thực phẩm có hàn the không?

Việc nhận biết bằng mắt thường không dễ, nhưng người tiêu dùng có thể lưu ý một số dấu hiệu nghi ngờ:

• Giò chả quá dai, cứng, cắt không bở, để lâu không chua
• Mì tươi, bún tươi trắng bất thường, để cả ngày không hỏng
• Sản phẩm không cần bảo quản lạnh nhưng vẫn giữ được lâu
• Giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung
  
  

Tuy nhiên, những dấu hiệu này chỉ mang tính tham khảo, không thể khẳng định chắc chắn.

Làm sao để lựa chọn thực phẩm an toàn?

Để giảm nguy cơ ăn phải thực phẩm có hàn the, người tiêu dùng nên:

• Mua thực phẩm tại cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng
• Ưu tiên sản phẩm có nhãn mác, ngày sản xuất, hạn sử dụng
• Tránh mua giò chả, mì tươi trôi nổi, không thông tin
• Không ham rẻ, đặc biệt với thực phẩm tươi sống
• Với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, càng cần thận trọng hơn
  
  

Ngoài ra, nên nhớ rằng thực phẩm tươi - ngon tự nhiên thường không quá hoàn hảo: giò chả có thể mềm hơn, mì có thể hơi bở, và cần bảo quản lạnh.

Người tiêu dùng thông minh là “hàng rào” cuối cùng

Việc phát hiện những cơ sở tiêu thụ hàng trăm tấn thực phẩm có hàn the cho thấy công tác quản lý vẫn còn nhiều thách thức. Trong khi chờ sự kiểm soát chặt chẽ hơn từ cơ quan chức năng, người tiêu dùng chính là hàng rào bảo vệ sức khỏe cuối cùng cho bản thân và gia đình.

Ăn ngon là quan trọng, nhưng ăn an toàn còn quan trọng hơn. Đôi khi, một chút “kém dai, kém giòn” lại chính là dấu hiệu của sự lành mạnh.