Đừng tự ý bỏ thuốc điều trị

Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, rất nhiều nghiên cứu cho thấy việc đang dùng thuốc nhưng đột ngột dừng lại là nguyên nhân chính dẫn đến các biến cố ở người mắc bệnh mạn tính. Ông dẫn ví dụ: một người đang uống thuốc hạ huyết áp nhưng chỉ một ngày “xấu trời” ngừng thuốc, tai biến có thể xảy ra, để lại di chứng liệt nửa người. Khi đó, không chỉ cuộc đời người bệnh bị đảo lộn mà cả gia đình cũng chịu ảnh hưởng nặng nề.

Trong thực tế lâm sàng, tình trạng không tuân thủ điều trị diễn ra với nhiều hình thức khác nhau. Có người tự bẻ đôi viên thuốc, có người giảm liều, uống cách 2-3 ngày, có người dồn uống một lần cho tiện, thậm chí tự ý đổi thuốc vì nghe người quen mách “loại này tốt hơn”.

Từ thực tế khám bệnh, bác sĩ cho biết chỉ trong một buổi sáng đã gặp nhiều trường hợp không tuân thủ điều trị. Một bệnh nhân tự ngừng thuốc hạ mỡ máu trong một tháng khiến chỉ số LDL-C tăng hơn 6 mmol/l, cao hơn cả trước khi điều trị. Ông ví von tình trạng này giống như “chọc vào ổ kiến lửa rồi rút quân đột ngột, kiến sẽ ào ra cắn lại ngay”. Một trường hợp khác dừng thuốc huyết áp do ho, khiến huyết áp tăng vọt. Ngoài ra còn có trường hợp ngừng thuốc khi chưa được đánh giá đầy đủ bằng theo dõi huyết áp 24 giờ.

Theo bác sĩ, việc không tuân thủ điều trị có thể xuất phát từ nhiều phía: người bệnh, gia đình và cả hệ thống y tế chưa thực sự chú trọng đúng mức đến vấn đề này.

Nhân Ngày Tuân trị Thế giới, ông đưa ra một số khuyến cáo. Trước hết, trong mọi trường hợp, trước khi ngừng hoặc thay đổi thuốc, phương pháp điều trị hay chế độ sinh hoạt, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ đang theo dõi. Những khó khăn như chi phí, khoảng cách tái khám hay cảm giác khó uống thuốc cũng nên được chia sẻ để có hướng điều chỉnh phù hợp.

Bên cạnh đó, khi nghi ngờ có tác dụng phụ do thuốc, cần đi khám lại để xác định nguyên nhân, tránh tự suy đoán hoặc nghe theo tư vấn không chính thống. Người bệnh cũng cần lưu ý đầy đủ các dặn dò của bác sĩ, lưu giữ đơn thuốc, có thể chụp lại để kiểm tra khi cần.

Ngoài ra, nên chủ động chuẩn bị thuốc khi đi xa, chia liều rõ ràng theo từng thời điểm trong ngày để tránh quên uống.

Theo bác sĩ, ứng dụng công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tuân thủ điều trị trong tương lai. Từ các ứng dụng nhắc uống thuốc, nhắc tái khám đến việc phát triển các loại thuốc phối hợp giúp giảm số lượng viên thuốc cần sử dụng mỗi ngày, tất cả đều góp phần giúp người bệnh duy trì điều trị tốt hơn.