Giật mình hụt chân khi vừa chợp mắt có phải dấu hiệu bệnh lý?

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), những cách lý giải như “thiếu canxi”, “cơ thể đang lớn lên” hay “não kiểm tra còn sống hay không” đều không chính xác. Trên thực tế, hiện tượng cơ thể giật mạnh khi vừa chợp mắt có tên gọi y khoa là giật cơ khi vào giấc ngủ (hypnic jerk).

Đây là dạng co cơ không chủ ý, thường xảy ra ở thời điểm chuyển từ trạng thái thức sang ngủ. Các số liệu cho thấy khoảng 70% người trưởng thành từng gặp hiện tượng này ít nhất một lần trong đời. Với đa số trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường, tương tự như giật mí mắt hay nấc cụt, và không cần điều trị.

Các chuyên gia cho biết, khi chuẩn bị bước vào giấc ngủ, hoạt động của não bộ có sự thay đổi. Phần lớn tế bào thần kinh ở vỏ não bắt đầu bị ức chế để cơ thể nghỉ ngơi, nhưng một số nhóm thần kinh vẫn còn hoạt động. Những tín hiệu “lệch pha” phát ra trong giai đoạn này có thể khiến cơ bắp co giật đột ngột, tạo cảm giác rơi hoặc hụt chân.

Ngoài ra, mệt mỏi kéo dài, căng thẳng thần kinh, làm việc quá sức hoặc thiếu ngủ cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện giật cơ khi ngủ. Khi cơ thể đang ở trạng thái căng thẳng, khoảnh khắc thả lỏng để đi vào giấc ngủ có thể gây phản xạ “bật ngược”, dẫn đến cơn giật bất ngờ.

Vai trò của canxi và những yếu tố liên quan

Thiếu canxi cũng được xem là một yếu tố liên quan. Khi nồng độ canxi trong máu thấp, hệ thần kinh và cơ bắp dễ hưng phấn quá mức, làm tăng nguy cơ co thắt và giật cơ. Tình trạng này thường gặp hơn ở trẻ em trong giai đoạn phát triển. Việc bổ sung thực phẩm giàu canxi, kết hợp vận động ngoài trời để hấp thu vitamin D có thể giúp cải thiện.

Các bác sĩ cảnh báo không nên chủ quan nếu hiện tượng giật cơ xảy ra thường xuyên, kèm theo các triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc rối loạn thần kinh khi tỉnh táo. Trong những trường hợp này, giật cơ khi ngủ có thể là dấu hiệu của tổn thương não, di chứng tai biến mạch máu não, thoái hóa não hoặc chấn thương sọ não. Người bệnh cần đi khám và thực hiện CT hoặc MRI để xác định nguyên nhân.

Cách giảm giật cơ khi ngủ

Với những trường hợp nhẹ và chỉ thỉnh thoảng mới xảy ra, các chuyên gia khuyến cáo không nên quá lo lắng. Việc ngủ đúng giờ, hạn chế căng thẳng, tránh sử dụng nhiều caffeine vào buổi tối có thể giúp giảm tần suất xuất hiện.

Bên cạnh đó, giãn cơ nhẹ, yoga thư giãn, nghe nhạc nhẹ trước khi ngủ hoặc điều chỉnh tư thế ngủ phù hợp cũng giúp cơ thể thả lỏng tốt hơn. Các chuyên gia khuyến cáo nên tránh nằm sấp hoặc co người quá mức khi ngủ, vì những tư thế này có thể gây chèn ép lồng ngực, ảnh hưởng hô hấp và kích thích phản xạ giật cơ.